InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Chronische darmontsteking: symptomen, oorzaak en behandeling

Chronische darmontsteking: symptomen, oorzaak en behandeling

Chronische darmontsteking: symptomen, oorzaak en behandeling Een chronische darmontsteking is een ziekte gedurende langere tijd -vaak je hele leven- klachten veroorzaakt. De ernst ervan varieert van persoon tot persoon en het verloop is grillig, dat wil zeggen dat het niet te voorspellen is. De één heeft voortdurend hevige klachten, terwijl een ander er slechts af en toe last van heeft en dan ook nog eens in geringe mate. Goede en slechte periodes waarbij de klachten weer opflakkeren wisselen elkaar af. Je kan jarenlang geen klachten hebben en dan plotsklaps steekt de ziekte weer de kop op. Het kan ook zijn dat je slechts één of twee keer klachten hebt en daarna klachtenvrij bent. Een chronische darmontsteking wordt ook wel 'inflammatoire darmziekte' genoemd. De twee belangrijkste vormen van inflammatoire darmziekten zijn Colitis Ulcerosa en de ziekte van Crohn. Deze hebben veel overeenkomsten, maar ook een paar belangrijke verschillen.

Darmontsteking: symptomen


Wat is een chronische darmontsteking?

De term 'chronische darmontsteking' verwijst naar en ziekte die voor langere tijd, vaak levenslang, klachten veroorzaakt en waarbij een deel van de darm chronisch ontstoken is. Dit wordt ook wel 'inflammatoire darmziekte' genoemd. De aard en ernst van de klachten varieert van persoon tot persoon en het verloop van de ziekte is grillig en niet te voorspellen. Iemand kan continu last hebben van (hevige) klachten, terwijl een ander er slechts af en toe in veel mindere mate last van heeft. Normaal gesproken wisselen periodes met klachten zich af met klachtenvrije periodes. Sommige mensen zijn jarenlang klachtenvrij totdat plotsklaps de ziekte weer de kop opsteekt, maar er zijn ook mensen die in hun leven slechts één of twee keer klachten hebben en daarna nooit meer.

Volgens het Nationaal Kompas Volksgezondheid hebben in Nederland bijna 90.000 mensen een inflammatoire darmziekte.
De twee belangrijkste vormen van inflammatoire darmziekten zijn:

De verzamelnaam die tegenwoordig vaak gebruikt wordt voor chronische darmontstekingen, is Inflammatory Bowel Diseases (IBD).

Bij beide aandoeningen is een deel van de darmen ontstoken. De klachten lijken veel op elkaar, maar er zijn ook verschillen. Een belangrijk verschil is dat de ziekte van Crohn een chronische ontsteking betreft die zich in het gehele spijsverteringskanaal kan voordoen, terwijl Colitis Ulcerosa een chronische ontsteking betreft die beperkt blijft tot de dikke darm en/of de endeldarm. De ziekte van Crohn openbaart zich veelal ergens tussen 15 en 30 jaar, terwijl Colitis Ulcerosa vaker bij jongvolwassenen en mensen van middelbare leeftijd wordt gezien.

Wat is de oorzaak?

De oorzaak van inflammatoire darmziekten is anno 2019 nog onduidelijk. Bij het ontstaan, ontwikkelen en instandhouden van de ontsteking spelen complexe interacties tussen de volgende factoren waarschijnlijk een rol:
  • Micro-organismen en immunologische factoren: de ziekte van Crohn lijkt te worden veroorzaakt door een overagressieve immuunrespons op normaal gesproken onschuldige micro-organismen.
  • Genetische factoren: de aanleg voor Colitis Ulcerosa en vooral voor de ziekte van Crohn is deels genetisch bepaald, zo blijkt uit tweelingenonderzoek.
  • Microvasculaire factoren: bij mensen met inflammatoire darmziekten worden meer nieuwe (haar)vaatjes in het darmslijmvlies aangemaakt dan gewoonlijk.
  • Leefstijl: de ziekte van Crohn komt vaker voor onder rokers, terwijl patiënten met Colitis Ulcerosa vooral mensen zijn die gestopt zijn met roken of die nooit gerookt hebben. Stress lijkt de ziekte te kunnen verergeren.

De ziekte van Crohn

De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte van het spijsverteringskanaal, waarbij in het hele gebied van de mond tot aan je anus kleine ontstekingen (zweren) kunnen optreden. Veelal zijn alleen de dunne-, dikke-, en/of de endeldarm aangedaan. De ontstekingen kunnen zich uitbreiden, waarbij gezonde en zieke stukken darm elkaar afwisselen. De zweren kunnen tot diep in de darmwand groeien en soms groeien ze er zelfs doorheen, zodat er een verbinding ontstaat naar de huid of andere organen (fistel). Ook kunnen er vernauwingen ontstaan in de darm ontstaan. Bij één op de tien patiënten kunnen ook klachten en ontstekingen buiten het spijsverteringskanaal voorkomen, zoals artritis en oogaandoeningen. De ziekte begint normaal gesproken op een leeftijd tussen 15 en 30 jaar en heeft een grillig verloop.

Colitis ulcerosa

Bij Colitis Ulcerosa is er sprake van een chronische, regelmatig terugkerende ontsteking van de dikke darm en de endeldarm. De darm is aaneengesloten ontstoken. Dit in tegenstelling tot de ziekte van Crohn, waarbij gezonde en zieke stukken darm elkaar afwisselen. De ontstoken plekken vloeien bij Colitis samen. Bij Colitis Ulcerosa ontstaan er ook zweren in de darmwand, maar de ontsteking beperkt zich tot het slijmvlies en de zweren dringen niet zo diep in de darmwand door. Doordat de zweren meer aan de oppervlakte blijven, komen fistels en vernauwingen bij Colitis Ulcerosa vrijwel niet voor. De ziekte komt meestal bij jongvolwassenen tot ontwikkeling.

Vermoeidheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczykVermoeidheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczyk

Wat zijn de klachten en symptomen van een chronische darmontsteking?

Veelvoorkomende symptomen van Colitis Ulcerosa zijn:
  • diarree, vaak gepaard met bloed en slijm;
  • bij zwaardere aanvallen kun je ook bloed en slijm uitscheiden zonder ontlasting;
  • bloedarmoede;
  • buikpijn met soms hevige buikkrampen en een opgezette buik;
  • moeite met het ophouden van de ontlasting;
  • koorts;
  • verlies van eetlust / gewichtsverlies;
  • algeheel gevoel van malaise en vermoeidheid.

Er kunnen soms ook andere klachten optreden, die niet direct in verband staan met de ontstekingen in de darm, zoals pijnlijke, ontstoken ogen en pijn in gewrichten en ruggengraat.

Buikpijn en hevige buikkrampen bij de ziekte van Crohn / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.comBuikpijn en hevige buikkrampen bij de ziekte van Crohn / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.com
Veelvoorkomende klachten van de ziekte van Crohn zijn:
  • buikpijn, wat soms gepaard gaat met hevige buikkrampen;
  • diarree;
  • verminderde eetlust / gewichtsverlies;
  • vermoeidheid;
  • koorts.

Er kunnen ook klachten optreden die niet direct in verband staan met de ontstekingen in de dikke darm en endeldarm, zoals pijnlijke, ontstoken ogen, pijnlijke, gezwollen gewrichten en aften in de mond.

Complicaties die kunnen optreden zijn wondjes, fistels en abcessen, alsook vernauwingen in de darm door de vorming van littekenweefsel door de zweren en fistels. Dit kan pijn en problemen met de ontlasting, zoals obstipatie, veroorzaken. Verdikking van de darmwand kan op een gegeven ogenblik leiden tot een darmafsluiting.

Wat zijn de verschillen tussen de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa?

De verschillende tussen de beide belangrijkste vormen van inflammatoire darmziekten worden hieronder schematisch weergegeven:

Ziekte van CrohnColitis Ulcerosa
De ontstekingen komen in het hele spijsverteringskanaal voor.De ontstekingen beperken zich tot de dikke darm en de endeldarm.
De zweren zijn dieper en er kunnen zich fistels vormen.De ontstekingen in de darm beperken zich tot de slijmvlieslaag (oppervlakkige zweren).
In de darmen kunnen vernauwingen ontstaan.Er ontstaan geen verklevingen en zelden vernauwingen.
Gezonde delen wisselen zich af met gebieden die ontstoken zijn.De ontstekingen vormen vaak een aaneengesloten gebied in de dikke darm.

Hoe wordt de diagnose gesteld en welke behandelmethoden zijn er?

CT-scan / Bron: IStock.com/Pavel LosevskyCT-scan / Bron: IStock.com/Pavel Losevsky
De arts kan verschillende onderzoeken (laten) verrichten om een diagnose te stellen. Deze onderzoeken zijn bloedonderzoek, ontlastingsonderzoek, kijkonderzoek (endoscopisch onderzoek) en beeldvormdend onderzoek (röntgenonderzoek, echografie, CT-scan, MRI-scan).

Geen enkele behandeling kan de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa genezen. Wel kun je medicijnen voorgeschreven krijgen die de ontstekingen remmen en voorkomen dat er nieuwe ontsteking ontstaan en de ziekte weer opvlamt. Ook helpen medicijnen om de klachten te onderdrukken. De behandeling bestaat veelal uit ontstekingsremmers. Soms is een operatie nodig.

Lees verder

© 2012 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Darmontsteking herkennenDarmontsteking herkennenEen darmontsteking (enteritis) betreft een ontsteking van de dunne of de dikke darm, waarbij de dikke darm vaker ontstok…
Darmonsteking en diarreeDarmonsteking en diarreeBij een darmonsteking gaat vaak diarree gepaard. Dit is een zeer vervelend verschijnsel. De ontlasting is waterig en dun…
Darmkrampen: oorzaak en behandelingDarmkrampen: oorzaak en behandelingDarmkrampen maakt iedereen wel eens mee: vervelende pijnlijke krampen in de buik. De pijn is afkomstig van de darmen, di…
Huismiddeltjes tegen chronische darmontstekingChronische darmontsteking (waarvan de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa het meest voorkomen) veroorzaken veel last. E…
Darm ontstekingEnteritis is een ontsteking van de darmen, meestal vooral de dunne darm. Meestal gaat dit gepaard met buikpijn, buikkram…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Elionas2, Pixabay
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • www.mdlcentrum.nl
  • www.mlds.nl
  • www.nationaalkompas.nl
  • www.rijnstate.nl
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/BartekSzewczyk
  • Afbeelding bron 2: Andrey Popov/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: IStock.com/Pavel Losevsky

Reageer op het artikel "Chronische darmontsteking: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Cor, 14-11-2016 15:23 #3
De ontsteking houd zich in de oppervlakte van het darm slijmvlies, wat ik weet van zeggen en schrijven is dat soep getrokken van mergpijp de darmslijmvliezen hersteld en versterkt. Mogelijk kan dit een aanvulling zijn naar minder klachten ook inname van een probioticakuur kan het darmslijmvlies kwalificeren. ik ben benieuwd of dit een goede raad kan zijn. Reactie infoteur, 14-11-2016
Probiotica zijn goede bacteriën die zorgen voor een goede darmflora.

Karart (infoteur), 22-10-2016 12:43 #2
Bovengenoemde klachten had ik al zeker 20 jaar en toch was er na herhaaldelijk onderzoek nooit iets uitgekomen. Gelukkig heb ik op aandringen bij mijn huisarts een consult gehad in een ziekenhuis in Woerden (of all places) en daar hebben ze een biopt genomen. Iets wat eerder niet was gebeurd. En daar volgde hemelzijdank een diagnose uit. Lymfocitaire collitis. Met medicatie valt het goed onder de duim te houden. Fijne bijkomstigheid was dat pijn en zwellingen in mijn handen weggingen en ik beter kon bewegen. Bij afbouwen komen direct problemen met gewrichten terug. Eerder nog dan darmklachten. Waarom wordt lymfocitaire collitis niet genoemd in het artikel? Reactie infoteur, 14-11-2016
Het onderhavige artikel gaat in op de twee belangrijkste vormen van inflammatoire darmziekten: colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn.

Jesse, 05-04-2013 18:44 #1
Feest van herkenning dit artikel. Ik ben een 36 jarige man en heb enorme last van
De linkerkant van mijn darm. Endoscopie en onderzoeken leveren niets op, maar de symptomen blijven maar aanhouden. Het is momenteel zodanig dat het ten koste gaat van mijn dagelijks functioneren.
Het gevoel begint met opwellingen vanuit m'n darm met als gevolg dat ik dat gevoel probeer te onderdrukken door mijn linkerzijde Aan te spannen.
Welke medicijnen kan ik gebruiken? Reactie infoteur, 29-04-2013
Dit kunt u het beste bespreken met uw huisarts.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 11-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Darmaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!