InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Wat is kiembaangentherapie?

Wat is kiembaangentherapie?

Wat houdt gentherapie en kiembaangentherapie precies in? Het heeft te maken met de genen van de mens. De genen zijn de erfelijke bagage van de mens. Op de chromosomen liggen de verschillende genen. De genen bestaan uit een combinatie van DNA. DNA is het menselijke bouwplan. Met het DNA kan de cel bouwinstructies geven om bepaalde structuren te maken. Het DNA kan door verschillende factoren beschadigd raken, waardoor ziekten optreden. Sommige genen geven ook een verhoogde kans op ziekten. Door deze zieke genen te vervangen door gezonde genen kunnen ziekten genezen, of voorkomen worden.

Wat zijn genen

Genen zijn de erfelijke bagage en ze bevinden zich op je chromosomen en die chromosomen zijn weer onderdeel van je DNA. Deze genen coderen voor bepaalde eiwitten, deze eiwitten spelen een belangrijke rol in de functie van cellen en dus een belangrijke rol voor het leven. Nu kan het zo zijn dat er zich een fout gen bevindt op een van je chromosomen. Dit kan er voor zorgen dat het eiwit waar dat gen voor codeert fout geproduceerd wordt of helemaal niet geproduceerd wordt. Het eiwit kan zijn functie niet goed uitvoeren en is er sprake van een genetische ziekte wat ernstige gevolgen met zich mee kan dragen voor een individu.

Gentherapie

Wat kan men hier aan doen? Al jaren is men bezig om een techniek te ontwikkelen die deze “zieke” genen kan vervangen door “gezonde” genen, gentherapie. De bedoeling van gentherapie is dat een vector, een drager molecuul, het “gezonde” gen naar de target cellen brengt en daar het “zieke” gen vervangt. Als vector wordt bij gentherapie meestal een virus gebruikt, dit virus is zo veranderd dat het normaal menselijk DNA kan dragen. Deze vectoren infecteren dan een targetcel. Vervolgens zorgt het virus er voor dat er een “gezond” gen wordt in gebouwd op de plek waar zich het “ziek” gen bevond. Nu kan de cel weer een goed functionerend eiwit produceren (Human Genome Project Information, 2004). Men denkt dat er op deze manier in de toekomst een goede mogelijkheid is om genetische ziekten te genezen. Op dit moment zijn er, sinds de eerste klinische trial in 1990, nog niet veel successen geboekt op het gebied van gentherapie. Er blijken zich verschillende problemen voor te doen, bijvoorbeeld een sterke reactie van het immuunsysteem op het virus, waardoor er in 1999 een jongen gestorven is 4 dagen na het starten van de gentherapie, er zijn er nog veel meer problemen bij het ontwikkelen van gentherapie, niet alleen van technische aard maar ook op ethisch en moreel gebied.

Kiembaangentherapie

Zojuist is er eigenlijk alleen over de behandeling van genen gesproken in lichaamscellen over het algemeen, somatische cellen. De behandeling van somatische cellen noemt men somatische gentherapie. Als we het over het genetisch modificeren van geslachtcellen hebben, noemen we het kiembaangentherapie. Gentherapie bij geslachtscellen heeft vele grotere gevolgen dan gentherapie in somatische cellen omdat gentherapie bij geslachtscellen als gevolg heeft dat de gemodificeerde genen doorgegeven worden aan de volgende generaties van de behandelde patiënt. Bij gentherapie van somatische cellen is dit niet het geval. Kiembaangentherapie is tot nu toe nog slechts een theoretisch mogelijke therapie. Dat wil zeggen dat hij in de praktijk nog niet uitgevoerd wordt. Er heerst op dit moment nog een moratorium, een verbod, op kiembaangentherapie. Het is de bedoeling dat kiembaangentherapie ofwel aan het begin van de kiembaan, bij de bevruchte eicel (de zygote) of bij het vroege embryo (in een twee- tot achtcellig stadium waarin de afzonderlijke cellen nog totipotent zijn), dan wel bij de geslachtscellen aan het eind van de kiembaan een genetische verandering bewerkstelligt. Over gentherapie zijn felle discussies gaande. Deze discussie gaat erover of kiembaangentherapie wel een goede ontwikkeling is of dat het meer schade aanricht dan dat het goed doet. En als je dan kijkt dat er aan kiembaangentherapie nog vele grotere gevolgen zitten, is het wel te begrijpen dat hier de discussie nog feller oploopt. Hoe ver kan de mens gaan in het modificeren van het menselijke genoom? Wat heeft dit voor gevolgen als het ooit op de markt komt?

Lees verder

© 2008 - 2017 Wieschrijft, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Gentherapie maakt goede vorderingen, NobelprijzenGentherapie maakt goede vorderingen, NobelprijzenMet gentherapie worden steeds meer successen geboekt. De Nobelprijzen Geneeskunde en Fysiologie in verband met Genetisch…
Gentherapie, waarom?Genetische aandoeningen kunnen genezen worden door genetisch materiaal in te brengen in het DNA. Theoretisch biedt dit v…
Gentherapie of gendopingGentherapie of gendopingDe wetenschap heeft ons veel vooruitgang gebracht. Via geneeskundig onderzoek zijn we bijvoorbeeld veel meer over het me…
Gentherapie, knock out genenGentherapie, knock out genenDe Nobelprijzen Geneeskunde en Fysiologie werden in 2007 uitgereikt aan Mario Capecchi, Oliver Smithies en Martin Evans.…
Gentherapie, science fiction?Gentherapie, science fiction?Hoewel gentherapie een veelbelovende behandeling is voor veel genetische ziekten. Blijven de technieken riskant en is er…
Bronnen en referenties
  • Artikel: Reprogenetics: third millennium speculation, Lee M. Silver, EMBO reports, 2000
  • Verslag zesde Nederlands Duitse Conforentie, ‘Begin en einde van het menselijke leven’, buitenlandse zaken, 2002
  • Gezondheidsraad. Celkerntransplantatie bij mutaties in het mitochondriale DNA. Den Haag: Gezondheidsraad, 2001; publicatie nr 2001/07
  • Artikel: Gene Therapie: The Potential Applicability of Gene Transfer Technologie to the Human Germline, Kevin R. Smith, International Journal of Medical Sciences, 2004
  • Artikel: Op het gebied van genetica het je geen keuze, Prof.dr. Louise Gunning-schepers, dossie DNA, 2000
  • Artikel: Engeneering the Human Germline: An exploration of science and ethics of altering the genes we pass to our children, The New England Journal of Medicine, 2000
  • www.ornl.gov/hgmis, Human Genome Project Information, 2004

Reageer op het artikel "Wat is kiembaangentherapie?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Wieschrijft
Laatste update: 26-08-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!