InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Jicht: oorzaken en behandeling

Jicht: oorzaken en behandeling

Jicht: oorzaken en behandeling Jicht is een pijnlijke reumatische ontsteking van de gewrichten. Deze ontsteking wordt veroorzaakt door de vorming van urinezuurkristallen in het gewricht. De ontsteking doet zich het frequentst voor in de grote teen, waardoor de aandoening in de volksmond vaak pootje wordt genoemd.

Oorzaken en behandeling van jicht


Waar moet de patiënt met jicht rekening mee houden?

Een patiënt die lijdt aan jicht moet rekening houden met de volgende algemene raadgevingen:
  • Overmatig alcoholgebruik vermijden, aangezien alcohol de afbraak van urinezuur remt
  • Streven naar een ideaal gewicht
  • Voldoende beweging
  • Tenminste één tot twee liter vocht per dag innemen
  • Voedingstoffen met een hoog gehalte aan purines vermijden (zie tabel)

GEHALTE AAN PURINES IN HET VOEDSEL
0-49 mg per 100 g 50-150 mg per 100 g meer dan 150 mg per 100g
aardappelenaspergesansjovis
bloemkoolbonengans
brooderwtenharing
cacaofazanthart
eierengehakt vleeskalfsfilet
groentesappenhaaslamsfilet
koffiehamlever
koolhersenenlinzen
melkkabeljauwmosselen
paddestoelenkalfskoteletnieren
rijstkarpersardienen
slakiptarbot
theekonijnvarkensfilet
tomatenlamskoteletvleesextracten
vruchtenreebokzeekreeft
vruchtesappenrundsfiletzwezerik
wortelensnoek
zuivelproductenspinazie
tong (vis)
varkenskotelet
0-49 mg per 100 g: er is geen beperking voor de inname van deze voedingstoffen
50-150 mg per 100 g: deze voedingsstoffen worden best gebruikt met mate
meer dan 150 mg per 100 g: deze voedingsstoffen worden best vermeden

Hoe wordt jicht behandeld?

Het doel van de behandeling bestaat er in de symptomen van de acute aanval te verminderen en nieuwe aanvallen te voorkomen. Hiervoor worden de volgende strategieën gebruikt:
  • Inhibitie van de aanmaak van urinezuren met behulp van uricostatica
  • Stimulatie van de excretie van urinezuren met behulp van uricosurica
  • Inhibitie van de migratie van leukocyten naar het gewricht
  • Toedienen van anti-inflammatoire en analgetische medicatie

Inhibitie van de aanmaak van urinezuren met behulp van uricostatica

De meest gebruikte uricostatica zijn allopurinol en febuxostat. Het farmacologische effect van allopurinol is toe te schrijven aan een metaboliet van de verbindingen, namelijk alloxanthine. Dit laatste is een inhibitor van het xanthine oxidase, een enzym dat van belang is voor de aanmaak van urinezuren. Ook febuxostat werkt volgens dit zelfde farmacologisch principe.

Allopurinol wordt enkel gebruikt voor de chronische behandeling van jicht. Het heeft geen plaats in de behandeling van een acute aanval. Wanneer men dit echter wel doet, kan dit ervoor zorgen dat de acute fase langer aansleept.

De belangrijkste bijwerking van allopurinol zijn:
  • Gastro-intestinale klachten
  • Allergische reacties
  • Levertoxiciteit
  • Soms wordt een acute jichtaanval uitgelokt bij het starten van de therapie

Stimulatie van de excretie van urinezuren met behulp van uricosurica

Het meest gebruikte uricosuricum is probenecid. Urinezuren worden vrij gefiltreerd ter hoogte van de glomerulus in de nieren, waarna ze deels worden gereabsorbeerd in de proximale tubulus. Probenecid zal deze reabsorptie tegengaan, waardoor de excretie van de schadelijke urinezuren wordt verhoogd.

Een belangrijke bijwerking is echter de verhoogde kans op vorming van uraatstenen in de nieren. Hierdoor wordt het urinevolume tijdens het begin van de behandeling hoog gehouden.

Inhibitie van de migratie van leukocyten naar het gewricht

Door de migratie van leukocyten te inhiberen wordt de ontstekingsreactie ter hoogte van het gewricht teniet gedaan. Hiervoor wordt er vaak colchicine gebruikt. De verbinding wordt vroeg toegediend tijdens een acute aanval, wat resulteert in een efficiënte anti-inflammatoire respons binnen 12 tot 24 uur.

Colchicine zal binden met tubuline, de bouwstenen van de microtubuli. Deze laatste zijn buisvormige eiwitstructuren die in alle eukaryote cellen worden teruggevonden. Ze zijn van belang voor de vorming van het cytoskelet, oftewel het ‘geraamte’ van de cel. Door de binding van colchicine aan tubuline zullen deze niet meer kunnen polymeriseren tot microtubuli. Het gevolg hiervan is een inhibitie van de leukocytenmigratie, en daarmede een inhibitie van de inflammatoire respons.

De belangrijkste bijwerkingen van colchicine zijn:
  • Diarree
  • Misselijkheid
  • Abdominale pijn

Toedienen van anti-inflammatoire en analgetische medicatie

NSAIDs, oftewel niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen, vormen de basis voor een adequate anti-inflammatoire behandeling. Ze worden als eerste keuze gebruikt bij acute jichtaanvallen. Indomethacine, naproxen en diclofenac zijn de meest gebruikte NSAIDs voor de behandeling van jicht. Naast NSAIDs worden ook glucocorticoïden gebruikt bij acute jichtaanvallen.

Frequente nevenwerkingen bij het gebruik van NSAIDs zijn:
  • Maagdarmstoornissen
  • Nierfunctiestoornissen
  • Huidreacties
  • Centrale bijwerkingen
  • Allergische reacties
© 2014 - 2019 Jusoran, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Jicht: symptomen, voeding en dieetJicht: symptomen, voeding en dieetJicht: jichtknobbel, gewrichten, urinezuur. Jicht ontstaat door een andere concentratie in het urinezuur. Jicht in een p…
Jicht in gewrichten: Oorzaak, symptomen en behandelingJicht in gewrichten: Oorzaak, symptomen en behandelingJicht is een pijnlijke vorm van artritis veroorzaakt door te veel urinezuur in het lichaam. De pijnlijke uitbarstingen k…
Dikke pijnlijke rode grote teen door een jichtaanvalDikke pijnlijke rode grote teen door een jichtaanvalHet hebben van jicht is vergelijkbaar met reuma, echter wordt er vaak geconstateerd dat de serumwaarden niet in de richt…
Allopurinol: medicijn bij reuma, jicht, nierstenen en kankerAllopurinol: medicijn bij reuma, jicht, nierstenen en kankerEen hoog urinezuurgehalte komt voor bij reuma, jicht, nierstenen maar ook naar aanleiding van een chemokuur. Het kan doo…
Jicht oorzaken, symptomen en behandelingBij jicht (artritis urica) is er sprake van een ontsteking in een gewricht. Deze ontsteking wordt veroorzaakt door urine…
Bronnen en referenties
  • www.wikipedia.org
  • Cursus farmacotherapie Prof. Dr. G. Laekeman

Reageer op het artikel "Jicht: oorzaken en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Jusoran
Laatste update: 10-10-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!