Gebroken bekken: oorzaken en behandeling
Een bekkenfractuur oplopen is geen pretje, vooral niet als je al wat ouder bent. Meestal wordt een bekkenbreuk bij ouderen veroorzaakt door een val en bij jongeren door een verkeersongeval of een val vanaf grote hoogte. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, afhankelijk van de ernst en de aard van de breuk. De arts zal bepalen welke behandeling het meest geschikt is.- Wat is het bekken?
- Wat is een bekkenfractuur?
- Hoe wordt een bekkenbreuk veroorzaakt?
- Wat zijn de symptomen?
- Behandeling van een bekkenbreuk
Wat is het bekken?
In het menselijk lichaam is het bekken - pelvis in het Latijn - een geheel van botten tussen de buik en de benen. Het bekken is samengesteld uit vier botten: het rechter- en linkerheupbeen, het heiligbeen en het staartbeen. Dit geheel van botten vormt een stevige, komvormige ring, de bekkenring, en verbindt de wervelkolom met de onderste ledematen. Het bekken heeft een belangrijke functie in het geven van een juiste houding en in de beweging van het lichaam. Het ligt ongeveer in het midden van het skelet en beweegt mee met de romp en ook met de benen. Het draagt het hele gewicht van het bovenlichaam. Verder vormt het bekken ook een beschermende kom voor interne organen. Het bovenste gedeelte van het bekken wordt het grote bekken of pelvis major genoemd en het onderste gedeelte heet het kleine bekken of pelvis minor. Het grote bekken vormt de ondergrens van de buikholte; hierin liggen de darmen. In het kleine bekken liggen de geslachtsorganen, de endeldarm en de blaas. Omdat een vrouw een kind moet kunnen baren is het bekken van de vrouw breder en heeft een meer afgeronde bekkeningang in vergelijking met het bekken van de man.Wat is een bekkenfractuur?
Men spreekt van een gebroken bekken of bekkenfractuur wanneer één of meerdere botten of botdelen in het bekken gebroken zijn. Bekkenfracturen kunnen mild tot ernstig zijn. Er zijn twee categorieën van bekkenfracturen:- stabiele bekkenfractuur: de bekkenring is alleen aan de voorkant gebroken (ter hoogte van het schaambeen) en het bekken blijft stabiel.
- instabiele bekkenfractuur: de bekkenring is zowel aan de voorkant als aan de achterkant gebroken en daardoor verliest het bekken zijn stabiliteit. De instabiliteit kan ook ontstaan wanneer het bekken aan de voorkant gebroken is en er tegelijk aan de achterkant, of aan beide kanten, een letsel is aan de ligamenten.
Ernstige bekkenfracturen kunnen schade veroorzaken aan organen en er kunnen inwendige bloedingen optreden doordat de gebroken botfragmenten verschuiven. In sommige gevallen is deze schade zelfs levensbedreigend. Door het verschuiven van de gebroken botten kunnen ook zenuwen geraakt worden.
Hoe wordt een bekkenbreuk veroorzaakt?
Bij de mogelijke oorzaken van een bekkenbreuk moeten we een onderscheid maken tussen een bekkenbreuk bij jonge mensen en een bekkenbreuk bij ouderen.- Bij jonge mensen heeft het bekken een sterke botstructuur en er is al heel wat kracht nodig om de botten te doen breken. Veelal wordt een bekkenfractuur bij jongeren veroorzaakt door een ernstige val vanaf grote hoogte of door een verkeersongeval.
- Oudere mensen daarentegen hebben vaak al osteoporose, een verminderde botdichtheid. Bij hen gaat het bekken veel sneller breken. Een simpele val op een effen oppervlak is vaak al voldoende om een breuk te veroorzaken.
Wat zijn de symptomen?
- Pijn is uiteraard het belangrijkste symptoom, het gaat tenslotte om een breuk. De persoon in kwestie voelt pijn in de lies, de heup en de bekkenzone. Lopen is onmogelijk door de pijn.
- Zwelling kan ontstaan in de gekwetste zone.
- Er kan gevoelloosheid optreden in de benen doordat een zenuw in de heup geraakt werd.
- Plassen kan moeilijk zijn en er kan bloed in de urine zitten doordat de blaas geraakt werd.
- Wanneer de bekkenring op verschillende plaatsen gebroken is, kunnen er zeer hevige bloedingen ontstaan doordat de aders in de binnenzijde van het bekken geraakt werden door verschuivende botfragmenten. Het bloedverlies kan zo ernstig zijn dat de persoon in kwestie in shock raakt.
Behandeling van een bekkenbreuk
Nadat een diagnose gesteld werd aan de hand van lichamelijk onderzoek, röntgenopname en/of CT-scan, bepaalt de arts welke behandeling moet worden toegepast.Conservatieve behandeling
Wanneer het gaat om een stabiele bekkenfractuur waarbij de botdelen niet verschoven zijn, bestaat de behandeling uit bedrust en pijnbestrijding. Het duurt enkele weken vooraleer de pijn vermindert en de pijnbestrijding kan worden afgebouwd. Onder begeleiding van een fysiotherapeut kan de patiënt langzaam aan weer beginnen te lopen. De fysiotherapeut zal ook oefeningen geven om de spieren rond het bekken weer sterker te maken. Het duurt gemiddeld zes tot twaalf weken vooraleer de breuk hersteld is.
Operatieve behandeling
Bij een instabiele bekkenring moet er een operatieve ingreep gebeuren. De gebroken botdelen zijn te veel verschoven en een interne fixatie of een externe fixatie moet de stabiliteit van de bekkenring herstellen. Bij een interne fixatie wordt het bekken inwendig gestabiliseerd met een plaat en schroeven. Bij een externe fixatie plaatst de arts, langs kleine openingen in de huid, pennen in het bekkenbot. Die pennen worden aan de buitenzijde met elkaar verbonden in een frame. In een acute fase, als er sprake is van ernstig bloedverlies, zal de arts onmiddellijk een externe fixatie aanbrengen om de bekkenring weer stabiel te krijgen. Doordat de delen van het bekken dan niet meer bewegen ten opzichte van elkaar, zal het bloeden verminderen.
In beide gevallen zal de patiënt, wanneer hij weer mag belasten, enige tijd een looprek of krukken nodig hebben. Het duurt gemiddeld drie tot zes maanden vooraleer de patiënt weer pijnvrij kan lopen. Bij gecompliceerde breuken kan herstel nog langer duren. Soms moet de patiënt enige tijd opgenomen worden in een revalidatiecentrum.
