Wat is het verschil tussen een ontsteking en een infectie?

Twee van de meest gebruikte termen in de medische wereld die vaak ten onrechte door elkaar worden gebruikt zijn een ontsteking en een infectie. Ondanks dat met deze woorden een grote groep overeenkomende ziektes kunnen worden geduid zijn er wel degelijk inhoudelijk verschillen. Een ontsteking hoeft niet altijd door een infectie te ontstaan en een infectie hoeft niet altijd tot een ontsteking te leiden. In dit artikel worden de verschillen tussen beide termen uitgelegd en een aantal voorbeelden gegeven.

Wat is een ontsteking?

Een ontsteking is een reactie van het lichaam op beschadiging van het weefsel of op externe prikkels. Dit kan bijvoorbeeld een reactie zijn op het binnendringen van een micro-organisme (zoals bijvoorbeeld een blaasontsteking), maar ook bijvoorbeeld een ontsteking zonder micro-organisme (bijvoorbeeld een rode huid door verbranding van de zon).
Bekende termen voor het beschrijven van een ontstekingsreactie zijn de Latijnse woorden rubor (roodheid), dolor (pijn), calor (warmte), tumor (zwelling) en functio laesa (verminderde functie). Een ontsteking kan nuttig zijn doordat de schadelijke stoffen worden verwijderd en het kan het lichaam aanzetten tot herstel. Het kan echter ook tegen het lichaam werken, bijvoorbeeld bij een auto-immuunstoornis zoals reumatoïde artritis. Hierbij vormt het lichaam antistoffen tegen eigen weefsels, terwijl dit geen meerwaarde biedt.

Verschillende prikkels die kunnen leiden tot een ontstekingsreactie zijn:
  • Fysische en chemische prikkels (schade ten gevolge van verbranding, een zure stof op de huid, straling, overbelasting)
  • Auto-immuun reactie (Reumatoïde artritis, syndroom van Sjögren)
  • Infectieuze prikkels (Longontsteking, schimmel infectie, ebola (virale infectie))

Wat is een infectie?

Een infectie is het binnendringen van het lichaam door een micro-organisme, virus of parasiet dat zich daar vermenigvuldigt. Bij het aanrichten van dusdanig veel schade dat het de normale functie beïnvloedt spreekt met van een infectie ziekte. De infectie verspreidt zich door het lichaam op een bepaalde manier binnen te dringen, bekende paden zijn de luchtwegen, geslachtsgemeenschap, een verwonding, de huid en de urinewegen. Een infectie veroorzaakt bijna altijd een ontstekingsproces (reactie van het lichaam). Echter zal bij een ernstig aangedane afweerreactie, bijvoorbeeld bij AIDS, er vrijwel geen reactie plaats vinden van het lichaam op het binnendringen van bijvoorbeeld de longen. In dat geval is er wel sprake van een infectie, maar geen ontsteking. Een infectie zonder ontstekingsreactie heeft een ernstige prognose.

Wintertenen zijn een voorbeeld van een ontsteking zonder infectie / Bron: Sapp, Wikimedia Commons (Publiek domein)Wintertenen zijn een voorbeeld van een ontsteking zonder infectie / Bron: Sapp, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Verschillen tussen ontsteking en infectie

Samenvattend is een ontsteking dus een lichaamsreactie op een prikkel (zoals bijvoorbeeld een infectie) en een infectie is het binnendringen van het lichaam door een micro-organisme, virus of parasiet. Het ene kan wel een gevolg zijn van het ander, zo zal een infectie van de voorhoofdsholte leiden tot een ontstekingsreactie (pijn, koorts). Een ontsteking kan het lichaam vatbaarder maken voor een infectie, bijvoorbeeld een huidinfectie met een bacterie na een beschadiging door verbranding. Beide kunnen echter ook volledig afzonderlijk van elkaar plaats vinden.

Gevolgen behandeling

Het heeft grote gevolgen voor de behandeling of er sprake is van een steriele (‘zonder infectieuze bron’) ontsteking of een ontsteking door een infectie. Bij een ontsteking door een infectie kan men medicijnen geven om de oorzaak aan te pakken, zoals antibiotica bij een bacteriële infectie. Bij een steriele ontstekingsreactie kan men de reactie van het lichaam onderdrukken. Medicijnen met een ontstekingsremmende werking zoals prednison kunnen de symptomen van bijvoorbeeld reumatoïde artritis verlichten.

Voorbeelden infectie versus ontsteking
Ontsteking aanwezigOntsteking afwezig
Infectie aanwezigZeer groot deel aandoeningen, bijvoorbeeld longontsteking en een urineweginfectieZeer zelden, bijvoorbeeld een asymptomatische luchtweginfectie bij vergevorderde AIDS patiënt
Infectie afwezigAuto-immuunstoornissen, reactie op thermische of chemische schade, wintertenenGeen bijzonderheden
© 2014 - 2021 Grimfandango, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Oorontsteking van de gehoorgang, symptomenOorontsteking van de gehoorgang, symptomenDe symptomen van een oorontsteking van de gehoorgang uiten zich in een pijnlijke rode gehoorgang. Vaak is de gehoorgang…
Botontsteking: oorzaken, symptomen en behandelingBotontsteking: oorzaken, symptomen en behandelingEen botontsteking of osteomyelitis is een ontsteking van het bot, beenmerg en/of beenvlies. Het is een ernstige aandoeni…
Bloedonderzoek: CRP, wat is dat?Bloedonderzoek: CRP, wat is dat?De CRP test is een van de meest aangevraagde onderzoeken van het bloed. Het gehalte CRP geeft een aanwijzing over de aan…
Een SOA, chlamydiaEen SOA, chlamydiaDe meesten weten wel dat vrijen veilig moet gebeuren. Maar soms schiet het er toch tussendoor. Hieronder beschrijf ik ch…

Zelfzorg bij blaren: verzorging en nabehandelingZelfzorg bij blaren: verzorging en nabehandelingBij te veel wrijving of druk op de huid kan er een blaar ontstaan. Dit kan ontstaan door bijvoorbeeld een lang stuk te w…
Symptomen en oorzaken van een indigestieSymptomen en oorzaken van een indigestieEen indigestie is een aandoening waar iedereen al wel eens mee te kampen heeft, ongeacht of je nu jong of oud bent. Het…
Bronnen en referenties
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Infection
  • https://www.salusi.nl/verschil-ontsteking-infectie/
  • Wintertenen: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1d/Wintertenen.jpg
  • Hand: http://www.drfranklipman.com/images/2010/07/faq-part3.jpg
  • Afbeelding bron 1: Sapp, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Grimfandango (52 artikelen)
Gepubliceerd: 24-11-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.