Aminoglycosiden: Soort antibiotica voor ernstige infecties
Aminoglycosiden zijn een klasse antibiotica die de arts voornamelijk gebruikt voor de behandeling van ernstige bacteriële infecties in een klinische omgeving. De bacteriën die dit antibioticum behandelt, vermenigvuldigen zich zeer snel of zijn moeilijk te behandelen. Aminoglycosiden zijn zogenaamde bactericide antibiotica omdat ze bacteriën direct doden. Ze voorkomen namelijk dat bacteriën eiwitten produceren die nodig zijn voor hun overleving. De arts zet aminoglycosiden vaak in in combinatie met andere antibiotica. Het nemen van medicijnen veroorzaakt mogelijk bijwerkingen. De marge tussen een veilige en een toxische (giftige) dosis is klein en daarom is een goede opvolging door de arts vaak nodig. Aminoglycosiden worden meestal gebruikt als andere minder toxische antibiotica gecontra-indiceerd of ineffectief zijn.
Voorbeelden van aminoglycosiden
Voorbeelden van aminoglycosiden zijn onder andere:
- Amikacine (alleen intraveneus: via een ader)
- Gentak en Genoptic (oogdruppels)
- Gentamicine (generieke versie is alleen intraveneus beschikbaar)
- Kanamycine
- Neo-Fradine (oraal: via de mond ingenomen)
- Neomycine (generieke versie is alleen intraveneus beschikbaar)
- Streptomycine
- Tobramycine
Indicatie: Behandeling van ernstige bacteriële infecties
Gentamicine en Tobramycine
Gentamicine en Tobramycine dient de arts parenteraal toe. Ze zijn zeer effectief tegen veel
gramnegatieve organismen waaronder
Pseudomonas spp. Ze zijn synergetisch met een penicilline tegen
Enterococcus spp. Tobramycine kan ook via een vernevelaar in de longen worden geïnhaleerd (ingeademd). De geïnhaleerde vorm van dit soort antibioticum wordt gebruikt om longinfecties te behandelen bij patiënten met
mucoviscidose (taaislijmziekte met verstopping van organen). Tobramycine is geïndiceerd voor volwassenen en kinderen die minstens zes jaar oud zijn.
Neomycine
Neomycine zet de arts alleen in voor de plaatselijke behandeling van
ooginfecties en
huidinfecties. Een langdurige inname via de mond kan mogelijk leiden tot
ototoxiciteit (giftig voor het gehoorvermogen).
Netilmicine en Amikacine
Netilmicine en Amikacine hebben een vergelijkbaar spectrum als Gentamicine en Tobramycine, maar zijn meer resistent tegen de aminoglycoside-inactiverende enzymen (fosforylering, adenylatie of acetylering) die door sommige bacteriën worden geproduceerd. Hun gebruik moet worden beperkt tot gentamicine-resistente organismen.
Streptomycine
Streptomycine is bacteriedodend en zet de arts zelden in, behalve voor de behandeling van
tuberculose (bacteriële infectie met
longproblemen) of de
pest (infectieziekte door beet van vlo of besmette rat). Incidentele indicaties omvatten
endocarditis (
ontsteking van de binnenkant van het hart) (met penicilline / ampicilline).
Toedieningswijze
Meestal is de toedieningswijze van deze
antibiotica intraveneus (via een ader van het lichaam). Aminoglycosiden worden namelijk niet goed geabsorbeerd als ze via de
mond worden toegediend. Sommige aminoglycosiden zijn echter ook oraal (via de mond) in te nemen. Ook zijn deze antibiotica beschikbaar als
oordruppels of
oogdruppels.
Interacties van soort antibiotica met andere medicijnen
In een aantal gevallen kan een interactie optreden met andere medicijnen wanneer een patiënt aminoglycosiden neemt. Een verhoogde nefrotoxiciteit (giftig voor de
nieren) treedt op bij andere nefrotoxische geneesmiddelen. Verder treedt sneller ototoxiciteit op door het gebruik van aminoglycosiden in combinatie met diuretica (
plaspillen). Neuromusculair blokkerende stoffen, vaak gebruikt om te voorkomen dat patiënten tijdens de operatie bewegen, versterken tot slot enkele van de bijwerkingen van aminoglycosiden.
![Hoofdpijn is één van de mogelijke complicaties van aminoglycosiden / Bron: Geralt, Pixabay](/artikel-fotos/miske/946927968934-thumb1.jpg)
Hoofdpijn is één van de mogelijke complicaties van aminoglycosiden /
Bron: Geralt, Pixabay
Bijwerkingen van aminoglycosiden
Aminoglycosiden zijn zeer krachtige antibiotica en hun bijwerkingen zijn soms ernstig, vooral wanneer ze via de mond of intraveneus worden ingenomen. De ernst van de bijwerkingen is echter afhankelijk van de voorgeschreven dosis. Hoewel de bijwerkingen en de ernst ervan van patiënt tot patiënt kunnen verschillen, geldt hoe hoger de dosis van een aminoglycoside, of hoe langer de gebruiksduur, hoe groter het risico op bijwerkingen. Ouderen kampen sneller met bijwerkingen. Een goede opvolging door de arts is noodzakelijk.
Volgende bijwerkingen komen mogelijk tot stand:
Lees verder