InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > MSA-c, een hersenziekte met evenwichtsstoornissen

MSA-c, een hersenziekte met evenwichtsstoornissen

MSA-c, een hersenziekte met evenwichtsstoornissen MSA-c is een hersenziekte waarbij meerdere hersengebieden worden aangetast. De ziekte is niet te stoppen. Er ontstaan problemen met tal van functies zoals evenwicht, lopen en spraak. Er is anno 2017 nog geen oplossing om de ziekte te verhelpen. MSA-c moet worden onderscheiden van MSA-p. Wat betekent het om MSA-c te hebben en wat is het verloop van deze ziekte?

MSA-c


Het verhaal van Willem

Aan de hand van het ware verhaal van Willem (1) wordt verduidelijkt wat MSA en specifiek het verloop van MSA-c, inhoudt.

Willem was tot zijn pensionering chauffeur bij een bedrijf. Hij was een vitale, sterke man. Op 70-jarige leeftijd kreeg Willem last van evenwichtsstoornissen. Toen de evenwichtsstoornissen aanhielden stuurde zijn arts hem door naar het UMC. Hij onderging een aantal onderzoeken en kreeg de diagnose MSA, variant c. Hem werd verteld dat er geen medicijnen waren voor genezing. Wat MSA inhield was Willem en zijn vrouw niet helemaal duidelijk.

Wat betekent MSA?

MSA is een afkorting van Multiple System Atrofie. Het wil zeggen dat meerdere (mulitple) met elkaar in verbinding staande hersengebieden (systems) steeds slechter werken door het verschrompelen van hersencellen (atrofie).(2)

Samengevat
Hersencellen beginnen te verschrompelen in een bepaald hersengebied, bijvoorbeeld in de kleine hersenen, waardoor dit gebied steeds minder gaat functioneren. Ook hersencellen in andere hersengebieden zoals het motorisch en spraakhersengebied worden aangetast. Functies van deze gebieden zoals lopen en praten gaan steeds meer verloren.

Willem en zijn vrouw merkten dat het lopen van Willem steeds minder werd. Ze verkochten hun vrijstaande woning en gingen wonen in een aanleunwoning bij een ouderencentrum. Hier konden ze hulp krijgen als het met Willem minder ging.

De arts legde uit dat het evenwichtsprobleem bij Willem te maken heeft met het steeds minder functioneren van de kleine hersenen (cerebellum). Hersencellen in dit gebied blijken af te sterven, maar ook andere hersengebieden zullen steeds meer worden aangetast. Fysiotherapie kan helpen om het bewegen niet verder achteruit te laten gaan. Verder zullen Willem en zijn vrouw met de hersenziekte moeten leren leven.

Welke soorten MSA zijn er?

De hersenziekte MSA kan op verschillende plaatsen in de hersenen beginnen. Afhankelijk van waar het in de hersenen begint, wordt een onderscheid gemaakt tussen MSA-c en MSA-p.

MSA-c, waarbij de c staat voor cerebullair. De ziekte vindt vooral plaats door het afsterven van hersencellen in het cerebellum, de kleine hersenen. Een van de functies van dit hersengebied is het bewaren van evenwicht. In het ziekteproces worden ook de hersenstam en andere hersengebieden aangetast waardoor functies als slikken, lopen en praten steeds meer achteruitgaan.(3)

MSA- p waarbij de p staat voor parkinsonisme, wat duidt op kenmerken die ook bij de ziekte van Parkinson voorkomen. Toch is er verschil. Dat heeft vooral te maken met de plaats in de hersenen waar de ziekte begint. Ook bij een aantal uiterlijke kenmerken is er verschil. (Bijvoorbeeld: bij MSA-p beeft men tijdens een handeling, bijvoorbeeld bij het pakken van een kopje, bij Parkinson is er ook sprake van beven als men in rust is).

Het verschil tussen MSA-c en MSA-p heeft te maken met de plaats waar de ziekte begint. Bij MSA-c in de kleine hersenen en bij MSA-p in de basale ganglia.(4)

Wat is een andere benaming voor MSA-c?

Een andere benaming voor MSA-c is: OPCA (Olivo Ponto Cerebellaire Atrofie). Olivo is een onderdeel van de hersenstam (Ponto) en Cerebellaire staat voor kleine hersenen. Het zijn de belangrijkste gebieden waar de ziekte begint.(5)

Willem krijgt steeds meer problemen. Behalve evenwichtsproblemen, het moeilijker lopen, verslikt hij zich tijdens het eten steeds vaker. Zij stem is zachter geworden. Ook het zelf plassen lukt niet meer. Willem heeft nu een katheder. Als hij wat wil pakken blijken zijn handen te beven, in rust is de beving niet aanwezig. Zijn vrouw helpt hem waar mogelijk, maar moet steeds meer een beroep doen op professionele helpers. Deze helpen bij het aankleden, toiletbezoek en maken hem s avonds klaar om naar bed te gaan. Ook is een rollator en een scootmobiel aangeschaft. Willem gaat nu af en toe overdag naar een activiteitencentrum en samen met zijn vrouw bezoekt hij ontspanningsbijeenkomsten die door het ouderencentrum worden georganiseerd.

Algemene kenmerken en problemen bij MSA-c

Als de hersencellen in de kleine hersenen worden aangetast dan ontstaan er evenwichtsproblemen. Het bewegen ongecoördineerder. Doordat ook functies van de hersenstam verminderen wordt plassen en slikken ook moeilijker. De hersencellen in de hersengebieden van het spraak- en motorische centrum worden eveneens aangetast. Hierdoor kan de persoon steeds moeilijker praten en is op een gegeven moment niet meer verstaanbaar. Bij het voortschrijden van de ziekte ontstaan er ook problemen met lopen. Op een gegeven moment is het niet meer mogelijk.

Andere voorkomende problemen bij MSA-c

Behalve de problemen met evenwicht, spraak, slikken wordt de ziekte gekenmerkt door meer voorkomende problemen, zoals:
  • Problemen met lopen (zwalken)
  • Verlies van stabiliteit: valrisico, ook zijwaarts
  • Zwakker worden van de stem
  • Beven bij doelgerichte bewegingen
  • Dubbelzien
  • Spierzwakte in armen en benen
  • Rusteloze slaap
  • Spastische bewegingen van benen en onderlichaam
  • Algemene stijfheid
  • Duizelig

Komt MSA-c veel voor?

De ziekte komt naar schatting bij 1 op de 20.000 personen voor. MSA-c begint meestal tussen de leeftijden van 50 en 60 jaar, maar kan ook al eerder beginnen. Het komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen.

Wat is de oorzaak van MSA-c?

Het komt vooral voor op een wat oudere leeftijd en wordt gezien als een verouderingsziekte. De werkelijke oorzaak is niet bekend.

Is de ziekte erfelijk?

Voor zover bekend is er niet sprake van erfelijkheid.

Nu vijf jaar later kan Willem niet meer zelfstandig lopen en is vrijwel onverstaanbaar. Drie keer in de week krijgt hij een half uur Caesartherapie. Logopedie heeft hij ook gehad, maar dat is gestopt omdat het geen vooruitgang meer opleverde. Televisie zien gaat, maar hij kan de ondertiteling niet meer volgen en lezen wil ook niet meer. Willem weet nog goed wat er allemaal gebeurt. Een gesprek kan hij volgen, wat te zien is aan zijn gezichtsuitdrukkingen, maar hij kan er niet meer aan deelnemen. Hij gebruikt medicijnen vooral om problemen dragelijker te maken.

Is er wat aan te doen?

Op dit moment (anno 2017) is de ziekte niet te genezen, wel kan het enigszins dragelijker worden gemaakt door medicatie, logopedie en fysiotherapie. Het doel is om de klachten te verminderen om de kwaliteit van leven zo hoog mogelijk te laten zijn. Gemiddeld leven mensen met MSA ongeveer 9 tot 10 jaar.(6)

Samenvattend

MSA-c is een niet erfelijke hersenziekte die vooral bij ouderen voorkomt. De ziekte heeft tal van kenmerken die steeds meer zichtbaar worden bij het voortschrijden van de ziekte. Er is nog geen oplossing om te ziekte te voorkomen of te verhelpen. Personen die de ziekte hebben of krijgen moeten met behulp van o.a. medicijnen, fysiotherapie, logopedie en hulpmiddelen met de ziekte leren leven.
© 2017 J-dewilde, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ziekte van Parkinson: symptomen, diagnose en behandelingZiekte van Parkinson: symptomen, diagnose en behandelingBij de ziekte van Parkinson sterven cellen in de hersenen af. Het gaat om cellen die de stof dopamine aanmaken die onmis…
Atrofie bij paardenAtrofie houdt in dat het spierweefsel bij het paard afneemt. Atrofie komt met name voor op de rug van het paard, vlak na…
Wat is de ziekte van Parkinson?Wat is de ziekte van Parkinson?Wanneer je aan dementie denkt, denk je al snel an de ziekte van Alzheimer. Bij dementie zijn er echter meerdere vormen m…
Ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementieZiekte van Alzheimer en andere vormen van dementieZo'n 260.000 mensen hebben in ons land dementie. Niet elke vorm van dementie heeft te maken met de ziekte van Alzheimer.…
De vele vormen van dementieDe ziekte dementie kent vele vormen. Onderstaand artikeltje gaat in op de meest voorkomende vormen en hun kenmerken. All…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Moritz320, Pixabay
  • 1. Het verhaal van Willem, de naam is gefingeerd, is een waar verhaal.
  • 2. MSA Meervoudige Systeem Atrofie / Degeneratieve aandoening / Oorzaken Ziektebeelden lhttp://www.hersenletsel-uitleg.nl/oorzaken-ziektenbeelden/hersenletsel-bij-degeneratieve-ziekte-ms-parkinson-c-huntington/msa - 20-09-2017
  • 3. Multiple systeem atrofie - Hersenstichting https://www.hersenstichting.nl ... Hersenaandoeningen
  • 4. MSA Meervoudige Systeem Atrofie / Degeneratieve aandoening ,www.hersenletsel-uitleg.nl/oorzaken-ziektebeelden/...bij...c.../msa
  • 5. zie 4
  • 6. MSA: vroegtijdige hersenveroudering | Gezondheidsnet https://www.gezondheidsnet.nl/.../msa-vroegtijdige-hersenveroudering.
  • Andere bronnen:
  • Multipele systeem atrofie - Hersenstichting, https://www.hersenstichting.nl
  • Nederlandstalige website van MSA-AMS.be, http://www.msa-ams.be/MSA AMS/NL_MSA.html

Reageer op het artikel "MSA-c, een hersenziekte met evenwichtsstoornissen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: J-dewilde
Laatste update: 12-10-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!