Zwangerschap en Zwangerschap

Als zwangerschapsbraken uit de hand loopt

Infoteur: Astrid-d-g

Als zwangerschapsbraken uit de hand loopt

In de eerste drie maanden van de zwangerschap is het niet ongewoon om te moeten overgeven. Dit komt met name voor in de vroege ochtend. Maar wat als misselijkheid de hele dag doorgaat, je vrijwel niets meer binnen kunt houden, je duidelijk afvalt en je alleen nog maar in belabberde staat op de bank kunt hangen? Dan is er sprake van een gevaarlijke vorm van zwangerschapsbraken, genaamd hyperemesis gravidarum.


Bij wie komt het voor?

De eerste tekenen van ernstige misselijkheid kunnen zich al vroeg in de zwangerschap voordoen. Sommige vrouwen melden veranderingen al in de eerste twee weken na de conceptie. Gevoelig zijn vrouwen die in verwachting zijn van een meerling, vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, vrouwen die het in eerdere zwangerschappen hebben gehad en vrouwen met obesitas. Ruim 80% van de vrouwen kent de misselijkheid die met een prille zwangerschap gepaard gaat, maar bij slechts de helft hiervan is er sprake van braken, meestal incidenteel. Nog eens een kleine minderheid wordt om deze reden in het ziekenhuis opgenomen.

Hoe ontstaat het?

De oorzaken zijn nog onbekend, wel gaan er geluiden op dat het te maken heeft met een te grote productie van oestrogeen. Ook is het in verband gebracht met een teveel aan HCG-hormoon dat exclusief in de zwangerschap wordt aangemaakt. De ergste misselijkheid lijkt samen te vallen met de piek in het HCG-gehalte in het bloed. Dit peil stijgt rond de zesde week om tot de negende week verder door te stijgen. Na dit tijdsbestek daalt het gehalte weer om vanaf de zestiende week op hetzelfde niveau te blijven.

Bijkomende klachten:
  • Toegenomen gevoeligheid voor geuren
  • Moeheid
  • Duizeligheid
  • Dorst
  • Verminderde urineproductie
  • Hoofdpijnen
  • Versnelde hartslag
  • Verwarring
  • Gewichtsverlies van meer dan 5% van het totale lichaamsgewicht
  • Slaperigheid
  • Speekselvloed

Over de vreemde waarneming van smaak en geur

Sommige vrouwen ruiken in de eerste weken van de zwangerschap op grote afstand. Dit verergert de al bestaande misselijkheid nog veel meer. Vlees braden wordt onmogelijk, vaatdoekjes blijken een walgelijke geur te hebben, eten dat je voorheen heerlijk vond vind je nu gruwelijk. Als dit gebeurt met je favoriete drank, bijvoorbeeld thee of koffie, dan wordt het heel moeilijk om toch vocht binnen te krijgen. Daarentegen kun je opeens trek krijgen in heel ander voedsel, zelfs voedsel dat je voorheen niet lustte. Ook zijn er meldingen gemaakt van vrouwen die opeens koffiebonen wilden knabbelen of de as van sigaretten wilden oppeuzelen. Smaak en geur zijn nauw verbonden. De extra hormonen in het lichaam veranderen de waarneming van smaak en geur en versterken die, maar hoe erg het ook lijkt, het is tijdelijk.

Wat zijn de risico's?

Het grootste gevaar is uitdroging van de moeder, voedingstekorten en het verlies van belangrijke mineralen. Er zijn geen duidelijke gevaren voor de baby bekend, integendeel, een hoog gehalte aan HCG in het bloed vermindert de kans op een miskraam aanzienlijk.

Wat is er aan te doen?

Indien het lichaam aan het uitdrogen is wordt de patiente opgenomen in het ziekenhuis en wordt de elektrolytenhuishouding hersteld door middel van vochttoevoer via het infuus. Dit infuus bevat glucose en vitaminen. Verder wordt er natrium en kalium gegeven. Soms zijn een paar dagen voldoende, in andere gevallen zijn herhaalde opnames nodig of blijft de patiente een of twee weken. De patiente wordt hierbij begeleid door een gynaecoloog. Er is geen enkel anti-misselijkheidsmedicijn werkzaam in het geval van zwangerschapsbraken. Deze medicijnen werken niet in op de hormoonhuishouding en kunnen dus in het beste geval enkel een kleine verlichting geven. Veel van deze medicijnen zijn ook niet veilig voor de baby dus beter te vermijden. Een eenvoudige tip voor thuis is om je een boterham met gemberjam te laten serveren, nog voordat je opstaat. Gember is een veilig middel tegen allerhande misselijkheidsgevoelens, dus ook die bijvoorbeeld bij wagenziekte optreden. Als je wanhopig bent door het vele braken weet dan dat het altijd weer overgaat, ook al kan het even duren. Het is een overreactie van het lichaam op de zwangerschap. Je mag overigens alles eten en alles is meegenomen, ook al is het een snack of snoep. Kalium zit in al het voedsel en alle beetjes helpen om het kailumgehalte op te krikken.

Hoe lang gaat het duren?

In de meeste gevallen vermindert het braken na de twaalfde tot zestiende week om daarna weg te blijven. Het is dan wel mogelijk om nog licht misselijk te blijven tot de bevalling. Sommige vrouwen rapporteren de gehele zwangerschap misselijk te zijn, en dit wordt vooral beseft als de baby er is en er plotseling een enorme honger ontstaat. In alle gevallen zijn de eerste weken het zwaarst, met name tussen de zesde en negende week.

Aandachtspunten

Soms wordt de situatie in verband gebracht met de psychische staat van de patiente. De patiente zou eigenlijk geen kind willen of bang zijn voor wat er komen gaat. Hier zijn echter geen bewijzen voor geleverd, in alle gevallen is de baby juist gewenst. In weer andere gevallen wordt de patiente na opvang in het ziekenhuis in een geisoleerde kamer geplaatst, omdat men meent dat ze niet meer tegen prikkels van buitenaf kan. Dit is een mythe die niets te maken heeft met de productie van zwangerschapshormoon. Het alleen-liggen op een kamertje versterkt juist de aandacht op de misselijkheid omdat er geen enkele afleiding meer van buitenaf is. Het advies luidt dan ook om je dit niet te laten gebeuren.

Samenvattend:

Als je in het begin van de zwangerschap veelvuldig braakt laat dan zo snel mogelijk je bloed onderzoeken. In veel gevallen zal er eerst een medicijn worden geprobeerd. Bij sporen van dehydratie ( uitdroging ) zal een infuusbehandeling nodig zijn. Deze is niet belastend maar heeft de bedoeling je beter te laten voelen. Dit gaat overigens niet meteen en vaak is chemische verbetering van je bloed voor jezelf niet eens merkbaar. Blijf eten en drinken, desnoods kleine beetjes.

Zie ook: Veranderingen in de zwangerschap
Special Zwangerschap en baby: Zwangerschap
© 2007 - 2009 Astrid-d-g, gepubliceerd in Zwangerschap (Mens en Gezondheid) op 10-09-2007, laatst gewijzigd op 21-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Astrid-d-g is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Medisch wetensch. startpagina, Zwangerschap 2link Be, Zwangerschap klikwijzer, Ziekten Startpagina Be en Zwanger Start Be.

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Als zwangerschapsbraken uit de hand loopt"


Door Margot op 15-03-2009

Ik wil graag reageren op het bericht van Bregje van 07-01-2009. Ik heb precies dezelfde verschijnselen; heel erg misselijk (zonder braken) en ik loop ook de hele dag door met een bakje om speekel in uit te spugen. Dezelfde reacties van mijn omgeving: slik het dan gewoon door! Niemand snapt het! Ik zit nu op 12 weken en ik kan niet zeggen dat het veel beter gaat. Ik heb wel gemerkt wat me wel en niet goed doet, nl: geen zoet eten en alleen drinken als je iets gegeten hebt, dus op nuchtere maag beginnen met bijv. 2 boterhammen met kaas of vlees en daarna pas drinken. Thee, koffie, water en jus verdraag ik moeilijk, het beste is rijstmelk (uit de reformwinkel) je kunt er ook een banaan doorheen pureren... hmmmm! Verder geen grote hoevelheden eten, maar elke 3 uur een beetje. Bij mij gaat de misselijkheid ook over als ik plat op mijn rug ga liggen.
Ik hoop dat jullie iets hebben aan deze adviezen, iedereen moet voor zichzelf uitproberen wat het beste gaat. Veel succes!!! Reactie infoteur op 16-03-2009:Bedankt Margot voor deze tips. Groetjes, A.

Door Bregje op 07-01-2009

Ik ben blij eindelijk iets te vinden over speekselvloed tijdens een zwangerschap! Mijn eerste zwangerschap was erg vervelend, maar zo gewenst! Ik was erg misselijk, hield niks binnen en ben met 8 weken opgenomen met uitdrogingsverschijnselen en moest een week aan het infuus. Ik had wel(!) last van prikkels, van tv kijken, radio luisteren of lezen werd ik al misselijker. Heb medicijnen gekregen (eerst tabletten, daarna zetpillen omdat de pillen er ook weer net zo hard uikwamen) en die hielpen iets. Ik werd er alleen erg moe en suf van. Maar wat ik minstens zo vervelend vond als het overgeven was de speekselvloed. Ik voelde me hier heel erg alleen in. De huisarts, gyneacoloog en verpleegkundigen hadden er nog nooit van gehoord, tenminste niet als gevolg van een zwangerschap. Ik heb 6 maanden lang (toen was de misselijkheid en speekselvloed ineens veel minder) met een bakje rondgelopen om het speeksel in uit te spugen. Dat vond ik zo genant! Maar ik kon nog geen zin zeggen zonder dat m'n mond volliep. Ik heb me rotgeschaamd en dan de opmerkingen van artsen en mensen om je heen; slik het dan gewoon door! Ik moest me constant verantwoorden, er stond gewoon een kraan open in m'n mond.. Ik was dus ook erg blij toen het over was. Maar tot op heden heb ik van niemand gehoord dat ze dit ook gehad hebben. Er schijnen ook geen medicijnen voor te zijn (niet voor tijdens een zwangerschap). Inmiddels zwanger van de tweede heb ik het weer.. maar in veel mindere mate. Ik heb nu niet altijd een spuugbakje nodig en houd veel meer eten en drinken binnen. Maar voel me niet goed, toch weer jammer.. Wat bij mij heeft geholpen was acupunctuur. Ik ging hier niet heel makkelijk naar toe, maar ben zo blij dat ik die stap heb genomen, het scheelt enorm! Dus, mocht je last hebben van speekselvloed en erg veel onbegrip krijgen, het komt vaker voor! Als ik dat had geweten had me dat gesterkt. Reactie infoteur op 27-01-2009:Hi Bregje, bedankt voor je reactie. Speekselvloed tijdens zwangerschap is bekend onder vrouwen die dit krijgen, maar helaas is dit nog niet doorgedrongen bij artsen. Oorzaak is de enorme hormonenvloed. Misselijkheid wordt door de speekseltoevoer nog eens verergerd. Ook de samenstelling van het speeksel is veranderd, waardoor dingen heel anders smaken dan eerst, meestal viezer. Zwangerschapsmisselijkheid is een 'hoge' misselijkheid, ter hoogte van de mond. Andere vormen van misselijkheid zijn meestal 'laag', ter hoogte van maag of darmen. Het verschil is zo wezenlijk dat het me nog altijd verbaast dat artsen de patienten nog steeds behandelen met medicijnen tegen misselijkheid, die werkelijk nergens op slaan. Groeten van A.

Door Cindy op 20-12-2008

Hallo,

Ik voel me iets meer opgelucht bij het lezen van dit artikel en de reacties. Ik ben nu 6 weken zwanger en ongelooflijk misselijk! Ik moet echter niet braken (ook al probeer ik dat) maar ik kan niets meer eten. Zelf water moet ik niet hebben. Ik lig al 4 dagen plat en kon zelf niet gaan werken. Ik ben op die zeer korte tijd al 3kg afgevallen. Ik beleef dit heel moeilijk. Het ergste is dat ik de waarheid aan mijn vrienden en familieleden niet mag vertellen. Dus heb ik niet veel mensen bij wie ik mijn beklag kan doen. Ik wacht liever de 12 weken om het goede nieuws mee te delen. De Kerstvakantie is net begonnen en ik ben wel opgelucht dat ik nu 2 weken kan uitrusten maar wat nadien??? Moet ik dan weer ziekteverlof nemen? Ik ben echt niet in staat om wat dan ook te doen en dat vind ik ook best erg.
Bovendien gaan we met nieuwjaarsavond eten, denk niet dat dit zal kunnen doorgaan :-( .

Zo, ik heb hier mijn beklag wat kunnen doen.

Hoe hebben jullie, mama's, het toch allemaal uitgehouden?? Hebben jullie tips om de misselijkheid tegen te gaan?

Alvast bedankt,

Cindy Reactie infoteur op 05-01-2009:Hi Cindy, omdat je drie kilo bent afgevallen is het verstandig je arts te raadplegen zodat je bloed kan worden onderzocht. Aan de misselijkheid is eigenlijk niets te doen omdat het van hormonale oorsprong is en niet een spijsverteringsprobleem. En de hormonen houden je zwangerschap in stand. Werken is uitgesloten als je zo ziek bent, dus ik zou het ziekteverlof handhaven en de werkgever inlichten. Vergeet de 12 weken regel: Je bent zo misselijk dat de kans op een miskraam al hierdoor sterk is verkleind. Blijf lekker thuis en luister naar je lichaam. Sterkte en zet door! Groet, A.

Door Marijke op 18-09-2008

Mijn dochtertje is nu 1 jaar en supergezond weliswaar! Het artikel hierboven beschrijft exact wat ik heb meegemaakt. Vanaf ongeveer week zes enorme misselijkheid. In het begin van de misselijkheid kon ik nog eten, hoe vettiger hoe beter, dan was ik even minder misselijk, maar met de dag werd het erger. Op de duur bleef niets meer binnen, geen water, geen eten, niets. Medicatie hielp niet, het maakte het alleen erger. Ik moest toch braken, maar het deed meer pijn. Ik kon niet meer en week acht lag ik in het ziekenhuis. Mij hebben ze ook afgezonderd, mijn moeder mocht niet meer bij mij komen, tv mocht niet aan. Enkel mijn vriend mocht op de kamer. Tegen mijn ma kwamen de verpleegsters ook met heel dat psychologisch gedoe af, dat dat mogelijk zou zijn. Ik was superblij dat ik zwanger was en zat in met mijn baby, dus zulke uitspraken deden mij echt wel pijn en zijn erg kwetsend. Het enige wat ik wou was niet misselijk zijn en kunnen eten voor mijn baby, maar het lukte echt niet. Ik ben negen kilo vermagerd die eerste maanden. Ellendig dus. Proberen te slapen was de enige remedie, dan ging de tijd tenminste voorbij. Mijn HCG was dubbel zo hoog dan het gemiddelde dus ik ben blij met het lezen van dit artikel dat dit de waarschijnlijke oorzaak is. Vrouwen die dit lezen en ook hyperemesis hebben: ik heb zwaar afgezien, maar heb de liefste, braafste en meest mooie baby ervoor in de plaats gekregen. Het mooiste zwangerschapsverlof dat je je maar wensen kunt. Dus volhouden, na week veertien/zestien ging het iets beter, het werd menselijk en rond maand zes begon ik mij terug 'mens' te voelen. Heb wel nog vaak gebraakt, elke morgen (buiten twee dagen voor de bevalling), maar de rest van de dag viel dan redelijk mee, soms nog eens op de middag, soms 's avonds door enorm veel last van maagzuur die maanden. Hou vol, als je bevalt ben je het niet vergeten, maar je weet waarom je zo gestreden hebt . Toen ik zo misselijk was wou ik nooit meer zwanger worden, één was voldoende, een tweede keer dit meemaken ging ik mijzelf niet meer aandoen (wat had ik mijzelf toch aangedaan dacht ik ). Maar nu droom ik al van een tweede, de angst op misselijkheid is er wel, maar blijkbaar kan het zijn dat je bij een tweede zwangerschap helemaal niet misselijk bent. Groetjes, Marijke Reactie infoteur op 27-10-2008:Hi, bedankt voor je herkenbare verhaal. De misselijkheid gaat later wel beter, maar als je er middenin zit begrijp je niet hoe je er ooit uit moet komen. Een hoog HCG is inderdaad oorzaak, ook is van belang welk hormoonniveau je voor je zwangerschap had. Hoe lager je in je hormonen zat, hoe heftiger een zwangerschap voor het lichaam is: Een overreactie op de gigantische hormoontoevoer. Hyperemesis wordt wel eens vergeleken met het effect van chemokuren, zo ernstig ziek dus. Het psycho-gedoe in het ziekenhuis is een grove belediging voor de patient en onbegrijpelijk dat dat anno 2008 nog wordt geopperd. Ze moeten nog veel leren! Hoe dan ook Marijke: veel geluk met je dochtertje :). Groet, A.