InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Verslaving > Slaap: een kwetsbare factor bij (ex-)alcoholisten

Slaap: een kwetsbare factor bij (ex-)alcoholisten

Slaap: een kwetsbare factor bij (ex-)alcoholisten Een matige kwaliteit van de slaap blijkt bij alcoholverslaafden en ex-alcoholisten de kans op een terugval te vergroten. Ook na het afkicken van alcohol blijkt de slaap van mindere kwaliteit te zijn dan die van mensen zonder een alcoholverslaving. Om deze vicieuze cirkel te doorbreken zijn er diverse manieren op de slaap van (ex-)alcoholisten te verbeteren, zoals melatonine supplementen en acamprosaat.

Alcohol en de slaap

Alcohol heeft diverse effecten op de slaap, met name bij alcoholverslaafden. Zo duurt het gemiddeld langer voordat alcohol verslaafden in slaap vallen. Ze liggen langer in bed te woelen en te draaien en kunnen de slaap niet goed vatten. Eenmaal in slaap gevallen, blijkt de hoeveelheid REM-slaap ("droomslaap") verminderd. Daarnaast bleek men gemiddeld korter te slapen dan mensen zonder alcoholverslaving. Dit heeft mogelijk iets te maken met de melatonineproductie. Melatonine is een stofje in het brein dat de hersenen als het ware een seintje geeft dat het tijd is om naar bed te gaan. Op deze manier helpt melatonine het normale slaapwaakpatroon reguleren. Alcohol zorgt ervoor dat er 's nachts minder melatonine afgegeven wordt aan het lichaam.

Alcoholisme: een chronische aandoening?

Tegenwoordig wordt alcoholisme steeds vaker als een chronische aandoening beschouwd: "eens een alcoholverslaafde, altijd een alcoholverslaafde". Het blijkt dat alcohol bij veel ex-verslaafden een zwakke plek blijft. De kans op een terugval is altijd aanwezig en men moet zichzelf continu in de gaten houden. Veel ex-verslaafden hebben de drank volledig afgezworen, om niet in de verleiding te komen om meer te drinken dan men vooraf van plan was.

Tijdens reguliere therapieën wordt op dit moment voornamelijk aandacht besteed aan het afkicken van alcohol. Maar het lijkt er op dat het verstandig is om andere factoren ook mee te nemen in de behandeling van alcoholgerelateerde problematiek. Zo blijken alcoholverslaafden die onder behandeling voor hun alcoholprobleem zijn hevige slaapproblemen te hebben. De slaap verbeterde weliswaar na 4 weken behandeling, maar de slaap bleek een punt van aandacht te blijven. En laten nu net slaapproblemen de kans op een terugval vergroten.

Slaapklachten na het afkicken: opgepast!

Zowel subjectieve als objectieve slaapproblemen blijken een grote risicofactor voor een terugval te zijn. Alcoholisten die zich aanmelden voor een afkickprogramma en in de voorafgaande maanden last van slapeloosheid hadden, hebben een grotere kans op terugval dan alcoholisten die hier geen last van hadden. Het is dus van het grootste belang dat (ex-)alcoholverslaafden gericht aan de slag gaan om hun slaapkwaliteit te verbeteren, om zo de kans op een terugval te verlagen.

Verbeteren van de slaapkwaliteit van (ex-)verslaafden

  • Acamprosaat, een alcohol ontwenningsmiddel, blijkt de kwaliteit van slaap te kunnen verbeteren. Het zorgt ervoor dat men minder vaak tussendoor wakker wordt en had een positieve invloed op de slaapfasen.
  • Melatonine supplementen kunnen helpen om een beter slaapwaakritme aan te houden.
  • Zorg voor een goede slaaphygiëne:
    • Zorg ervoor dat je laat op de avond geen producten met cafeïne meer eet of drinkt, deze stellen het slaapgevoel uit
    • Stop ruim voor je naar bed wilt met computeren en televisie kijken.
    • Creëer een goede slaapomgeving (donker, niet te warm/koud, stil)
    • Voorkom dutjes overdag
    • Probeer een vast ritme aan te houden door iedere dag rond dezelfde tijd naar bed te gaan en weer op te staan

Lees verder

© 2014 - 2018 Melod, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Alcohol detox en de slaap en dromenHet is al langer bekend dat alcoholverslaafden problemen met de slaap ervaren, zoals slapeloosheid. In de periode direct…
Alcoholisme en biologieAlcoholisme en biologieAlcohol wordt al eeuwenlang in het grootste gedeelte van de wereld gebruikt. In gematigde hoeveelheden helpt alcohol je…
Hormoon van de epifyse (pijnappelklier); melatonineDe epifyse is een zeer kleine hormoonproducerende klier die met name melatonine produceert. Melatonine is een hormoon wa…
Vroege vogels en nachtvlindersVroege vogels en nachtvlindersEr zijn mensen die 's ochtends nog voor de wekker gaat uitgerust wakker worden. Anderen vervloeken elke ochtend hun wake…
Last van nachtmerries? Oorzaken en tips tegen slechte dromenLast van nachtmerries? Oorzaken en tips tegen slechte dromenBadend in het zweet wakker worden, trillen en opgelucht zijn dat het "maar een slechte droom" was: het zijn typische ver…
Bronnen en referenties
  • Conroy, D.A. & Arnedt, J.T. (2014) Sleep and Substance Use Disorders: An Update. Curr Psychiatry Rep
  • Staner, L., Boeijinga, P., Danel, T., Gendre, I., Muzet, M., Landron, F. & Luthringer, R. (2006) Effects of Acamprosate on Sleep During Alcohol Withdrawal: A Double-Blind Placebo-Controlled Polysomnographic Study in Alcohol-Dependent Subjects. ALCOHOLISM :CLINICAL AND EXPERIMENTAL RESEARCH vol. 30(9)
  • Wallen, G.R., Whiting, B., Krumlauf, M.C., Schwandt, M.L. & Ramchandani, V.A. () The Prevalence of Sleep Disturbance in Alcoholics Admitted for Treatment A Target for Chronic Disease Management. Fam Community Health vol. 37(4), blz. 288297

Reageer op het artikel "Slaap: een kwetsbare factor bij (ex-)alcoholisten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Melod
Gepubliceerd: 08-09-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Verslaving
Special: Alcoholprobleem oplossen
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!