De geneeskracht van vijf-in-één-kruid
Van oorsprong groeide vijf-in-één-kruid alleen in zuidelijk en Oost-Afrika, en wel in de landen Swaziland, Mozambique, Angola, Namibië, Botswana, Zambia, Zimbabwe, Kenia en Tanzania. Tegenwoordig groeit het in elke tropische regio, dus ook in Zuid-Oost-Azië en Midden- en Zuid-Amerika. Het plantje heeft een lekkere smaak en beschikt daarnaast over geneeskracht. In Nederland groeit dit tropische plantje goed op de vensterbank in een ruimte waar het altijd minimaal 18 graden is. Het is een makkelijke plant om te stekken.Let op! Dit artikel is geschreven vanuit de persoonlijke visie van de auteur en bevat mogelijk informatie die niet wetenschappelijk onderbouwd is en/of aansluit bij de algemene zienswijze.
Inhoud:
- Naamgeving
- Traditionele geneeswijze
- Traditionele toepassing bij verkoudheid
- Traditionele toepassing in India
- Toepassing in de rest van de wereld
- Ontstekingsremmend
- Tegen reumatische aandoeningen
- Etherische olie
- Goed voor diabetici
- Eettips vijf-in-één-kruid
- Zelf kweken van vijf-in-één-kruid
Naamgeving
De Latijnse naam van vijf-in-één-kruid is Plectranthus amboinicus. De Nederlandse naam vijf-in-één-kruid komt van het feit dat het smaakt naar wilde marjolein, marjolein, komkommerkruid, munt en tijm. Andere mensen herkennen ook de smaak van oregano, maar dat is eigenlijk hetzelfde als wilde marjolein. In het Engels heeft deze plant meerdere namen maar Indian borage is de meest gebruikte naam. In het Duits zegt men Jamaika-Thymian tegen deze plant, hoewel het niet uit Jamaica komt.Traditionele geneeswijze
Vijf-in-één-kruid is een plant die wereldwijd wordt gebruikt in de traditionele geneeskunst. De plant komt oorspronkelijk alleen in Afrika voor maar kan in elke tropische regio prima groeien. Mensen ontdekken zelf door bestudering en gebruik nieuwe medicinale toepassingen. Over het algemeen worden deze toepassingen na verloop van tijd opgepikt door farmaceutische wetenschappers die een onderzoek verrichten naar de door mensen gevonden werkzaamheden.Traditionele toepassing bij verkoudheid
De bladeren van deze plant zijn vaak gebruikt tegen verkoudheid en verstopte neus. In Cambodja wordt een sap van de bladeren gezoet en gegeven aan kinderen om neusverkoudheid mee te voorkomen. Verder wordt het op de lippen gedaan om een infectie van deze kringspier te voorkomen. Daarnaast zijn het vochtafdrijvende bladeren waardoor stoffen die reumatische verschijnselen veroorzaken worden afgevoerd. Omdat het de spijsvertering bevordert is het een prima middel bij flatulentie; de combinatie van dit kruid en bonen is daarom geen slecht idee.Traditionele toepassing in India
In India wordt vijf-in-één-kruid gebruikt bij malaria, de hik, bronchitis, kolieken, stuipen en epilepsie. Het is een traditioneel Indiaas middel bij allerlei soorten wormen zoals lintworm. De Ayurveda is de Indiase traditionele geneeswijze en hierin zijn veel keukenkruiden, groenten en fruit opgenomen. Dit kruid wordt in India eveneens aangewend bij huidproblemen zoals een scorpioenbeet en huidallergie. Verder zou het een goed middel voor de lever zijn; het wordt beschouwd als hepatoprotectief; dat is een medische term voor leverbeschermend.
Bloeiende variatie met witte streep in het midden van het blad. / Bron: Tauʻolunga, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)In de traditionele Chinese geneeskunde wordt vijf-in-één-kruid al eeuwenlang gebruikt. Een Chinees onderzoek uit 2011 geeft wetenschappelijk bewijs dat vele van de traditionele toepassingen daadwerkelijk gelden.
Toepassing in de rest van de wereld
In Indonesië wordt vijf-in-één-kruid in de soep gedaan en aan zwangere vrouwen gegeven vanaf hun achtste maand. Het kruid zou namelijk de moedermelkproductie verhogen. Ook in Brazilië wordt deze plant regelmatig gebruikt in de geneeskunde. Soms wordt het gebruikt bij een huidinfectie van een parasiet die luistert naar de naam leishmania brasiliensis. Verder zijn in de streek Paraiba van Brazilië vrijwel alle gebruiken van toepassing die men ook in India aanwendt.Ontstekingsremmend
In vijf-in-één-kruid zit thymoquinone. Dat is een stof met ontstekingsremmende eigenschappen. Een Taiwanees wetenschappelijk team heeft aangetoond dat het tumors onderdrukt. Men publiceerde deze gegevens in maart 2014. Een ander Taiwanees onderzoeksteam had al geconstateerd in 2012 dat deze geneeskrachtige plant werkzaam is als ontstekingsremmer en pijnstiller. Braziliaanse onderzoekers hebben in 2013 eveneens een ontstekingsremmende werking aangetoond. Zij onderzochten en vonden uit dat deze geneesplant een antibacteriële werking heeft bij enkele bacteriestammen die huidinfecties veroorzaken.Tegen reumatische aandoeningen
Er zitten veel fytonutriënten in dit sappige keukenkruid. De bladeren bevatten alkaloïden, carbohydraten, glycosiden, proteïnen, aminozuren, flavonoïden, kinine, looistoffen of tanninen, polyfenolen en terpenoïden. Deze stoffen hebben vele werkingen. Eén daarvan is dat ze vochtafdrijvende eigenschappen hebben. Hierdoor kan deze plant reumatische aandoeningen zoals artritis, artrose en jicht tegen gaan. Ook oedeem of vochtopeenhopingen worden ermee verholpen. Dat komt omdat de niercapaciteit vergroot wordt. Hierdoor wordt overtollig vocht uit het lichaam gedreven. Dit vocht is bijvoorbeeld urinezuur en het heeft de eigenschap dat het zich dikwijls ophoopt in de gewrichten. Het zorgt daar voor ontstekingen waardoor mensen last hebben van reumatische verschijnselen.Etherische olie
Onderzoek uit India uit 2010 toont aan dat de etherische olie van vijf-in-één-kruid 26 componenten bevat. De belangrijkste componenten zijn: carvacrol (28.65%), thymol (21.66%), α-humulene (9.67%), undecanal (8.29%), γ-terpineen (7.76%), ρ-cymeen (6.46%), caryofylleenoxide (5.85%), alfaterpineol (3.28%) en betaselineen (2.01%). De Indiase onderzoekers zeggen dat deze etherische olie goed is om muggen op afstand te houden en dat het daarmee een middel is om malaria tegen te gaan.
Van bovenaf gezien / Bron: Sajetpa, Wikimedia Commons (Publiek domein)Vijf-in-één-kruid is werkzaam gebleken tegen het Ehrlich carcinoma, een kankercellijn die zich in de prostaat bevindt.
