Donkere urine: Oorzaken, symptomen en preventie

Donkere urine: Oorzaken, symptomen en preventie Urine heeft normaal gesproken een geelachtige, bleke kleur. Donker gekleurde urine, die diepgeel, bruin of kastanjebruin kan zijn, is abnormaal en kan verschillende onderliggende oorzaken hebben. Het kan voortkomen uit onvoldoende vochtinname, maar het kan ook wijzen op ernstigere medische aandoeningen, vooral als het gepaard gaat met andere symptomen. De behandeling van donkere urine is afhankelijk van de oorzaak, en hoewel zelfzorgtips kunnen helpen om donkere urine te voorkomen, is medisch advies aanbevolen bij aanhoudende symptomen zoals pijn, geelzucht, blijvende donkere urine of de aanwezigheid van bloed in de urine. Een arts zal doorgaans vragen naar medicatiegebruik, voedingspatroon en vochtinname, en kan aanvullende beeldvormende onderzoeken en laboratoriumtesten uitvoeren om de oorzaak vast te stellen en een passende behandeling voor te schrijven.
Chronisch alcoholmisbruik leidt tot alcoholische leverziekte, hetgeen donkere urine met zich meebrengt / Bron: Jarmoluk, PixabayChronisch alcoholmisbruik leidt tot alcoholische leverziekte, hetgeen donkere urine met zich meebrengt / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Alcoholische leverziekte

Alcoholische leverziekte is een aandoening die voortkomt uit chronisch alcoholmisbruik, wat leidt tot schade aan de lever en verminderde leverfunctie. Deze aandoening kan evolueren tot levercirrose. Bij alcoholische leverziekte, waaronder vetlever, hepatitis en cirrose, kan donkere urine optreden door de ophoping van afvalstoffen en de verminderde afvoer ervan door de beschadigde lever.

Acute pancreatitis

Bij acute pancreatitis is de alvleesklier plotseling ontstoken, wat leidt tot pijn en zwelling aan de linkerzijde van de buik, samen met misselijkheid, boeren en soms donkere urine. Deze symptomen ontstaan doordat de ontsteking invloed heeft op de normale functie van de alvleesklier en de afvoer van afvalstoffen beïnvloedt.

Blaasstenen

Blaasstenen, oftewel blaasstenen, zijn gekristalliseerde afzettingen die zich in de blaas vormen en schade aanrichten aan de blaaswanden. Dit kan leiden tot obstructie van de urinewegen, wat op zijn beurt donkere urine kan veroorzaken. De aanwezigheid van blaasstenen kan ook gepaard gaan met pijn, frequent urineren en bloed in de urine.

Chlamydia-infectie

Een Chlamydia infectie is een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) veroorzaakt door de bacterie Chlamydia trachomatis. Hoewel de infectie meestal symptomen aan de genitaliën veroorzaakt, kan deze ook donkere urine veroorzaken door ontsteking en irritatie van de urinewegen.

Galstenen

Galstenen zijn harde afzettingen die zich in de galblaas vormen en kunnen leiden tot symptomen zoals buikpijn, vaak galkoliek, koorts en jeukende huid. Donkere urine kan optreden als gevolg van de invloed van galstenen op de lever en galblaas, wat de uitscheiding van bilirubine in de urine beïnvloedt.

Galwegobstructie

Een galwegobstructie treedt op wanneer de galwegen geblokkeerd zijn, waardoor de gal niet goed naar de darmen kan stromen. Dit kan leiden tot donkere urine en spijsverteringsproblemen zoals buikpijn en een opgeblazen gevoel. De obstructie kan veroorzaakt worden door galstenen of tumoren.

Geelzucht

Geelzucht, of icterus, wordt gekenmerkt door een gele verkleuring van de huid en de ogen. Dit symptoom wijst meestal op een leverprobleem, zoals hepatitis of levercirrose. Donkere urine kan optreden in combinatie met geelzucht door de verhoogde hoeveelheid bilirubine in de urine.

Glomerulonefritis

Glomerulonefritis is een ontsteking van de vaatkluwens in de nierschors. Deze nierontsteking is vaak het gevolg van een infectie door streptokokken. Bij glomerulonefritis is de nierfunctie verminderd, wat leidt tot oedeem, verhoogde bloeddruk en donkere urine. De aandoening kan ook eiwitverlies en verhoogde vochtretentie veroorzaken.

Hemolytische Anemie

Bij hemolytische anemie worden rode bloedcellen voortijdig afgebroken, wat leidt tot bloedarmoede en donkere urine. Deze aandoening kan ook gepaard gaan met andere symptomen zoals vermoeidheid en geelzucht. Een zeldzame vorm van hemolytische anemie is thalassemie, die kan leiden tot botstructuurveranderingen en vergroting van de lever en milt.

Hepatitis

Hepatitis verwijst naar ontsteking van de lever, meestal veroorzaakt door virussen zoals hepatitis A, B of C. Bij hepatitis kan de leverfunctie verminderd zijn, wat leidt tot donkere urine als gevolg van een verhoogde hoeveelheid bilirubine in de urine.

Kanker

Donkere urine kan ook een teken zijn van bloed in de urine (hematurie), wat kan wijzen op een vorm van kanker. Dit kan onder andere alvleesklierkanker, blaaskanker, leverkanker en nierkanker omvatten. Medisch onderzoek is noodzakelijk om de oorzaak vast te stellen en een geschikte behandeling te bepalen.

Levercirrose

Levercirrose is een aandoening waarbij de lever verkrampt en verhardt als gevolg van fibrose, de vorming van littekenweefsel in de lever. Dit leidt tot verlies van leverfunctie en kan gepaard gaan met donkere urine. Levercirrose kan ontstaan door chronisch alcoholmisbruik, virale hepatitis of andere leveraandoeningen.

Hoofdpijn gaat gepaard met malaria, een ziekte die resulteert in donkere urine / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn gaat gepaard met malaria, een ziekte die resulteert in donkere urine / Bron: Geralt, Pixabay

Malaria

Malaria, overgedragen door een besmette mug, kan symptomen veroorzaken zoals koorts, hoofdpijn, bloederige ontlasting, braken, coma, diarree, en donkere urine. De symptomen zijn het gevolg van de vernietiging van rode bloedcellen door de malariaparasiet, wat leidt tot een verhoogde hoeveelheid afvalstoffen in de urine.

Medicijnen

Sommige medicijnen kunnen bijdragen aan donkere urine door chemische reacties of de afbraak van actieve stoffen in het lichaam. Dit omvat middelen zoals jodium, antimalariamiddelen, bepaalde bloedverdunners, laxeermiddelen (bijvoorbeeld senna of cascara), antibiotica, spierverslappers, fenolvergiftiging en methocarbamol.

Oververhitting

Langdurige blootstelling aan zonlicht of warme temperaturen kan leiden tot uitdroging, wat resulteert in donkere urine of flauwvallen. Het is belangrijk om voldoende vocht in te nemen om uitdroging te voorkomen en een gezonde hydratatie te behouden.

Porfyrie

Porfyrie is een zeldzame erfelijke bloedaandoening waarbij de productie van hemoglobine verstoord is. Bij porfyrie cutanea tarda, de meest voorkomende vorm, komen huidafwijkingen en blaarvorming voor. Donkere urine bij porfyrie kan optreden door de aanwezigheid van porfyrines in de urine die een donkere kleur geven bij blootstelling aan licht.

Rhabdomyolyse

Rhabdomyolyse is een aandoening waarbij spierweefsel afgebroken wordt en de inhoud van spiervezels in de bloedbaan terechtkomt. Dit kan leiden tot nierschade en donkere urine. Symptomen omvatten spierpijn, zwelling en problemen met de urinewegen.

Pijn op de borst is een symptoom van sikkelcelanemie, een ziekte die resulteert in de verschijning van donkere urine / Bron: Pexels, PixabayPijn op de borst is een symptoom van sikkelcelanemie, een ziekte die resulteert in de verschijning van donkere urine / Bron: Pexels, Pixabay

Sikkelcelanemie

Sikkelcelanemie is een erfelijke aandoening waarbij de rode bloedcellen een sikkelvorm hebben, wat de bloedcirculatie belemmert. Dit kan naast donkere urine ook gepaard gaan met symptomen zoals bedplassen, frequente infecties, geelzucht, vermoeidheid, pijn op de borst, en zwelling in de handen en voeten.

Uitdroging (dehydratie)

Uitdroging is een veelvoorkomende oorzaak van donkere urine. Wanneer het lichaam niet genoeg water ontvangt, stijgt de concentratie van urobiline, een afvalproduct dat uit de afbraak van hemoglobine voortkomt. Symptomen van ernstige uitdroging zijn onder andere verwardheid, duizeligheid en zwakte. Voldoende hydratatie is cruciaal voor het behoud van een gezonde urinekleur.

Voeding

Sommige voedingsmiddelen kunnen de kleur van de urine beïnvloeden. Deze omvatten aloë, (tuin)bonen, rabarber, sorbitol, bieten, bramen, caroteen en B-vitaminen. Ook kunnen bepaalde kunstmatige kleurstoffen in voedingsmiddelen bijdragen aan een donkerdere urinekleur.

Preventie van donkere urine

Om donkere urine te voorkomen, is het belangrijk om voldoende vochtinname te handhaven. Daarnaast draagt een gezonde levensstijl bij aan het behoud van een normale urinekleur. Dit omvat een evenwichtige voeding, regelmatige lichaamsbeweging en beperkt alcoholgebruik. Regelmatig medisch toezicht is ook aan te raden voor het monitoren van eventuele onderliggende aandoeningen die donkere urine kunnen veroorzaken.
© 2016 - 2024 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Wat betekent een donkere en troebele urine?Wat betekent een donkere en troebele urine?Je kunt verbaast op kijken wanneer je een donkere of troebelere urine hebt. In de meeste gevallen zal dit het gevolg zij…
Zwarte stipjes in urine: oorzaken van zwart gruis in urineZwarte stipjes in urine: oorzaken van zwart gruis in urineSoms zie je zwart gruis of zwarte vlokjes, sliertjes, pluisjes, korrels of stipjes in de urine. Dit kan worden veroorzaa…
Bruine urine: oorzaken en symptomen donkergekleurde urineBruine urine: oorzaken en symptomen donkergekleurde urineBruine urine of donkergekleurde urine kan wijzen op een onderliggende aandoening. Wat kan de oorzaak zijn van bruine uri…
Donkergele urine: oorzaken van donkergeel gekleurde plasDonkergele urine: oorzaken van donkergeel gekleurde plasDonkergele urine wijst vaak op uitdroging, waardoor je geconcentreerde urine krijgt. Soms is er bij donkergele urine spr…

Botulisme: Infectieziekte met spierzwakte en verlammingBotulisme: Infectieziekte met spierzwakte en verlammingBotulisme is een zeldzame en ernstige infectieziekte die het gevolg is van het toxine van Clostridium botulinum, een ana…
Watervergiftiging: symptomen, oorzaak en behandelingWatervergiftiging: symptomen, oorzaak en behandelingWatervergiftiging, ook wel bekend als waterintoxicatie, treedt op wanneer een teveel aan water en te weinig elektrolyten…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Frolicsomepl, Pixabay
  • 33 Common Causes of Dark Urine Healthline, http://www.healthline.com/symptom/dark-urine, geraadpleegd op 22 oktober 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 22 oktober 2016
  • Dark Urine Causes of a Darker Yellow Colored Urine, http://www.healthhype.com/dark-urine-causes-of-a-darker-yellow-colored-urine.html, geraadpleegd op 22 oktober 2016
  • Dark urine, http://www.std-gov.org/symptoms/dark_urine.htm, geraadpleegd op 22 oktober 2016
  • Dark urine: Causes, treatments, and prevention, http://www.belmarrahealth.com/dark-urine-causes-treatments-prevention/, geraadpleegd op 22 oktober 2016
  • Thalassemia, http://www.healthline.com/health/thalassemia#Overview1, geraadpleegd op 22 oktober 2016
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Pexels, Pixabay
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 21-07-2024
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.