InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Kinderen > Verbale ontwikkelingsdyspraxie

Verbale ontwikkelingsdyspraxie

Verbale ontwikkelingsdyspraxie Verbale ontwikkelingsdyspraxie is een motorische stoornis waarbij een kind moeite heeft om zich verstaanbaar te maken. Naast de term verbale ontwikkelingsdyspraxie worden vooral de termen DAS (Developmental Apraxia of Speech) en DVD (Developmental Verbal Dyspraxia) gebruikt. Er is niets mis met de mondspieren maar in de hersenen worden de spieren die we gebruiken voor spreken niet goed aangestuurd.

Inhoud


Kenmerken van verbale ontwikkelingsdyspraxie

De belangrijkste kenmerken van DVD:
  • Het taalbegrip is vaak normaal maar het duidelijk spreken blijft achter
  • Moeilijk verstaanbaar
  • Therapie gaat moeizaam en lijkt niet effectief
  • Omdraaien van letters in woorden, woorden in zinnen, lettergrepen in woorden
  • Er lijkt weinig samenhang in de foutieve uitspraak, klank lukt in het ene woord wel, in het andere niet
  • Het ‘op commando’ spreken is moeilijker dan een kort, meer informeler gesprekje

DVD is een motorische stoornis en kan ook gevolgen hebben op andere motorische handelingen. Schrijven kan hetzelfde beeld laten zien. Letters worden omgekeerd, woorden staan in schijnbaar willekeurige volgorde.

Wat is de oorzaak van verbale ontwikkelingsdyspraxie?

Dat weet niemand. Het probleem is naar alle waarschijnlijkheid neurologisch maar er moet nog veel onderzoek naar worden gedaan. De hersenen van een kind met DVD geven onvoldoende signalen, of de verkeerde signalen, aan de spieren die de taal moeten vormen. Daarnaast worden taalpatronen niet goed opgeslagen waardoor fouten herhaald worden. Let wel, niet dezelfde fout. Typisch voor DVD is dat kinderen woorden op diverse manieren fout uitspreken. Wanneer je een kind met DVD vraagt om het woord olifant uit te spreken kun je tien verschillende varianten krijgen. DVD is waarschijnlijk niet erfelijk. Het treft meer jongens dan meisjes.

Hoe weet ik of een kind DVD heeft?

Onder het kopje kenmerken staan wel de meest in het oog springende gevolgen van DVD maar wanneer een kind heel klein is heb je er misschien niet zoveel aan. Een heel belangrijk kenmerk, zeker wanneer een kind nog jong is, het verschil tussen taalbegrip en de spreektaal. Wanneer een kind de taal begrijpt die het zou moeten begrijpen gezien zijn/haar leeftijd maar deze taal niet actief gebruikt of uitspreekt kun je denken aan DVD. Wanneer je ook maar het geringste vermoeden hebt dat het DVD zou kunnen zijn, maak je een afspraak met een logopediste. Een kind met DVD is uitermate gebaat bij een vroege diagnose.

Stel je voor!

Je weet precies wat je wilt, het woord ervoor ken je, je doet je mond open… totaal onverstaanbaar. Dan probeer je het nog eens… weer fout, wel anders maar toch fout.’ Zeg eens opa!’. ‘Wat is dit?’. ‘Toe maar, je weet het wel!’. De frustratie wanneer je het best wel weet maar het er domweg totaal onverstaanbaar uitkomt. Helemaal niet raar dus dat kinderen met DVD wel eens boos worden, soms net te hard bijten of slaan, de bekers van de tafel meppen. Daarnaast weten ze wel hoe slim je bent? Tuurlijk weet je al heel lang wie opa is, het zeggen is een heel ander verhaal. Je weet ook best waar de potloden liggen maar niemand weet dat, ze vragen het zelfs niet meer.

Stel je dus eens voor, gewoon alles begrijpen maar het aan niemand kunnen vertellen. Kinderen met DVD hebben soms woede-aanvallen, slaan leeftijdgenootjes, zijn niet altijd prettige tafelgenoten en kunnen zich af gaan sluiten. We gebruiken taal niet alleen puur informatief maar ook voor een gezellig babbeltje of een spelletje. Informatieve taal is vaak makkelijker voor kinderen met DVD dan formele maar het 'niet begrepen' worden ligt altijd op de loer.

Therapie en verbale dyspraxie

DVD gaat niet over zonder therapie en je groeit er niet overheen. Therapie houdt voornamelijk begeleiding door een logopediste in. Misschien zijn er wel meer motorische problemen en moet er ook een fysiotherapeute ingeschakeld worden. Opmaken voor een lange rit. Behandelen van DVD is een moeizame weg die veel tijd vraagt van zowel therapeut, kind als ook van ouders. Therapie moet een dagelijkse routine van enkele jaren worden. Typerend voor DVD is dat kinderen soms maanden niet vooruit lijken te gaan maar dan ineens in enkele weken grote sprongen in de goede richting maken.

Kinderen moeten hun mondmotoriek leren gebruiken en dus klanken leren maken met hun tong, kaak en lippen. Er zijn logopedisten die symbolen of tekens aanleren, puur om de communicatie te vergemakkelijken. ‘De DVD-therapie’ bestaat niet. Het ligt dus aan de logopedist(e) en de specifieke problemen van het kind, hoe een behandeling zal verlopen. Maar naast hulp ‘van buitenaf’ moeten kinderen ook veel ondersteuning krijgen van hun directe omgeving.

Herhaling is de kracht van alles maar zeker voor een kind met DVD. Simpele liedjes, gedichtjes en boekjes . Steeds hetzelfde liedje voor het slapen gaan, liedje voor het eten, rijm bij een lievelingsboek. Dit betekent niet dat het kind niet in staat is om ingewikkelder verhalen te begrijpen, het is niet in staat ze uit te spreken en de nadruk zal toch op de uitspraak moeten liggen in de eerste jaren. Het is een belangrijk punt om te onthouden, het is een motorische stoornis, geen cognitieve.

Toekomst met DVD

De meeste kinderen die DVD hebben leren op den duur verstaanbaar spreken. Het ene kind sneller dan het andere maar over het algemeen verdwijnen de specifieke kenmerken van DVD uit de spreektaal. Het ligt natuurlijk aan de ernst van het probleem, de therapie en misschien ook wel aan de leeftijd waarop gestart werd met de therapie. Toch is het verstandig om alert te blijven. Kinderen met DVD kunnen later op school soortgelijke problemen krijgen met het leren schrijven en soms ook met rekenen.

En dyspraxie?

Dyspraxie is een probleem in de aansturing van alle spieren. Het raakt dus niet alleen het spreken maar ook alle andere motorische handelingen die een kind moet leren. Klimmen, lopen, fietsen, eten, schrijven, enz.. Kinderen met DVD kunnen ook enkele symptomen van dyspraxie hebben. Het onderliggende probleem is ‘wel weten hoe het moet maar het niet kunnen uitvoeren’. Wanneer de term DVD is gevallen bij een logopediste is het misschien ook verstandig om te laten onderzoeken of ook ‘gewone’ dyspraxie een rol speelt. Net als bij DVD geldt hier, hoe eerder hoe beter. Ook dyspraxie is goed te behandelen hoewel de vooruitzichten soms iets minder goed zijn dan die voor DVD.

Lees verder

© 2009 - 2019 Caro-lina, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ontwikkelingsstoornissen bij kinderen: ADHD, PDD-NOS en NLDEen ontwikkelingsstoornis is een psychische of neurologische aandoening bij kinderen en volwassen die een afwijking vorm…
DCD: motorische onhandigheidDCD: motorische onhandigheidDCD is een ontwikkelingsstoornis waar we de laatste jaren steeds meer van horen. Vroeger werd het ontwikkelingsdyspraxie…
Kinderpsychiatrie: specifieke ontwikkelingsstoornissenEr zijn twee groepen ontwikkelingsstoornissen. Je hebt de specifieke ontwikkelingsstoornissen waarbij er een stoornis be…
Intelligentietesten voor het jonge kindIntelligentietesten voor het jonge kindBij jonge kinderen vinden in een korte periode ingrijpende veranderingen in de ontwikkeling plaats. In bepaalde jogevall…
Glasgow coma schaalGlasgow coma schaalDe Glasgow coma schaal is een meetmiddel waarmee men de mate van bewustzijn bij mensen met hersenletsel kan meten. De Gl…

Reageer op het artikel "Verbale ontwikkelingsdyspraxie"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Christien, 06-07-2010 22:14 #1
Bedankt voor de informatie. Heel herkenbaar, na drie jaar twijfels en 2 jaar logopedie is er eindelijk het woord dyspraxie gevallen. Fijn om hier zoveel te lezen. De frustraties, van ouder en kind, zijn heel herkenbaar. Zo vervelend als mensen naar je kijken "wat zegt'ie" En zo gefrustreerd als mijn zoontje vaak is geweest, als je er echt niets van snapte wat hij nou zei. We hebben nu dus al twee jaar een logopediste gehad. Sinds een half jaar wonen we in Duitsland. Hij heeft hier nu sinds 2 maanden weer logopedie in het Nederlnads. Maar in zijn Duits loopt hij tegen dezelfde problemen aan. Dan is het neem ik aan een goed idee om ook in het Duits aan logopedie te beginnen? Hij is 5,5 jaar. Volgende zomer moet hij leren lezen en schrijven. In het Duits dus.
Heeft ook iemand nog tips. Een mooi boek met prenten bv, zodat ik hem alles kan laten benoemen, of een ander werkboek? Want ik heb nu pas door dat het niet vanzelf overgaat, terwijl ik me tot nu toe altijd heb vastgehouden aan het idee dat hij er wel overheen zal groeien. Dus nu wil ik er thuis ook serieuzer mee aan de slag.
Bedankt voor de informatie, alles valt op z'n plaats, ik zou willen dat ik het eerder had geweten. Hij is een jaar terug zelfs onderzocht in een audiologisch centrum! Of is het moeilijk te herkennen?
Alle (boeken)tips welkom! Reactie infoteur, 07-07-2010
Om met uw laatste vraag te beginnen, het is inderdaad moeilijk om dyspraxie vast te stellen en te herkennen. Wanneer een logopediste het woord dyspraxie heeft gebruikt mag je er misschien vanuit gaan dat dit speelt.

Ik weet niet of Duitse logopedie beter is. Misschien weet de logopediste hier iets meer over maar ik heb tot nog toe geen informatie kunnen vinden hierover. Bij dyspraxie gaat het vooral om het vormen van klanken en het zou hierdoor geen extra moeilijkheden op moeten leveren. Maar de goede volgorde van klanken leren in twee talen is voor een kind met dyspraxie vast moeilijk. Persoonlijk zou ik voor de Duitse logopedie kiezen.

De volgende vraag is of er motorisch meer aan de hand is. Dat is wel belangrijk om te weten voordat hij moet leren schrijven. Wanneer zijn fijne motoriek niet op nivo is zal leren schrijven niet makkelijk gaan. Is hij al eens onderzocht door een fysiotherapeut? Verbale dyspraxie kan op zichzelf staan maar in de praktijk zijn er vaak meer motorische problemen en dat is goed om vooraf te weten. Daarmee is niet gezegd dat je onmiddellijk actie moet ondernemen, waarschijnlijk gaat in logopedie meer dan genoeg tijd zitten.

Taal leer je door dagelijks te oefenen. Een kind met dyspraxie leert taal door dagelijks VEEL te oefenen. Vaak geeft een logopediste oefeningen mee en voor een heel jong kind (en dat is ie) gaat daar voldoende tijd in zitten. Kies verder voor prentenboeken, geen voorleesverhalen. Zoek samen één CD met leuke Duitse of Nederlandstalige liedjes. (De nadruk ligt op 1, kinderen met dyspraxie willen geen tientallen CD’s met liedjes.)
Een geweldige site over verbale dyspraxie is : http://www.apraxia-kids.org/.

Infoteur: Caro-lina
Laatste update: 20-12-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Kinderen
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!