Kuitbeen / scheenbeen gebroken, en nu?

Na een val, een schop of ander ongeluk kan het gebeuren dat je kuitbeen of scheenbeen is aangetast. In sommige gevallen kan je kuitbeen of scheenbeen zelfs zijn gebroken. Lees hieronder over de symptomen, diagnose, behandeling en het herstel van een gebroken scheenbeen en gebroken kuitbeen.

Scheenbeen en kuitbeen

Het kuitbeen is een bot dat langs het scheenbeen is geplaatst. Het bevindt zich aan de buitenzijde van het onderbeen. Het is verbonden met de boven- en onderkant van het scheenbeen. Bij de enkel komen het kuitbeen en het scheenbeen samen. Aan de bovenkant is het kuitbeen via de kniebanden verbonden aan de knie. Qua lengte zijn het kuitbeen en het scheenbeen vergelijkbaar, al is het scheenbeen iets groter. Het scheenbeen loopt net als het kuitbeen van de knie tot aan de enkel.
Jaarlijks breken ongeveer 1000 voetballers in Nederland hun onderbeen. Het gaat dan met name om een scheenbeenbreuk, maar ook niet zelden om een kuitbeenbreuk of combinatie van beiden. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat er scheenbeschermers gedragen moeten worden in het voetbal.

Symptomen

Een breuk in het onderbeen - dus een scheenbeenbreuk of kuitbeenbreuk - is gemakkelijk te herkennen. De patiënt heeft vrijwel altijd hevige pijn. Deze pijn is niet alleen aanwezig als men op het gekwetste been wil gaan staan, maar ook als men ligt of zit. De pijn wordt meestal erger als de betreffende plek wordt aangeraakt. In de meeste gevallen verkleurd de huid rondom de breuk, hetgeen wordt veroorzaakt door de aantasting van het bloedvatenstelsel rondom de breuk. Daarnaast kan het getroffen gebied opzwellen.

Diagnose

Een diagnose wordt voornamelijk gesteld aan de hand van symptomen van de patiënten en waarnemingen door de artsen. Om met zekerheid te kunnen vaststellen dat er sprake is van een onderbeenbreuk worden er röntgenfoto's gemaakt. Deze foto's geven uitsluitsel over de ernst van de breuk en sturen hiermee de behandeling. Gedurende de diagnose heeft de patiënt nog steeds veel pijn. De patiënt zal daarom meteen pijnstillers toegediend krijgen.

Behandeling

De plaats, ernst en soort breuk bepaalt de behandeling van het scheenbeen of kuitbeen. In sommige gevallen is operatief ingrijpen niet nodig. Men volstaat dan met het aanleggen van een gipsverband of een spalk. Er is echter vaak operatief ingrijpen vereist om de scheenbeenbreuk of kuitbeenbreuk te genezen. De botten worden hierbij teruggezet op hun eigen positie, waarna de normale groei de rest doet. Omdat de botten van hun oorspronkelijke positie zijn gekomen, zijn er meestal hulpmiddelen nodig om ze om hun normale positie te houden. Dit voorkomt dat de botfragmenten tijdens het herstel weer terug schieten. Zulke hulpmiddelen zijn bijvoorbeeld schroeven, pennen en platen en worden via de huid naar de betreffende botten gebracht.

Herstel

Als de breuk volledig genezen is, kan men beginnen met het herstel. Het herstel bestaat in eerste instantie uit rustige sta-oefeningen. Dit wordt aanvankelijk meestal gedaan onder begeleiding van een fysiotherapeut. Hij of zij leert de patiënt het vertrouwen terug te krijgen in zijn been. In verder stadium worden er loopoefeningen gedaan, want de patiënt heeft geruime tijd niet kunnen lopen. Met krachttraining worden de spieren in en rondom het onderbeen weer op het oude niveau gebracht. Zo wordt ook deels het gekwetste gebied ontlast tijdens het lopen. De gehele revalidatie neemt meestal enkele maanden in beslag en kan met gemak meer dan een jaar duren. Dit is echter volledig afhankelijk van de plaats, de ernst en de soort breuk en verschilt van persoon tot persoon. Bij jonge mensen geneest een onderbeenbreuk doorgaans sneller dan volwassenen.