Een gezonde manier van eten

Als we het over gezond eten hebben, hebben we het meestal over het zelfstandig naamwoord, niet over het werkwoord. Toch blijkt dat minstens even belangrijk. Als je weet hoe je spijsvertering werkt, begrijp je vanzelf welk voedsel, wanneer en in welke combinatie van voedingsmiddelen het beste is. Dan wordt verantwoord koken opeens een stuk gemakkelijker. Je hoeft nooit meer met een (te) volle maag van tafel. En je lichaam blijft als vanzelf op gewicht.

Een goede spijsvertering

Onze spijsvertering kent drie cycli:

1. De opnamecyclus: eten en spijsvertering vindt plaats tussen 12.00-20.00 uur
2. De assimilatiecyclus: absorptie en gebruik vindt plaats tussen 20.00 – 04.00 uur
3. De eliminatiecyclus: van lichaamsafval en voedselrestanten vindt plaats tussen 04.00-12.00 uur

Het lichaam kan maar één geconcentreerd voedsel tegelijk verteren. Fruit en groenten zijn ongeconcentreerd voedsel. Fruit kun je het best alleen eten, maar groenten kun je met proteinen zowel als met koolhydraten combineren, echter niet met allebei tegelijk!

Fruit

Het lichaam leeft op glucose. Fruit bestaat uit fructose dat in het lichaam het snelst wordt omgezet in glucose. Je zou op fruit alleen kunnen leven, vooropgesteld dat je geen zware lichamelijke arbeid verricht of intensief sport beoefent!
Fruit bevat alle vitaminen, mineralen, koolhydraten, aminozuren en vetzuren die een mens nodig heeft.
Fruit reinigt het lichaam en verstopt niet (als je het op de goede manier eet).
Begin (de dag) met fruit en eet het alleen, dus niet gecombineerd met ander voedsel. Waarom niet? Het lichaam heeft 20 á 45 minuten nodig om alle voedingstoffen uit het fruit te halen (afhankelijk van wat het is: banaan, dadels, gedroogd fruit). Zodra dit proces beëindigd is, kun je iets anders eten. Zou je dit niet doen, en fruit wel samen met ander voedsel eten, dan vermengt het fruit zich met het voedsel dat veel tijd nodig heeft om verteerd te worden en het fruit gaat gisten en rotten waardoor de kostbare voedingstoffen verloren gaan. Nee, je merkt daar niets van en kwaad kan het ook niet, maar qua voedingswaarden heeft het eten van fruit dan weinig zin.
Als je het fruit geconcentreerd op één moment van de dag eet, kunnen de fruitzuren geen kwaad voor je gebit. De pH-graad van je speeksel krijgt voldoende tijd om zich te herstellen. Eet of drink je echter verspreid over de dag fruit(sap), dan is dat steeds opnieuw een aanslag op je glazuur.
Eet ’s ochtends dus alleen fruit, drink vers geperst vruchtensap (omwille van het behoud aan vitaminen kun je fruit echter het best ongeperst eten) of lauw water (evt. op smaak gebracht met citroensap). Aan een ontbijt van bijvoorbeeld een halve grapefruit, een sinaasappel, een appel en een banaan heb je echt voldoende. Na 12.00 uur is je lichaam klaar met de eliminatiecyclus. Doordat fruit niet verteerd hoeft te worden, kun je de energie die je nodig zou hebben voor digestie voor iets anders gebruiken. Eet je toch later op de dag nog fruit, eet het dan pas nadat je maag leeg is, dus niet direct na de maaltijd.

Brandend maagzuur

Groenten hebben geen specifieke spijsverteringssappen nodig. Daardoor kun je ze combineren met koolhydraten of proteïnen. Om proteïnen (bijv. vlees) af te breken heb je zuur nodig. Om zetmeel / koolhydraten te verteren, heb je base nodig. Base en zuur neutraliseren elkaar, ze werken dus niet samen. Gevolg: het lichaam produceert extra spijsverterings-sappen en heeft daarvoor extra energie nodig. Dit verklaart mede waarom je je zo moe kunt voelen na een maaltijd met proteïnen (bv. vlees) en koolhydraten (bv. aardappelen, pasta, rijst).
pH 0 = volledig zuur, pH 7 = neutraal, pH 14 is volledig base.
Als de proteïnen te lang in je maag blijven bederven ze. Als koolhydraten te lang in je maag blijven gisten ze. Hierdoor ontstaan giftige zuren.

Gezonde combinaties

Twee soorten zetmeel kun je prima combineren omdat ze niet zo moeilijk af te breken zijn en dus niet in de maag zullen bederven. Het is echter af te raden om twee soorten proteïnen te combineren omdat ze verschillende digestieve eisen stellen:

• Een salade / rauwe groenten blijven 2 uur in de maag
• Een goed samengestelde maaltijd zonder vlees blijft 3 uur in de maag
• Een goed samengestelde maaltijd met vlees blijft 4 uur in de maag
• Alle onjuist samengestelde maaltijden blijven 8 uur in je maag.

Waterhuishouding

Een kop koffie of thee heeft 24 uur nodig om de nieren en het urinekanaal te passeren. Koffie zet de darmen ertoe aan het voedsel snel door te voeren; wat verhindert dat alle voedingsstoffen opgenomen worden. Koffie en thee zijn puur zuur in het bloed. Het bloed heeft een pH-waarde tussen 7.35 en 7.40. Het lichaam moet dus meer water vasthouden om te trachten die zuurtoevoer te neutraliseren.
Frisdanken zijn een aanslag op je tanden en slecht voor het lichaam. De zuren in frisdranken zijn gesplitst en blijven zuur. Ze worden niet tot base omgevormd zoals bij fruit en groenten. Frisdranken bevatten bovendien geraffineerde witte suikers, ongezonde stoffen en soms cafeïne.
Het lichaam heeft geen hulp nodig bij het verteren van voedsel. Je hoeft dus niets bij het eten te drinken, en zeker geen wijn, om het weg te spoelen, het vertraagt eerder de digestie. Wijn is gegist waardoor alle voedsel dat ermee in contact komt bederft. Alcohol kun je het best op een lege maag drinken omdat het een zware belasting vormt voor nieren en lever.
Drink liever ’s ochtends niet te koud water (evt. met wat citroen of limoen) en de rest van de dag kruidenthee (infusion) zonder cafeïne. Drink geen water bij het eten. Het zou de spijsverteringssappen verdunnen waardoor het voedsel niet goed verteerd wordt. Leidingwater bevat anorganische mineralen die zich binden met cholesterol en een dikke plak vormen in de slagaderen. Als je de hele dag door drinkt is het aan te raden gedistilleerd water te drinken.
Zorg er liever voor dat elke maaltijd zelf voor 70% uit voedsel met een hoog watergehalte bestaat en voor 30% uit geconcentreerd voedsel.

Melkproducten

Melk bevat caseïne (de basis voor een van de sterkste lijmen gebruikt bij houtbewerking...) dat stolt in de maag en grote taaie, moeilijk te verteren wrongen vormt. Deze dikke kleverige massa vormt een enorme belasting voor het lichaam. Er moet dan een aanzienlijke hoeveelheid energie gebruikt worden om de massa kwijt te raken. Bovendien verhardt iets van de massa en blijft aan de darmwand kleven waardoor absorptie van nutriënten gehinderd wordt. Resultaat: lethargie. De bijproducten van de melkdigestie laten giftig slijm achter. Dit slijm is heel zuur en wordt maar gedeeltelijk afgebroken. De rest blijft in het lichaam achter tot het later geëlimineerd kan worden. Het slijm bedekt de slijmvliezen en dwingt deze alles heel langzaam uit te wasemen. Ben je verzot op melk, drink het dan alleen, zonder andere voedingsmiddelen erbij. Als je kaas wilt eten, combineer het niet met koolhydraten, wel met groenten. Houd je van yoghurt, eet het op een lege maag (dus voor de maaltijd) of gebruik het als dressing bij een salade. Alle melkproducten, behalve boter, zijn bijzonder zuurvormend! Vet vertraagt de digestie van proteïne. Het kan wel met koolhydraten gegeten worden.

Calcium

Calcium in koeienmelk is verbonden met caseïne dat belet dat calcium geabsorbeerd wordt. Gepasteuriseerde en anderszins bewerkte melkproducten degraderen het calcium, maken het moeilijk bruikbaar. In rauwe melkproducten zitten zoveel potentieel schadelijke ingrediënten dat ze geen goed doen (behalve dat je ze lekker vindt).
Alle groene groenten en rauwe noten bevatten wel bruikbare calcium. In rauw sesamzaad zit het meeste calcium.
Het meeste fruit bevat een ruime hoeveelheid calcium, in het bijzonder geconcentreerd fruit (dadels, vijgen, pruimen).
Calcium neutraliseert het zuur.

Noten of toch maar vlees?

Wanneer je bij vermindering van je consumptie van melkproducten vervelt, haar verliest en je nagels afbreken, is je lichaam alleen maar bezig zich aan te passen aan de verandering in je voedingspatroon van grove calcium in melkproducten naar fijne calcium in rauwe noten (pinda’s zijn geen noten!). Het haar zal juist meer gaan glanzen en je nagels worden sterker. Een handjevol per dag is meer dan voldoende èn volledig vleesvervangend! Wees niet bang dat je te weinig vlees binnenkrijgt. Voor je gezondheid heb je zelfs absoluut geen vlees nodig. Vitamines B vind je ook in andere proteïnebronnen. En behalve dat het lang duurt eer vlees verteerd is en het zwaar op de maag ligt als je het verkeerd combineert, is het ook voor het milieu en niet te vergeten de wereldvoedselvoorziening veel verantwoorder om je vleesconsumptie te minderen. Er zijn bovendien voldoende alternatieven. Denk aan verantwoorde (!) vis, sojaproducten, paddenstoelen, bonen, linzen of vleesvervangende groenteschijven (natuurwinkel).

Suiker en zout

Behalve de suikers die je lichaam uit fruit haalt, heb je geen suiker nodig.
Gebruik geen tot zo min mogelijk zout, het is zeer bijtend en het lichaam vraagt om meer water om de zuuraanval te neutraliseren. Zout is slecht voor de nieren. Zout versterkt de smaken in onze gerechten, daarom is het zo populair. Gebruik dan liever grof gemalen zeezout uit een zoutmolen, gekruide zouten of zoutvrije smaakmakers zoals kruiden.

Tot slot

Eet vroeg in de avond zodat het voedsel de maag verlaten heeft eer je naar bed gaat. Op een volle maag is het slecht slapen! Een behoorlijk gecombineerde maaltijd zal in circa drie uur de maag verlaten: de nutriënten zijn gereed om te worden geabsorbeerd en geassimileerd. Een volledige nachtrust (vanaf ruim voor middernacht) stelt je lichaam in staat de assimilatiecyclus te voltooien eer het om circa vier uur ’s ochtends weer in de eliminatiecyclus komt.

Behalve voeding is beweging natuurlijk essentieel voor je gezondheid. Dat hoeft niet per se sport te zijn! Beweging krijg je ook al tijdens de huishoudelijke karweitjes, bij het boodschappen doen (te voet!) en als je op de fiets naar je werk gaat: het telt allemaal mee. Sport je wel, doe het waar mogelijk ’s ochtends, of anders vroeg op de avond (en zeker niet te fanatiek anders produceer je zoveel adrenaline dat je niet kunt inslapen). Twintig á dertig minuten zijn al genoeg. Denk aan wandelen in een stevig tempo, zwemmen, aerobics. Alles wat je goed laat zweten maakt je hart sterker waardoor het minder vaak hoeft te slaan en dus minder slijt. Als je regelmatig sport wordt je hartslag op den duur rustiger.

Slaap met het raam open (frisse lucht!), ook als het koud is (trek een dikkere pyjama aan en neem een extra dekbed). Ga vaak naar buiten, minstens eenmaal per dag, bijvoorbeeld in je pauze of voor het slapengaan. Zon is goed, maar overdrijf het niet en bouw het langzaam op. Ga sowieso nooit in de brandende (!) zon zitten. Zonnebrand wordt niet aanbevolen omdat het de werking van de olieafscheidende klieren belemmert. Voer dus liever de tolerantie ten aanzien van de zon langzaam op. Heb je toch zonnebrand nodig, koop dan een product zonder chemicaliën.