InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > De werking van vrije radicalen

De werking van vrije radicalen

De werking van vrije radicalen Vrije radicalen zijn heftig reagerende moleculen uit zuurstof, die middels een kettingreactie de structuur van honderden miljoenen deeltjes kan wijzigen. Dit doen ze door simpelweg een elektron te roven en van deze een radicaal te maken. Het zijn derhalve incomplete en instabiele moleculen, welke bij elkaar worden gehouden door elektronen. Van weefsel dat onophoudelijk wordt blootgesteld aan vrije radicalen zal een hoog percentage van de cellen afsterven. Daarmede is het verouderingsproces in gang gezet.

Algemeen

Vrije radicalen, moleculen met een oneven aantal elektronen, reageren om weer stabiel te worden veelal heftig middels een kettingreactie. Daarbij kan één radicaal in seconden de structuur van honderden miljoenen deeltjes wijzigen door bij een van hen een elektron weg te stelen en deze tot een radicaal te maken. Ook de stofeigenschappen en daarmede tevens de biologische werking verandert. Door stress komen hormonen vrij, zoals cortisol, norepinefrine en epifrine, ter bescherming tegen een acute dreiging. Bij chronische stress blijven deze drie hormonen echter langer dan normaal in het bloed aanwezig, waardoor vrije radicalen kunnen ontstaan.

Opspelende problemen door vrije radicalen

Daarbij kunnen onder meer de volgende problemen optreden:
  • celmembranen en het DNA kunnen beschadigd worden
  • er kunnen stoffen vrijkomen die ontstekingen veroorzaken
  • het immuunsysteem met name de mitochondriën in de cellen worden geremd in hun functioneren

Het gebruik van vrije radicalen

Het immuunsysteem maakt nog op meerdere wijzen gebruik van vrije radicalen, waarvan de grootste productie plaats vindt in de cellen bij het produceren van energie. Het is in staat geïnfiltreerde antigenen te doden, waarvoor het vooral inzet drie van zuurstof afgeleide radicalen, superoxide, waterstofperoxide en hydroxylradicalen. Helaas kunnen door het inzetten van deze stoffen omringende eigen weefsels door toedoen van stikstofoxide (NO) zware schade toegebracht worden. NO wordt gevormd bij de omzetting van arginine in citrulline door het enzym NO-synthese. Het kan directe schade aanrichten door penetratie van de weefsels door ontstekingscellen, de NO radicalen. Bij een lage concentratie heeft NO echter ook ontstekingsremmende eigenschappen. Hoge concentraties daarentegen zijn zeer cytotoxisch. De vorming van vrije radicalen geschiedt door:

  • een normale celdeling
  • het ontgiftingssysteem
  • het immuunsysteem

Lichaamscellen

Om beter te begrijpen wat de werking van vrije radicalen inhoudt, dient men iets te weten omtrent de structuur van menselijke lichaamscellen. Deze cellen bestaan uit moleculen, die op hun beurt weer opgebouwd zijn uit elementen zoals: water, calcium en ijzer. De elementen bestaan weer uit atomen, die geconstrueerd worden in een celkern, neutronen, protonen en elektronen.
Atomen worden bijeen gehouden door een chemische verbinding die ontstaat door stelletjes elektronen die om het atoom gegroepeerd zijn. De meest stabiele opbouw van een atoom ontstaat wanneer in de buitenschil acht elektronen om de kern en om hun as draaien. Waarbij ze zowel links als rechtsom draaien. Het aantal protonen (deeltjes met een positieve lading) in de celkern van het atoom bepaalt het aantal elektronen. Dit zijn deeltjes met een negatieve lading dat zich om het atoom heen bevindt.
Elektronen zijn van nature instabiel doordat ze de neiging hebben zich van het atoom los te maken, waardoor het atoom overblijft met een eenzaam oneven elektron, een vrij radicaal.

De verdediging tegen vrije radicalen

Het lichaam kan daarvoor onder meer inzetten:
  • enzymen: zoals superoxide, glutathion en catalase, die vrije radicalen door binding onschadelijk maken
  • antioxidanten die vaatwanden beschermen en versterken en vrije radicalen opruimen

Medicatie

Middelen die werken tegen vrije radicalen zijn:
  • gamma-toceferol beschermt tegen schade door NO.
  • Co-enzym Q10 vanwege het afbreken van toxische stoffen en het beschermen van de weefsels tegen vrije radicalen
  • R-alfaliponzuur doet glutathion toenemen en passeert gemakkelijk de bloed-hersenbarrière
  • vitamine B12 vangt NO weg en corrigeert de verstoring van de aminozuurstofwisseling bij een tekort aan B12 in de hersenen
  • vitamine C en E, zink, selenium en bètacaroteen, waarbij een hoge dosering vermeden dient te worden
© 2014 - 2019 Zonne, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Antioxidanten en het Th1 en Th2 mechanismeAntioxidanten en het Th1 en Th2 mechanismeAntioxidanten, zoals bijvoorbeeld vitamine B en C, werken doordat ze vrije radicalen opsporen, waaraan ze dan een van hu…
De werking van glutathion in het lichaamDe werking van glutathion in het lichaamGlutathion is een sterke antioxidant en ontgifter. Deze stof maakt de in vet oplosbare toxinen via binding met water opl…
Kruiden voor herstel van de leverKruiden voor herstel van de leverDe lever is een belangrijk orgaan, dat onder andere het lichaam helpt om te ontgiften van allerlei toxische stoffen. In…
Vrije radicalenVrije radicalen, zijn schadelijke deeltjes die ons cel DNA beschadigen. Door de voortdurende aanvallen van vrije radical…
De relatie tussen vetzuren en gezondheidDe relatie tussen vetzuren en gezondheidVrije vetzuren zijn het belangrijkste vervoermiddel van energie vanuit het vetweefsels naar andere weefsels. Het mini-ec…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "De werking van vrije radicalen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Zonne
Laatste update: 23-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!