Slaap: wat en waarom van slapen

Iedereen slaapt wel eens een nacht slecht. Je kan niet in slaap komen, je bent ieder half uur wakker, of je slaapt ontzettend onrustig. Wat gebeurt er eigenlijk als we slapen?

Circadiaans ritme

Slapen ons onderdeel van ons circadiaans ritme ook wel slaap-waak cyclus genoemd. Het herhaalt zich elke 24 uur. Verschillende aspecten hebben invloed op je circadiaans ritme. Geluid, eten, sporten en temperatuur bijvoorbeeld. Maar de belangrijkste beïnvloeder is licht en donker.

Het licht wordt opgevangen in specifieke cellen in het oog die gemaakt zijn om te reageren op lichtveranderingen. Deze cellen geven dit door aan de hersenen die ervoor zorgen dat er melatonine wordt aangemaakt. Dit stofje zorgt ervoor dat je je slaperig voelt.

REM slaap en Non-REM slaap: verschillende stadia tijdens de slaap

Het eerste stadium is als je net in slaap bent gevallen. Zou je aan een EEG liggen, dan zijn er nog steeds snelle hersengolven te zien die lijken op een toestand van waken.

In het tweede stadium worden deze herengolven minder. Het derde en vierde stadium laten meer en meer een diepere toestand van ontspannen slaap zien. Stadium 4 treedt op ongeveer een half uur nadat je in slaap bent gevallen en is het diepste punt van je slaap. Nadat stadium 4 is afgelopen worden de hersengolven weer steeds sneller. We doorlopen dan de stadia omgekeerd. Als stadium 1 weer is bereikt, kom je bij je eerste REM-slaap. Deze cyclus duurt ongeveer 90 minuten en wordt per persoon zon 4 tot 6 keer per nacht doorlopen.

De REM slaap is de eerste keer enkele minuten, maar wordt naarmate de nacht vordert langer (waarbij het vierde stadium korter wordt). Kenmerkend voor de REM slaap zijn de ogen die snelle bewegingen maken onder de oogleden. Daarnaast wordt dromen geassocieerd met de REM slaap. Tegen de ochtend is het dan ook vaak zo dat je langere dromen hebt.

De tegenhanger van de REM slaap is de Non-REM slaap. Deze treedt dus op in de stadia waarin geen sprake is van REM slaap. Waar in de REM-slaap sprake is van spierverlamming (de slaper is niet in staat willekeurige spieren te gebruiken), is dit in de Non-REM slaap niet zo. Slaapwandelen en praten doe je dus tijdens de Non-REM slaap.

Waarom moeten we slapen?

Slaap is heel belangrijk voor ons. Je zult waarschijnlijk wel gemerkt hebben dat als je niet, te weinig of onrustig slaap dat je de volgende dag minder productief bent of chagrijnig bent.

Experimenten waarbij mensen wakker gehouden werden, lieten zien dat er allerlei negatieve effecten optreden bij deze mensen. Ze hadden last van verminderde concentratie, duizeligheid, geïrriteerdheid, trillende ledematen en soms zelfs hallucinaties.

Maar welke positieve effecten heeft slaap op ons? Uit verschillend onderzoek blijkt dat slaap een gunstig effect heeft op geheugen en leren. Een nacht doorhalen op te je tentamen over te leren is daarom zelfs af te raden. Tijdens de slaap maken de hersenen allerlei nieuwe verbindingen van datgene wat je overdag hebt geleerd. Met name visuele informatie heeft deze rust nodig om goed verwerkt te kunnen worden.

Tijdens de slaap zorgen we er ook voor dat we energie besparen: je lichaamstemperatuur en hartfrequentie nemen af evolutionair gezien erg handig. Aan de andere kant is je lichaam zeer actief: groeihormonen vertonen een piek, de celdeling is maximaal (belangrijk voor het herstellen van je lichaam) en de eiwitproductie neemt toe. Ook je hersenen zijn actief: het zorgt ervoor dat je energiereserves weer worden aangevuld.
© 2014 - 2020 Marilyn, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Slapen: functie en ritmeSlapen: functie en ritmeSlapen is een dagelijks en veel onderzocht proces. Desondanks is het overgrote deel van het slaapproces nog onbekend. De…
Slaap: wat gebeurt er?Slaap: wat gebeurt er?Iedereen doet het maar veel mensen weten niet wat er tijdens hun slaap gebeurt. Slaap is een fysiologisch periodiek teru…
De verschillende fasen in de slaapOnderzoek heeft uitgewezen dat slaap wel degelijk essentieel is voor bepaalde leerprocessen en mensen al slapend slimmer…
Hoeveel slaap heeft je kind nodig?Hoeveel slaap heeft je kind nodig?Hoeveel slaap heeft je kind nodig? Kinderen hebben veel slaap nodig om weer op te laden. Het herstelt het lichaam van de…

Hoe gezond is een elektronische sigaret?Hoe gezond is een elektronische sigaret?De elektronische sigaret, oftewel de e-sigaret, is sinds 2008 verkrijgbaar in België en Nederland. Hier wordt de e-sigar…
Mooie voeten voor de zomer - werk voor de pedicureMooie voeten voor de zomer - werk voor de pedicureIn de winter zitten onze voeten weggestopt in dikke sokken en dichte schoenen, maar in de zomer komen we met onze blote…

Reageer op het artikel "Slaap: wat en waarom van slapen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Marilyn
Gepubliceerd: 06-06-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!