Koolmonoxidevergiftiging en veiligheidsmaatregelen uitleg

Koolmonoxidevergiftiging en veiligheidsmaatregelen uitleg Koolstofmonoxide of koolmonoxide (CO) vroeger ook bekend als kolendamp, is een verraderlijke giftige gas dat ontstaat bij de verbranding van brandstoffen. Doordat het gas kleurloos, geurloos en smaakloos is, is het moeilijk te ontdekken met menselijke zintuigen. Door koolstofmonoxidevergiftiging sterven elk jaar honderden mensen.

Artikelindeling


De aanwezigheid van koolstofmonoxide

Koolstofmonoxide is aanwezig in uitlaatgassen van bijvoorbeeld auto's, maar ook in tabaksrook waardoor rokers een meetbaar percentage koolstofmonoxide in hun bloed hebben. Vroeger was koolstof in de vorm van steenkool een belangrijke brandstof, zo werd het veel in gebruik genomen voor het verwarmen van huizen. Door slecht onderhouden kachels en schoorstenen kwamen er wel eens ongevallen voor die te wijten waren aan het inademen van zogenaamde kolendamp. Destijds stond koolstofmonoxide bekend als kolendamp. Tegenwoordig is koolstofmonoxide een berucht fenomeen dat voor kan komen bij de verbranding van aardgas in kachels en geisers in slecht geventileerde ruimtes. Ook bij industriële toepassingen, zoals olieraffinaderijen en verbrandingsovens kan koolstofmonoxide voorkomen.

Hoe ontstaat koolstofmonoxide?

Koolstofmonoxide wordt geproduceerd door onvolledige verbranding van koolstof en fossiele brandstoffen zoals aardgas, benzine, butaan, hout, houtskool, olie, paraffine, propaan, steenkool, enz. Voorbeelden van bronnen die koolstofmonoxide produceren zijn:
  • Barbecues
  • Draagbare generatoren
    Bron: FrankenCH, PixabayBron: FrankenCH, Pixabay
  • Gas of kerosine verwarmers
  • Gastoestellen
  • Hout en gashaarden
  • Houtkachels
  • Olie en gaskachels
  • CV-ketels
  • Verstopte schoorstenen

Koolstofmonoxidevergiftiging en de symptomen

Koolstofmonoxide gaat een verbintenis met het hemoglobine in het bloed aan en verlaagt het zuurstofgehalte dat in het lichaam circuleert. In hoge concentraties kan koolstofmonoxide in een kwestie van minuten doden. In onderstaande tabel zijn 'parts per million' (delen per miljoen) van koolstofmonoxide opgenomen en bijbehorende blootstellingssymptomen die in verband kunnen worden gebracht met koolstofmonoxidevergiftiging:

Parts per million (ppm)Symptomen
35 ppmDit is de maximale toegestane concentratie. Een gezond volwassen persoon kan hier voor een periode van 8 uur aan worden blootgesteld.
200 ppmGeringe hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid en misselijkheid na een periode van 2-3 uren.
400 ppmFrontale hoofdpijn binnen 1-2 uur, levensbedreigend na 3 uur.
800 ppmDuizeligheid, misselijkheid en stuiptrekkingen binnen 45 minuten.
1600 ppmHoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid binnen 20 minuten.
6400 ppmHoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid binnen 1-2 minuten.

Veiligheidsmaatregelen treffen

De eerste stap naar een veiligere woonsituatie, is door jezelf en familieleden op de hoogte te stellen van de oorzaken, gevolgen en gevaren van koolstofmonoxide. Door het treffen van veiligheidsmaatregelen kan de kans op koolstofmonoxide en vergiftiging verkleind worden. Hierbij dienen de volgende veiligheidsmaatregelen getroffen te worden:

  • Een goedgekeurde CO-melder aanschaffen, op correcte wijze plaatsen en deze elke maand op correct functioneren testen.
  • Koop alleen goedgekeurde verbrandingsapparatuur.
  • Installeer verbrandingsapparatuur op correcte wijze en volg nauwgezet de instructies van de fabrikant op. Bij twijfel of ingewikkelde installaties altijd een professional raadplegen. Laat desnoods de installaties van verbrandingsapparatuur uitvoeren door een bevoegd installateur.
  • Controleer zelf regelmatig alle verbrandingsapparatuur, let hierbij op roest en afbladdering.
  • Laat installaties regelmatig door een bevoegd installateur controleren op functioneren, gebreken en/of defecten.
  • Reinig jaarlijks de schoorsteen en afvoeren.
  • Barbecue niet binnenshuis, in de garage of in de schuur.
  • Zorg voor voldoende ventilatie wanneer een open haard of verbrandingsapparatuur in gebruik is.
  • Wees altijd alert op de symptomen van koolstofmonoxidevergiftiging.

De correcte plaatsing van een CO-melder

Een CO-melder. / Bron: Gwydion M. Williams, Flickr (CC BY-2.0)Een CO-melder. / Bron: Gwydion M. Williams, Flickr (CC BY-2.0)
In een campagne uit januari 2020 van Brandweer Nederland en de Nederlandse Brandwonden Stichting, luide de boodschap: ventileer - controleer - alarmeer. In een online steekproef die toen werd gehouden onder 1.000 respondenten, bleek dat 72% niet wist waar een CO-melder te plaatsen. Destijds bleek ook volgens de gegevens uit de databank van WoonOnderzoek Nederland, dat maar 25% van de Nederlandse huishoudens een CO-melder had.

Volgens Jet Vroege, dossierhouder koolstofmonoxide bij Brandweer Nederland, is het belangrijk om een CO-melder te plaatsen in de ruimte van een verwarmingstoestel. Denk aan ruimtes waarin zich bijvoorbeeld de CV-ketel, haard, kachel of geiser bevinden. Omdat koolstofmonoxide iets lichter is dan lucht en met warme lucht opstijgt, dient de CO-melder in zo'n ruimte (net zoals een rookmelder) aan het plafond te hangen. Als dat niet kan, dan dient deze in ieder geval zo hoog mogelijk geplaatst te worden.

Koolstofmonoxide zwaarder dan lucht?

Volgens Techniek Nederland zou er een hardnekkig misverstand over koolstofmonoxide de ronde doen. Dit misverstand is dat het zwaarder zou zijn dan lucht, dit is echter niet het geval. Koolstofmonoxide is net iets lichter dan lucht en heeft daarnaast ook de eigenschap dat het gemakkelijk mengt met lucht. Als er koolstofmonoxide vrijkomt in een ruimte waarin een verbrandings- en/of verwarmingstoestel is geplaatst, dan zal de koolstofmonoxide met de warme lucht opstijgen.

Lees verder

© 2015 - 2022 Lanceburton, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Koolmonoxidemelder kopen: voorkom koolmonoxidevergiftigingKoolmonoxide of koolstofmonoxide (CO) is een sluipmoordenaar, ook wel de stille dood genoemd. Het gas kan vrijkomen bij…
CO-vergiftiging: symptomen en preventieKoolmonoxide of koolstofmonoxide in onze leefomgeving is een dodelijk gas dat elk jaar de oorzaak is voor tientallen ove…
Koolmonoxidevergiftiging: plaatsen van koolmonoxidemelderKoolmonoxidevergiftiging: plaatsen van koolmonoxidemelderEr overlijden jaarlijks in Nederland tientallen mensen aan de gevolgen van koolmonoxidevergiftiging. Dit komt omdat er n…
CO vergiftiging voorkomen en herkennenCO vergiftiging (of koolstofmonoxide vergiftiging) maakt elk jaar tientallen doden. Dit valt te wijten aan het 'stille'…

Te veel beweging ongezond?Te veel beweging ongezond?Tegenwoordig wordt iedereen geadviseerd om te gaan sporten. Het is immers een goede stap in de richting naar een gezonde…
Goed voor de nieren of niet; hoe voorkom je nierschade?Goed voor de nieren of niet; hoe voorkom je nierschade?Gezond leven met gezonde nieren. De nieren zijn erg belangrijk. Goed werkende nieren zorgen voor een gezond lichaam, maa…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenIcons, Pixabay (bewerkt)
  • Handleiding Flamingo Carbon monoxide alarm
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Koolstofmonoxide
  • InstallatieNieuws krant: Enter Communicatie i.s.m. Geberit, 22 februari 2020 p. 6
  • https://brandwondenstichting.nl/nieuws/misverstand-over-plaatsen-co-melder-hardnekkig/
  • Afbeelding bron 1: FrankenCH, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Gwydion M. Williams, Flickr (CC BY-2.0)
Reactie

Mustermann, 31-05-2017
Hallo,

Ik zag vandaag in het nieuws dat heel wat koolstofmonoxidemelders die in 2015 - 2016 in Nederland verkocht waren, niet goed zijn. Is er een lijst van die melders? Ik wil graag weten of mijn model ertussen staat, ik had destijds een bij de Action gekocht. Reactie infoteur, 01-06-2017
Er is inderdaad een lijst met geteste koolstofmonoxidemelders publiekelijk gemaakt. Het NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) heeft onderzoek gedaan naar de correcte werking van een aantal melders. Er werd ook onderzocht of bepaalde zaken wel leesbaar waren, zoals de handleiding en de levensduur van zo'n melder.

Via deze link kom je bij de lijst: https://www.inspectieresultaten.nvwa.nl/productonderzoek/co-melders

Hopelijk is jouw melder goedgekeurd en heb je al die tijd niet in schijnveiligheid geleefd.

Groeten,
Lance

Lanceburton (48 artikelen)
Laatste update: 20-11-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 7
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.