Kruidnagel: gezondheidsvoordelen en toepassing kruidnagels

Kruidnagel: gezondheidsvoordelen en toepassing kruidnagels De kruidnagel is de gedroogde, nog gesloten bloemknop van de kruidnagelboom (Syzygium aromaticum), behorend tot de mirtefamilie (Myrtaceae). Kruidnagel is al sinds de vroege middeleeuwen in Europa bekend en is nauw verwant aan andere specerijen en fruit, waaronder het Indiase laurierblad of Indonesian bay leaf (Syzygium polyanthum) en de djamboe semarang of Java-appel (Syzygium samarangense, Indonesisch: jambu semarang). In totaal zijn ongeveer 1200 verschillende plantensoorten van het geslacht Syzygium bekend. De kruidnagel zelf is een bloemknop die van groen naar roze verandert voordat hij bloeit. Vervolgens moet het met de hand worden geplukt en daarna worden gedroogd. Kruidnagel wordt gebruikt voor vlees-, vis- en fruitgerechten, maar ook voor sauzen, koek en gebak. Kruidnagel wordt ook gebruikt in de cosmetica-industrie.
Kruidnagelboom / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)Kruidnagelboom / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Wat is kruidnagel?

Kruidnagels zijn gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom (Syzygium aromaticum). De kruidnagelboom behoort tot de mirtefamilie (Myrtaceae). De kleine kruidnagel is qua vorm vergelijkbaar met een nagel en heeft een brandende scherpe smaak en een intense geur. In de plantengeneeskunde worden ze voor verschillende doeleinden gebruikt. De kruidnagel wordt gebruik in allerlei keukens.

Goede kruidnagel voelt licht vettig aan en verspreidt wat olie op de stengel van de kruidnagel. Alleen als deze olie in de kruidnagel zit, heeft deze een goede kwaliteit.

Kruidnagel kan worden toegediend bij verschillende kwalen, zoals kiespijn, ontsteking van het mondslijmvlies, verlies van eetlust, opgeblazen gevoel, misselijkheid, spijsverteringsproblemen, winderigheid en slechte adem. Voor uitwendig gebruik is de kruidnagel geschikt om spierpijn, gewrichtspijn of rugpijn te behandelen.

In de oudheid werden kruidnagels al gewaardeerd door de oude Egyptenaren en Chinezen. Via de Arabieren werd de kruidnagel geïntroduceerd in Europa aan. In de middeleeuwen beval Hildegard van Bingen (1098-1179), die abdis was van een benedictijnenklooster, de kruidnagel aan als een waardevolle medicinale plant en als specerij.

Bloemknoppen van de kruidnagelboom / Bron: Prof. Chen Hualin, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Bloemknoppen van de kruidnagelboom / Bron: Prof. Chen Hualin, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Voorkomen en teelt

Land van oorsprong

De kruidnagelboom heeft een piramide-achtige vorm. Zijn vaderland ligt zowel op de Molukken als op de Filipijnen. Tegenwoordig wordt de kruidnagel in veel tropische landen gekweekt en zeker niet alleen in Indonesië. De term 'aromaticum' heeft het te danken aan de intense aromatische geur van de essentiële olie die erin zit. Zo hebben alle delen van de boom een ​​sterke kruidige geur.

Kruidnagelboom

De groenblijvende kruidnagelboom kan wel tot 20 meter hoog worden. De ovale bladeren zijn puntig en bereiken een maximale lengte van 15 centimeter. De geelachtig rode bloemen van de kruidnagelboom ontwikkelen zich aan de toppen van de takken in kleine trossen. Ze wasemen een intense geur uit. Na verloop van tijd produceren de bloemen bessen met een donkerrode kleur.

Drogen van kruidnagels na de oogst / Bron: H.W. (Henk) van Rinsum (Fotograafphotographer)., Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Drogen van kruidnagels na de oogst / Bron: H.W. (Henk) van Rinsum (Fotograafphotographer)., Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Oogst

Zodra de gesloten groene bloemknoppen beginnen te verkleuren worden zij geplukt, waarna ze op een mat worden uitgespreid en in de zon worden gedroogd. Ze worden voornamelijk gebruikt als specerij voor allerlei gerechten. Van elke boom kan 5 tot 10 kilo kruidnagel worden gewonnen. Als een kruidnagel tussen de vingers wordt gewreven, ruik je de karakteristieke geur van de plant. De kruidnagelolie heeft ook genezende effecten die therapeutisch kunnen worden gebruikt.

Werkzame stoffen en toepassing

Een van de belangrijkste ingrediënten van kruidnagel is de etherische olie, waarvan het belangrijkste actieve ingrediënt eugenol is. Eugenol is een geurstof met de kenmerkende geur van kruidnagel. Verder bevatten kruidnagels triterpenen, tannines, flavonoïden en fenolzuren. De ingrediënten hebben enkele therapeutische effecten. Ze zijn krampstillend, antibacterieel, antiviraal, antischimmel en antiseptisch.

Kruidnagels / Bron: Brian Arthur, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Kruidnagels / Bron: Brian Arthur, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)

Gezondheidsvoordelen van kruidnagels

Tand- en kiespijn

De kruidnagel verwierf echter bijzondere bekendheid bij de behandeling van tand- en kiespijn en bij mond- en keelontsteking. Ook in tandpasta en mondwater wordt soms kruidnagel gebruikt. In het geval van kiespijn, zal een kruidnagel helpen als het gedurende een bepaalde periode in de mond tussen de lip en het tandvlees wordt geplaatst. Maar ook mondspoelingen met kruidnagelolie zijn beschikbaar of kunnen zelf worden gemaakt. Voor dit doel wordt 100 milliliter water gemengd met vijf druppels kruidnagelolie. Om kiespijn te verlichten, kan een deel van de kruidnagelolie worden aangebracht op een wattenstaafje, dat vervolgens wordt gebruikt om op de zere plek aan te brengen.

Spijsvertering

Kruidnagel heeft de eigenschap dat het de eetlust en de spijsvertering stimuleert. Vanwege deze eigenschappen worden ze vaak gebruikt in theeën en tincturen ten behoeve van maag en darm. Vanwege de intense smaak en geur worden echter alleen kleinere hoeveelheden gebruikt.

Kruidnagels die in de zon drogen / Bron: Pemba.mpimaji, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Kruidnagels die in de zon drogen / Bron: Pemba.mpimaji, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)

Reuma, spierpijn en gewrichtsklachten

Omdat de kruidnagelolie pijnstillende effecten heeft, kan het uitstekend worden gebruikt om op de huid aan te brengen of in de huid te wrijven. Soms wordt de olie van de kruidnagel ook gecombineerd met andere massageoliën. Dergelijke oliën of balsems kunnen helpen bij reuma, spierpijn en gewrichtsklachten.

Andere voordelen

Kruidnagelolie kan oraal ook gebruikt worden bij:

Kruidnagel gebruikt in een sinaasappel als een geurbal / Bron: Wendy Piersall, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)Kruidnagel gebruikt in een sinaasappel als een geurbal / Bron: Wendy Piersall, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)

Kruidnagel als specerij

De kruidnagel wordt ook vaak gebruikt als specerij. Ze zijn een belangrijk ingrediënt van Indonesische gekruide thee en een ingrediënt in glühwein. Ook wordt kruidnagel vaak gebruikt in stoofgerechten of Indische gerechten. Omdat de kruidnagel de spijsvertering bevordert, worden het kruid vaak gebruikt in moeilijk verteerbare gerechten, zoals wild, 'draadjesvlees', zuurkool en rode kool. Bovendien zijn kruidnagels een van de typische specerijen in ontbijtkoek.

Andere toepassingen

Reukbal

Kruidnagel kan worden gebruikt om een reukbal te maken in combinatie met een sinaasappel.

Kretek uit de jaren '10 van de twintigste eeuw, met hars, nootmuskaat, komijn, kruidnagel en tabak gewikkeld in bananenbladeren. / Bron: Tropenmuseum, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Kretek uit de jaren '10 van de twintigste eeuw, met hars, nootmuskaat, komijn, kruidnagel en tabak gewikkeld in bananenbladeren. / Bron: Tropenmuseum, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Kruidnagelsigaretten (kretek)

In Indonesië worden zelfs speciale kruidnagelsigaretten (Kretek) geproduceerd. Deze bevatten een grote hoeveelheid geraspte kruidnagel en verbruiken bijna de helft van de jaarlijkse kruidnageloogst.

Mierenwerend middel

Vanwege de bioactieve stoffen in kruidnagel, kan het worden gebruikt als een mierenwerend middel.

Bijwerkingen

Als de kruidnagel laag wordt gedoseerd, zijn in de regel geen bijwerkingen te vrezen. Een te hoge dosis kruidnagelolie brengt echter het risico van weefselirritatie of allergische reacties met zich mee. Contact met kruidnagel kan soms tot allergisch eczeem leiden.[1] In dergelijke gevallen moet de behandeling met kruidnagelolie worden gestaakt. De essentiële kruidnagelolie is niet geschikt voor baby's en jonge kinderen.

Noten:
  1. Ned Tijdschr Geneeskd. 1991;135:2147-52

Lees verder

© 2019 - 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Specerij: KruidnagelKruidnagels zijn een veel gebruikt specerij in allerlei verschillende keukens. Doordat de boom waarvan de kruidnagel afk…
De frisse geneeskracht van kruidnagelKruidnagel is een lekker fris kruid. Het zijn ongeopende roze of groene bloemetjes van de kruidnagelboom. De kleur hangt…
Warme dranken met kaneelWarme dranken met kaneelKaneel staat bekend als een krachtige antioxidant. Bovendien zou het suiker in het bloed verlagen waardoor het vaak word…
Wat is kruidnagel en hoe gezond is het?Wat is kruidnagel en hoe gezond is het?Kruidnagel is in de Nederlandse keuken bijna niet weg te denken, terwijl het er toch echt niet altijd geweest is. We wer…

Nootmuskaat: gezondheidsvoordelen en nootmuskaatproductenNootmuskaat: gezondheidsvoordelen en nootmuskaatproductenNootmuskaat is een specerij afkomstig van de muskaatboom (Myristica fragrans), die bekendstaat als een houtachtige, noot…
Echt lepelblad: gezondheidsvoordelen en werkzame stoffenEcht lepelblad: gezondheidsvoordelen en werkzame stoffenEcht lepelblad, met de botanische naam Cochlearia officinalis, is een plant die afkomstig is uit de familie van de kruis…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ajale, Pixabay (bewerkt)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Kruidnagel
  • https://nl.qwertyu.wiki/wiki/Syzygium_polyanthum
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Djamboe_semarang
  • https://www.healthline.com/nutrition/benefits-of-cloves
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Mirtefamilie
  • http://koken.flevoland.to/kruiden/kruidnagel.shtml
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Kretek_(sigaret)
  • http://www.stemderbomen.nl/pages/artikelen/art_kruidnagelboom.htm
  • https://www.sohf.nl/nutrient/kruidnagel
  • https://www.euroma.nl/gerechten/homemade-ontbijtkoek-kaneel-kruidnagel-en-nootmuskaat/
  • https://rosavzw.be/site/het-geheugen/portretten-van-inspirerende-vrouwen/historische-figuren/171-hildegard-van-bingen-abdis-en-mystiek-auteur-11e-eeuw
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/320768.php
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Clove
  • Ned Tijdschr Geneeskd. 1991;135:2147-52
  • Afbeelding bron 1: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Prof. Chen Hualin, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 3: H.W. (Henk) van Rinsum (Fotograafphotographer)., Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Brian Arthur, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
  • Afbeelding bron 5: Pemba.mpimaji, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
  • Afbeelding bron 6: Wendy Piersall, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 7: Tropenmuseum, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Kruidnagel: gezondheidsvoordelen en toepassing kruidnagels"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 10-08-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Kruidengeneeskunde
Bronnen en referenties: 22
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!