InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De geneeskracht van mansoor

De geneeskracht van mansoor

De geneeskracht van mansoor Mansoor wordt al minstens 100 jaar gebruikt als winterharde sierplant en heeft zich daarom in Nederland verwilderd. Het is een plant die vooral in de bossen voorkomt en hij bloeit in maart, april en mei. Deze plant houdt echt van de schaduw. Mansoor is lang als medicinale plant gebruikt. Het blad lijkt op een oor en verscherpt het gehoor maar het is ook een braakmiddel omdat het een licht giftige plant is.
Botanische tekening mansoor / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Botanische tekening mansoor / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Inhoud:


Algemene informatie

Mansoor is een mooie bodembedekkende plant. Hij heeft sierlijk gevormde bladeren die ook in de winter groen blijven. In zijn bloeiperiode, van maart tot mei, laat hij kleine rode bloemetjes zien. Het is een veel gebruikte plant in siertuinen. Mansoor wordt maximaal 20 centimeter hoog. Hij houdt van een humusrijke grond. Deze plant heeft weinig verzorging nodig; het is voldoende om de lelijke bladeren weg te knippen. Daar komen weer nieuwe bladeren voor terug. De wortel van mansoor ruikt gemberachtig maar is niet eetbaar. Mansoor staat graag in loofbossen met kalkgrond en langs wegbermen, heggen, struikgewas en hakhout. Het is een plant die de schaduw prefereert. Van oorsprong komt mansoor niet in Nederland of België voor maar omdat het als sierplant met medicinale waarde veel is geplant in tuinen, heeft het zichzelf kunnen verspreiden in het Nederlands en Belgisch landschap. De plant groeit in heel West-Europa behalve op het Iberisch schiereiland. Hij komt ook voor in de zuidelijke punten van de Scandinavische landen Noorwegen, Zweden en Finland. Oostwaarts strekt zijn verspreidingsgebied tot verder dan de Baltische staten, Wit Rusland en verder naar Rusland, diep het Russische achterland in.

Naamgeving

In de wetenschap gebruiken we Latijnse namen zodat er geen verwarring ontstaat over welke plant het gaat. De Latijnse naam voor mansoor is Asarum europaeum. Het tweede deel van de naam betekent ´uit Europa´. Het eerste deel is een samenstelling van de woorden ´a´ wat ´niet´ betekent en ´sarum´ wat staat voor ´vrouwen´. De plant moet niet worden ingenomen door zwangere vrouwen, vandaar deze naam. Mansoor slaat op de vorm van de bladeren die sterk aan een oor doet denken. In het Nederlands zeggen we ook wel Hazelwortel, Speerwortel, Wilde gember of Leverkruid. Het Frans kent de naam Asaret d´Europe, In Duitsland zegt men Gewöhnliche Haselwurz en in Engelstalige planten wordt deze bodembedekker Asarabacca genoemd.

Mansoor wordt hooguit 20 centimeter hoog en bloeit met leuke lilakleurige bloemetjes. Het is een vroege voorjaarsbloeier; reeds in april straalt deze plant de lente tegemoet.

Traditioneel gebruik mansoor

Mansoor is in de traditionele volksgeneeskunde in de 19e eeuw een veel aangewend middel geweest wat laxerend en vochtafdrijvend werkt. Wortel van mansoor is dermate vies scherp en bitter dat je ervan moet braken. Maar dat kan bij vergiftigingsverschijnselen juist uitkomst bieden; de gifstoffen die abusievelijk in de maag terecht zijn gekomen, verlaten het lichaam weer snel door over te geven. Extracten van mansoorwortel zijn traditioneel ingezet bij astma en andere problemen van de ademhalingswegen. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer omdat er astrolochiazuren in zitten, net als bijvoorbeeld in pijpbloem; deze zuren kunnen nierschade en kanker aan de urinewegen veroorzaken. In vroegere tijden is mansoor veel gebruikt bij een slecht geheugen. Tegenwoordig wordt mansoor nog steeds in de homeopathie gebruikt bij mentale aandoeningen zoals geestelijke uitputting en geheugenverlies.

Bloem mansoor / Bron: Bff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bloem mansoor / Bron: Bff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Van mansoor wordt traditioneel de wortel gebruikt voor medicinale toepassingen. In deze wortel zitten etherische oliën, het pijnstillende middel trans-Isosaroon en flavonoïden.

Mansoor en alcoholisme

Mansoor wordt gebruikt bij alcoholisme. Vooral in Rusland wordt mansoor gebruikt in kleine hoeveelheden omdat het de lust tot het drinken van alcoholische dranken wegneemt. Dat staat waarschijnlijk in verband met de positieve werking op geestelijke uitputting en geheugenverlies. Mansoor zou de geest versterken, waardoor de neiging om de geest middels alcohol te verzwakken, verdwijnt.

Mansoor van antieke tijd naar Middeleeuwen

Dioscorides, pionier der geneeskunde en kruidenwetenschap uit het begin van onze jaartelling, schreef mansoor voor bij te veel slijm in de longen, ischias, menstruatieproblemen en constipatie. De meeste geleerde mensen uit de oudheid waren het daarmee eens. Een eeuw later voegde Plinius eraan toe dat mansoor goed is voor de lever. Het reinigt het hele lijf en is goed bij waterzucht of oedeem, voor reiniging van de maag en het is goed voor de baarmoeder. Maar het is niet goed voor zwangere vrouwen; omdat na inname van mansoor een spontane abortus kan ontstaan. Macer Florides, die in de 11e eeuw leefde zei dat mansoor goed was bij hoesten.

Verspreiding mansoor / Bron: Kenraiz, Wikimedia Commons (GFDL)Verspreiding mansoor / Bron: Kenraiz, Wikimedia Commons (GFDL)

Goed voor je hoofd

Nicholas Frauenlob vond dat mansoor goed was voor het hoofd en zei dat je mansoor in azijn getrokken in de neus moest doen zodat het hoofd gereinigd wordt. Een andere methode was volgens Frauenlob het besprenkelen van het hoofd met dezelfde azijn. Je kon volgens deze Middeleeuwer ook een bad maken met mansoor zodat je hoofd scherper werd. Mansoor is lange tijd gebruikt om slijm uit de hoofdelijke holtes naar buiten te laten stromen, onder andere via het middel snuiftabak. Het kan op deze manier hoofdpijn verhelpen en de buisjes van Eustachius open maken. Deze laatste reden maakt het goed voor de oren. Hierbij kunnen we de signatuurleer aanhalen; reeds in de antieke tijd maakte men gebruik van de signatuurleer die behelst dat de uiterlijke kenmerken van een plant de medicinale werking voor mensen onthullen. Mansoor lijkt op het oor, dus is het goed voor de oren.

Zeven leuke weetjes over mansoor

  1. De wortel van mansoor werd gebruikt in een mengsel dat men niespoeder noemde.
  2. Vroeger werd mansoor gebruikt om een heldergroene verfkleur mee te maken.
  3. De veel toegepaste werking van mansoor op het geheugen en mentale capaciteiten is helaas nog nooit wetenschappelijk onderzocht.
  4. Een Duitse vrouw probeerde in de jaren 60 van de 20e eeuw een abortus te forceren met mansoorthee; ze kreeg als bijwerking hemiparesis, een bijna-verlamming van een deel van het lichaam.
  5. Schrijver en dichter Bart Moeyaert schreef het boek Mansoor, of hoe we Stina bijna dood kregen (2001), waarin wordt verhaalt over de giftige aspecten van mansoor.
  6. Behalve kankerverwekkende stoffen zitten er ook kankerbestrijdende stoffen in mansoor.
  7. Mansoor zit in Schneeberger snuiftabak.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Bodembedekkers in de tuinIedere tuinbezitter heeft er in zekere mate mee te maken: het terugkerende ritueel van het onkruidvrij maken van de tuin…
Last van taai slijm? Flutter is alternatief voor FluimucilLast van taai slijm? Flutter is alternatief voor FluimucilBijna iedereen moet af en toe wel eens slijm ophoesten, dat uit de longen afkomstig is. Zeker mensen met COPD hebben daa…
Hoesten: met slijm, bij baby en de longenHoesten: met slijm, bij baby en de longenHoesten: slijm ophoesten, droge hoest, baby's die hoesten. Het hoesten is een verdedigingsreflex van het lichaam en tree…
Forced Expiration Technique, ademtherapieForced Expiration Technique, ademtherapieAdemtherapie is soms nodig wanneer de ademhaling te snel of te oppervlakkig is. Een onderdeel van ademtherapie is een zu…
Longontsteking, oorzaken, symptomen en behandelingJaarlijks zijn er 16 nieuwe gevallen van longontsteking (pneumonie) per 1000 Nederlanders. Dit betekent dat er jaarlijks…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Derek Ramsey, Wikimedia Commons (GFDL-1.2)
  • Boek: geneeskrachtige planten en kruiden, Ute Künkele en Till Lohmeye
  • Blöte-Obbes: de geurende kruidhof
  • http://www.appeltern.nl/nl/plantenencyclopedie/asarum_europaeum_-_mansoor
  • http://www.tuinieren.nl/plant/mansoor-asarum
  • http://wilde-planten.nl/mansoor.htm
  • http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17404976
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Mansoor
  • http://de.wikipedia.org/wiki/Gew%C3%B6hnliche_Haselwurz#Pharmazie-_und_Botanikgeschichte
  • Foto´s: wikimedia commons
  • Afbeelding bron 1: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 2: Bff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Kenraiz, Wikimedia Commons (GFDL)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van mansoor"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 10-09-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!