Polio, postpoliosyndroom: oorzaak, symptomen en behandeling

Polio, postpoliosyndroom: oorzaak, symptomen en behandeling Polio of poliomyelitis is een ziekte die besmettelijk is. Veroorzaker van polio is een virus: het poliovirus. Het wordt overgedragen van mens op mens. Polio wordt ook wel kinderverlamming genoemd. In Nederland is vaccinatie met IPV (geïnactiveerd polio vaccin) sinds 1957 onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Mensen die ooit polio hebben gehad kunnen (gemiddeld) tien tot veertig jaar na de ziekte last krijgen van verergering van bestaande restverschijnselen of nieuwe symptomen: postpoliosyndroom. Verschijnselen van postpolio syndroom zijn onder andere: zwakke spieren, een vermoeid gevoel, constant last hebben van spierpijn of pijn in de gewrichten, problemen met de ademhaling en slikken.

Inhoud artikel


Polio

Het is een infectieziekte van het centraal zenuwstelsel die ernstige gevolgen kan hebben. Polio komt veelal in epidemieën voor. In Nederland is het een zeldzame ziekte geworden nadat vaccinatie werd ingevoerd in 1957. Er zijn in Nederland bepaalde bevolkingsgroepen die zich om godsdienstige redenen niet willen laten vaccineren. De zeldzame polio epidemieën (de laatste in 1992-1993) kwamen bijna alleen voor bij kinderen uit deze groepen. Inenten is in Nederland niet verplicht.

Oorzaak polio en wie kunnen het krijgen

De veroorzaker van de ziekte is het poliovirus (behoort tot de enterovirussen). Personen die niet gevaccineerd zijn kunnen polio op iedere leeftijd oplopen. De naam kinderverlamming heeft te maken met vroeger, toen kwamen uitbraken van polio voor bij kinderen en jongvolwassenen omdat veel volwassenen al blootgesteld hadden gestaan aan het poliovirus en immuniteit hadden ontwikkeld.

Verspreiding van het virus

Het poliovirus kan tegen zuur in het maagdarmstelsel, het kan ook lang overleven in rioolwater en oppervlaktewater. Na een incubatietijd van een tot drie weken ontstaan de eerste verschijnselen. Vanuit de keelholte verplaatst het virus zich naar de darmen. Als het niet zo nauw wordt genomen met de hygiëne kan er directe besmetting optreden van ontlasting naar de mond. Maar verspreiding kan ook plaatsvinden middels druppels in de lucht door bijvoorbeeld hoesten, praten.

Andere namen die gebruikt worden voor polio

  • Poliomyelitis
  • Poliomyelitis anterior acuta
  • Kinderverlamming

Symptomen polio

  • Polio verloopt meestal zonder verschijnselen (90 tot 95 procent van de infecties).
  • Bij 4 tot 8 procent doen de symptomen denken aan een lichte griep. Het kan gaan om verschijnselen als: verhoogde lichaamstemperatuur, pijn in het hoofd, overgeven, pijn in de keel, een vermoeid gevoel.
  • Bij 1 tot 2 procent ontstaan redelijk acuut de volgende verschijnselen: nekstijfheid, overgeven, pijn in het hoofd, verhoogde lichaamstemperatuur, pijn in de rug, pijn in de armen en benen, soms tintelingen in delen van de huid. Deze klachten kunnen vanzelf weer verdwijnen, maar de toestand kan ook verergeren.
  • Bij 0,5 tot 1 procent verergeren de klachten: er treden verschijnselen van verlamming op. Het gaat vaak om de benen, maar de hersenzenuwen kunnen ook worden aangetast. Dit laatste kan leiden tot problemen met slikken en ademhalen (kunstmatige beademing kan dan nodig zijn).

Diagnose polio

Een arts kan de diagnose stellen op basis van de verschijnselen die iemand heeft. Bevestiging kan verkregen worden door een keeluitstrijkje, door het aantonen van het virus in een monster van de ontlasting en door bloedonderzoek (hoge bloedspiegels van antilichamen tegen het poliovirus).

Behandeling polio

Er is geen speciale behandeling waarmee het poliovirus kan worden bestreden. Behandeling houdt in dat de symptomen verlicht worden. Tegen de hoofdpijn en spierpijn kunnen pijnstillers gegeven worden. Bij problemen met de ademhaling kan kunstmatige beademing nodig zijn, mogelijk voeding via een maagsonde. Om na de acute fase de spieren weer in een zo goed mogelijke conditie te brengen kan fysiotherapie helpen, orthopedische schoenen. Soms is er een operatie nodig.

Complicaties polio

  • Problemen met ademhalen, er kan een ademhalingsstilstand optreden.
  • De spieren van de hartwand kunnen aangetast worden.
  • Het spijsverteringsstelsel kan aangetast worden en dit kan leiden tot bloedingen, maagverwijding. Dit laatste wordt ook wel maagdilatatie genoemd: de normale spanning van de spieren in de wand van de maag is verdwenen en dit zorgt ervoor dat de maag vol raakt met eten, vloeistof, lucht.

Postpoliosyndroom

Iemand die polio heeft gehad kan heel veel jaren erna, je moet dan denken aan tien tot veertig jaar (zelfs zeventig jaar is mogelijk), last krijgen van een verergering van bestaande restverschijnselen of nieuwe symptomen. Het kan bijvoorbeeld gaan om verminderde spierkracht, minder uithoudingsvermogen, pijn in spieren en gewrichten, intense vermoeidheid. Dit complex van verschijnselen wordt het postpoliosyndroom genoemd. De afkorting voor dit syndroom: PPS. Niet iedereen die polio heeft gehad krijgt het postpoliosyndroom, het gaat om een deel. Omdat de klachten zoveel jaren later optreden wordt lang niet altijd het verband met polio gelegd.

Oorzaak postpoliosyndroom

Het vermoeden is dat na de polio-infectie de functies van de zenuwen die beschadigd zijn geraakt worden overgenomen door andere zenuwen en dat die zenuwen na veel jaren uitgeput raken en de verschijnselen veroorzaken.

Symptomen poliosyndroom

De volgende verschijnselen kunnen optreden:
  • Zwakkere spieren
  • Het uithoudingsvermogen kan minder worden
  • Overgevoelig zijn voor kou
  • Een vermoeid gevoel
  • Spierpijn
  • Pijn in gewrichten
  • Problemen met de ademhaling treden soms op of problemen met slikken

Diagnose poliosyndroom

Als iemand klachten heeft moeten eerst andere oorzaken worden uitgesloten voordat de diagnose postpoliosyndroom kan worden vastgesteld. Lichamelijk onderzoek kan worden gedaan, mogelijk in combinatie met bloedonderzoek en röntgenfoto's.

Behandeling poliosyndroom

Postpoliosyndroom is niet te genezen. Behandeling is gericht om zo goed mogelijk te leren omgaan met de ziekte. Niet alleen met lichamelijke beperkingen, maar ook op psychisch en sociaal vlak. De revalidatiearts kan informatie geven over wat de gevolgen zijn van postpoliosyndroom en onderzoekt de oorzaak van de pijn en geeft advies. Ook geeft de revalidatiearts informatie over een mogelijke vergoeding van taxikosten, CBR-procedure, over eventuele aanpassingen van schoenen. De fysiotherapeut kan helpen om de spieren in goede conditie te houden, oefenen met hulpmiddelen, tips geven over welke sport geschikt is. De ergotherapeut kan advies geven over de dagindeling en hoe bepaalde handelingen zo min mogelijk belasting geven. Over hulpmiddelen, aanpassingen in de woning. De maatschappelijk werker geeft begeleiding (ook aan naasten) om te komen tot een goede balans tussen draagkracht en draaglast. De psycholoog kan hulp bieden bij het verwerkingsproces.

Brochure Het postpoliosyndroom

Deze brochure voor huisartsen is geschreven door Spierziekten Nederland samen met het Nederlands Huisartsengenootschap en te bestellen in de webwinkel van spierziekten.nl. Ben je lid van Spierziekten Nederland dan ontvang je de brochure een keer gratis.
© 2015 - 2020 Wolfje02, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Polio: Virusziekte met gedeeltelijke of volledige verlammingPolio: Virusziekte met gedeeltelijke of volledige verlammingPolio is een acute virusziekte van het centrale zenuwstelsel die in een aantal gevallen leidt tot gedeeltelijke of volle…
Polio of kinderverlammingPolio of kinderverlammingPolio wordt ook wel kinderverlamming genoemd. Het is een virusziekte die vooral bij kinderen voorkomt. Meestal betreft d…
Vaccinatie: kinderverlamming, polioVaccinatie: kinderverlamming, polioKinderverlamming oftewel polio(myelitis) is een ontsteking van het ruggenmerg en veroorzaakt vergroeiingen en verlamming…
DKTP-Hib vaccin, DKTP inenting en DTP vaccinatieDKTP-Hib vaccin, DKTP inenting en DTP vaccinatieDe DKTP vaccinaties zijn belangrijke inentingen die het kind beschermen tegen de ziektes haemophilus influenzae type B,…

Kanker: Verklein de kans op kankerKanker: Verklein de kans op kankerKanker is een hardnekkige ziekte, die helaas niet iedereen zal overleven. De kans dat je wordt gediagnosticeerd met kank…
Ziekte van Kikuchi: symptomen en behandelingZiekte van Kikuchi: symptomen en behandelingDe ziekte van Kikuchi (KFD) is een uiterst zeldzame auto-immuunaandoening van de lymfeklieren in de hals die in Nederlan…
Bronnen en referenties
  • http://www.nationaalkompas.nl
  • http://www.spierziekten.nl/overzicht/postpoliosyndroom
  • https://www.prinsesbeatrixspierfonds.nl/spierziekten/postpoliosyndroom
  • https://www.gezondvgz.nl
  • https://www.mchaaglanden.nl

Reageer op het artikel "Polio, postpoliosyndroom: oorzaak, symptomen en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Sharda, 09-03-2018 11:11 #4
Ik heb in 1966 als kind van 6 maanden polio gekregen. Ben links halfzijdig verlamd geweest in mijn kinderjaren en later heb ik weer kunnen lopen. Eerst dachten wij dat ik alleen maar een kinderbeentje overgehouden had omdat dat een zichtbare handicap was. Maar steeds vaker begon ik te merken dan mijn hersenen ook zijn aangetast. Toen ik op 43 jarig leeftijd hoorde dat ik PPS had vond ik dat niet fijn. Ben er achtergekomen door een acute aanval van niet meer kunnen bewegen. Dit duurde ruim een kwartier. De revalidatiearts zei dat als het een halfuur langer had geduurd ik permanent verlamd was gebleven. Ik had geluk dat mijn spieren het daarna weer deden. Uit deze aanval kwam PPS tevoorschijn. Alles is bij me aangepast om ervoor te zorgen dat we het zolang mogelijk kunnen rekken voor ik volledig verlamd raak. Ik ben nu 52 jaar. Ben benieuwd hoe oud ik ga worden :) of hoe jong ik zal sterven :) Reactie infoteur, 15-03-2018
Wat een heftig verhaal, tot een paar jaar geleden had ik nog nooit van PPS gehoord. Ik wens je sterkte, maar ook veel geluk. Dank voor je reactie. Met vriendelijke groet,

Kroes, 08-11-2017 07:32 #3
Goedendag. Mijn vader heeft in 1945, toen hij 6 jaar oud was Polio gehad. Nu, na 72 jaar, kreeg hij de diagnose PPS. Hij heeft pijn in zijn voet en wordt onzeker met lopen. Gelukkig heeft hij nooit van de ziekte PPS geweten en heeft nog tot voor een jaar veel geschaatst en is tot nu toe nog elk jaar alleen op zijn zeiljacht onderweg. Reactie infoteur, 12-11-2017
Dank voor uw reactie. Heftig om zoveel jaar na polio de diagnose PPS te krijgen. Niet iedereen krijgt het na polio te hebben doorgemaakt. Ik hoop dat hij nog lang van de tochten op zijn zeiljacht kan genieten. Met vriendelijke groet,

J. M. Snoek, 02-09-2017 23:02 #2
Ik heb in de jaren 43/44 polio gehad toen ik anderhalf jaar oud was in mijn geboorteplaats Nieuweschans prov.Groningen en kreeg rond mijn veertigste jaar het pps, ik ben nu 74 jaar en krijg steeds meer last en ga hard achteruit, heb tussen mijn tiende en vijftiende jaar meerdere operaties gehad in het destijds Wilhelminagasthuis in Amsterdam waar o.a.een hakvoet is weggenomen, een spierverlamming en een groeistop in mijn linkerbeen omdat het rechterbeen 7cm. korter was, nu nog ongeveer anderhalve cm.en links schoenmaat 43 en rechts schoenmaat 37 waarbij mijn rechterkant het achtergebleven gebied is tot zover mijn handicap. Reactie infoteur, 04-09-2017
Wat heftig wat u allemaal heeft meegemaakt en dat u zo hard achteruit gaat. Bent u nog onder controle van een arts? Ik hoop dat de artsen toch nog iets voor u kunnen doen. Ik wens u sterkte en dank dat u uw verhaal heeft willen delen. Met vriendelijke groet,

Bert, 13-08-2016 17:42 #1
Een paar jaar geleden is ook bij mij het PPS vastgesteld na uitvoerig onderzoek. U schrijft over een periode van 10 - 40 jaar na de eerste verschijnselen, dat blijkt een "gemiddelde". In mijn geval pas na 70 jaar. Ergo ik heb lang zonder problemen mogen leven. Reactie infoteur, 16-08-2016
Dank voor uw reactie! Het gaat inderdaad om een gemiddelde. Ik heb uw informatie verwerkt in het artikel onder het kopje Postpoliosyndroom, want 70 jaar is toch een groot verschil met 10 tot 40 jaar na de eerste verschijnselen. Nogmaals dank voor deze informatie.

Infoteur: Wolfje02
Laatste update: 16-08-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!