InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Agranulocytose: Bloedaandoening met tekort aan granulocyten

Agranulocytose: Bloedaandoening met tekort aan granulocyten

Agranulocytose: Bloedaandoening met tekort aan granulocyten Agranulocytose is een zeldzame aandoening waarbij gekorrelde witte bloedcellen (= granulocyten) sterk verminderd zijn of ontbreken. Het beenmerg is bij deze bloedziekte niet in staat om een bepaald type witte bloedcellen (neutrofielen) (voldoende) aan te maken. Zowel een aangeboren als verworven vorm zijn mogelijk. Chemotherapie leidt bij de verworven vorm het vaakst tot agranulocytose, maar ook nog andere oorzaken leiden tot deze ziekte. Agranulocytose resulteert in een sterk verminderde afweer tegen infecties waardoor tal van symptomen mogelijk zijn. Door de oorzaak weg te nemen of aan te passen, evenals door medicatie te voorzien, produceert het lichaam weer voldoende granulocyten.

Synoniemen agranulocytose

Agranulocytose is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • granulocytopenie
  • granulopenie

Epidemiologie bloedziekte

De jaarlijkse incidentie van de aandoening bedraagt naar schatting op 1.000.000. Verworven agranulocytose is een zeldzame bloedziekte die mannen en vrouwen in gelijke aantallen treft. Agranulocytose komt voorts voor onder alle leeftijdsgroepen en in alle raciale groepen, maar bij de verworven vorm zijn ouderen vaker getroffen. Vooral patiënten die chemotherapie gebruiken lijden mogelijk aan agranulocytose. De erfelijke vorm is vaker gemeld bij kinderen.

Soorten leukocyten (witte bloedcellen)

Leukocyten (medische term voor "witte bloedcellen" of "witte bloedlichaampjes") vallen in te delen in drie soorten granulocyten (basofiele, eosinofiele en neutrofiele granulocyten) en twee soorten agranulocyten (lymfocyten en monocyten). Alle leukocyten zijn van essentieel belang bij de afweer van het lichaam tegen bacteriën, virussen en andere lichaamsvreemde eiwitten. Bij agranulocytose heeft een patiënt onvoldoende neutrofielen, een vorm van gekorrelde witte bloedcellen (granulocyten). Het aantal neutrofielen is bij agranulocytose minder dan 100 per microliter bloed. In normale omstandigheden zijn er minstens 1.500 neutrofielen per microliter bloed.

Oorzaken bloedaandoening: Chemotherapie en medicatie

Vele aandoeningen of medische problemen veroorzaken agranulocytose. Auto-immuunaandoeningen (zoals systemische lupus erythematosus), beenmergaandoeningen (zoals myelodysplasie of grote granulaire lymfocyten leukemie) en genetische aandoeningen leiden mogelijk tot agranulocytose. Daarnaast zorgt bepaalde medicatie voor de behandeling van ziekten (zoals antipsychotica en antischildkliermiddelen) en chemotherapie (cytostatica) eveneens mogelijk voor de bloedaandoening. Agranulocytose ontstaat soms ook bij de voorbereiding op een beenmergtransplantatie. Ook voedingstekorten en bepaalde straatdrugs doen soms agranulocytose ontwikkelen bij een patiënt.

Symptomen tekort aan granulocyten: Risico op koorts en infecties

Plotselinge koorts, zwakte, koude rillingen, zweten, extreme uitputting en infecties komen meer voor bij patiënten met deze bloedaandoening. Mogelijk ontstaan pijnlijke zweren in slijmvliezen die de mond en/of het maagdarmkanaal bekleden. Ook opgezwollen klieren, een snelle hartslag (tachycardie), een snelle ademhaling (tachypneu), een lage bloeddruk (hypotensie) en huidabcessen komen soms voor.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts voert een grondig lichamelijk onderzoek uit bij de patiënt. Hierbij is een anamnese, een grondig vraaggesprek, onontbeerlijk. Hij merkt tevens de zichtbare symptomen op bij de patiënt waaronder mogelijk splenomegalie, een vergrote milt. Ook slikproblemen, irritatie en pijn door de zweren zijn mogelijk. Daarnaast vertoont de patiënt zich mogelijk met aften in de mond (mondzweren) en ontsteken tandvlees (gingivitis) door plaque op de tanden. Ook andere terugkerende infecties zijn mogelijk.

Diagnostisch onderzoek

De arts voert een volledig bloedonderzoek uit waarbij de laborant het percentage van elk type bloedcellen in het bloed meet. Af en toe is een beenmergpunctie nodig.

Differentiële diagnose

De arts verwart agranulocytose vaak met volgende aandoeningen: Wegener granulomatose (ziekte van Wegener), sarcoïdose, leukemie en myelofibrose-osteosclerose.

Behandeling aandoening

De behandeling is afhankelijk van de oorzaak van agranulocytose. Is medicatie bijvoorbeeld de oorzaak, dan overweegt de arts om de medicatie te wijzigen of deze stop te zetten. Mogelijk schrijft de arts medicatie voor waardoor het lichaam in staat is om meer witte bloedcellen aan te maken.

Prognose van patiënten

Deze bloedaandoening valt zeer goed te behandelen door het aanpakken van de oorzaak of het behandelen van de aandoening via medicatie.

Complicaties agranulocytose

Agranulocytose leidt af en toe tot levensbedreigende infecties zoals sepsis (bloedvergiftiging: overdreven reactie van het immuunsysteem op ziektekiemen).

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Agranulocytose: koorts, oorzaak en behandelingAgranulocytose: koorts, oorzaak en behandelingGranulocyten zijn een soort witte bloedcellen. Bij de ziekte agranulocytose ontbreken deze witte bloedcellen. Een belang…
De vele oorzaken van agranulocytose (neutropenie)De vele oorzaken van agranulocytose (neutropenie)Agranulocytose wil zeggen dat het aantal (neutrofiele) granulocyten in het perifere bloed extreem laag is. Granulocyten…
Leukocyt en aandoeningenLeukocyt en aandoeningenEen witte bloedcel wordt een leukocyt genoemd. Ze spelen een rol in het afweersysteem van het lichaam. Wanneer er een st…
Neutropene koorts door chemotherapie: oorzaak en behandelingNeutropene koorts door chemotherapie: oorzaak en behandelingEen chemokuur kan zorgen voor een drastische daling van het aantal witte bloedcellen. Dit heeft een grote impact op het…
Weerstand; niet-specifieke afweerreactieDe niet-specifieke afweerreactie is niet gericht tegen een bepaald soort pathogeen (ziekteverwerkker). De niet-specifiek…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Skeeze, Pixabay
  • Anatomie en fysiologie van de mens, Dr. L.L. Kirchmann, Zestiende druk, 2010, paginanummer onbekend (digitale versie), Elsevier gezondheidszorg, Amsterdam
  • Clinical Medicine, Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, editie 2010, ISBN: 9780702029936, paginanummer onbekend, digitale editie
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • http://rarediseases.org/rare-diseases/agranulocytosis-acquired/
  • http://www.healthline.com/health/agranulocytosis#hetvoorkomen8
  • http://www.nhs.uk/conditions/agranulocytosis/Pages/Introduction.aspx
  • https://my.clevelandclinic.org/health/diseases_conditions/hic-agranulocytosis
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001295.htm

Reageer op het artikel "Agranulocytose: Bloedaandoening met tekort aan granulocyten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 15-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Bloedaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!