InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Fecale incontinentie: Ongewild verlies van stoelgang

Fecale incontinentie: Ongewild verlies van stoelgang

Fecale incontinentie: Ongewild verlies van stoelgang Bij fecale incontinentie is een patiënt niet in staat om de darmbewegingen te controleren, waardoor onverwacht ontlasting uit het rectum komt. Deze aandoening is niet het gevolg is van een infectie of een eenmalige gebeurtenis, maar is een terugkerende of chronische gebeurtenis. De ernst en frequentie van de symptomen variëren. Zo verliezen mensen af en toe ontlasting bij het laten van een wind, terwijl andere patiënten regelmatig volledig de darmcontrole verliezen. Diverse aandoeningen en medische behandelingen resulteren in het incontinent zijn voor de ontlasting. Deze soms vervelende en beschamende aandoening valt echter dankzij verschillende medische behandelingen en leefstijlveranderingen vaak te verhelpen.

Synoniemen fecale incontinentie

Enkele termen zijn in gebruik om fecale incontinentie aan te duiden:
  • darmincontinentie
  • incontinentie voor faeces/feces
  • ontlastingsincontinentie
  • ontlastingsverlies
  • stoelgangsincontinentie

Epidemiologie van ongewild verlies van stoelgang

Ongeveer zeven procent van de gezonde bevolking ouder dan 65 jaar ervaart minstens één keer per week incontinentie. Patiënten van middelbare leeftijd en ouderen zijn vaker getroffen. Vrouwen lijden het vaakst aan fecale incontinentie.

Oorzaken stoelgangsincontinentie

Incontinentie treedt op wanneer de intrarectale druk de intra-anale druk overschrijdt. Dit kent vele oorzaken. Soms is echter geen duidelijke oorzaak aanwezig voor ontlastingsincontinentie.

De gebruikelijke oorzaken van darmincontinentie omvatten:
  • aambeien (gezwollen aderen in de anus met rectale bloedingen)
  • aangeboren bijvoorbeeld imperforate anus
  • chirurgie: anorectale chirurgie, vaginale hysterectomie (chirurgische verwijdering van baarmoeder)
  • chronische darmontstekingsziekten zoals:
  • diarree (vaak door het het prikkelbaredarmsyndroom)
  • een fysieke beperking (niet tijdig het toilet kunnen bereiken)
  • een rectale prolaps (endeldarmverzakking met verlies van stoelgang)
  • een rectokèle (uitpuiling van de endeldarm in de vaginawand)
  • fecale impactie (vastzittende droge en harde brok ontlasting) met overstromingsdiarree
  • het chronisch gebruik van laxeermiddelen
  • langdurige spanning bij het maken van de stoelgang
  • neurologische aandoeningen zoals:
    • dementie, vooral in de late fase van de ziekte van Alzheimer maar ook bij de ziekte van Parkinson (neurologische aandoening met verlies van beweging en coördinatie en bevingen)
    • een beroerte (onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen met mentale en lichamelijke symptomen)
  • obstipatie
  • psychologische aandoeningen
  • radiotherapie na de behandeling van prostaatkanker
  • rectumkanker
  • spier- of zenuwschade bij de bevalling (vaakst voorkomende oorzaak): Ongeveer 30% van de vrouwen die hun eerste kind baren, krijgen te maken met sfincterdefecten (schade aan de sluitspier/kringspier). Dit verergert soms nog naarmate de vrouw veroudert.
  • spier- of zenuwschade bij de veroudering
  • spier- of zenuwschade door volgende aandoeningen:

Symptomen en vormen van ontlastingsincontinentie

De symptomen variëren en zijn afhankelijk van de vorm van ontlastingsincontinentie. Sommige patiënten met fecale incontinentie hebben af en toe een beetje diarree bij het maken van de stoelgang terwijl anderen de ontlasting bijvoorbeeld volledig verliezen. Vele vormen van fecale incontinentie zijn mogelijk.

Aandrangsincontinentie

Sommige patiënten hebben aandrangsincontinentie (urge-incontinentie). Zij hebben een plots opkomende drang die hen dwingt om ontlasting te maken. Zij halen bijgevolg het toilet niet om zich te ontlasten.

Flatusincontinentie

Hierbij voelt de patiënt duidelijk dat het rectum vol is, maar hij weet niet goed of hij stoelgang moet maken of moet flatuleren (wind laten).

Inspanningsincontinentie

Bij inspanningsincontinentie verliest een patiënt ongewild de ontlasting bij het hoesten, niezen of een zware inspanning. Dit is vergelijkbaar met stressincontinentie, waarbij de patiënt urine verliest door het maken van een beweging.

Passieve incontinentie

Passieve incontinentie is een andere vorm van fecale incontinentie. Hierbij zijn patiënten zich niet bewust dat ze ontlasting moeten maken, omdat het signaal bijvoorbeeld de hersenen niet bereikt.

Bijkomende klachten

Diarree, constipatie, buikpijn, krampen, vaginale jeuk, een geïrriteerde of jeukende anus, urine-incontinentie en winderigheid zijn andere symptomen die mogelijk gepaard gaan met het niet kunnen ophouden van de stoelgang.

Diagnose en onderzoeken

Vraaggesprek

De arts bevraagt de patiënt over wijzigingen in het toiletpatroon, de soort ontlasting, de eventuele druk die hij moet uitoefenen voor het maken van stoelgang en de bijkomende symptomen.

Diagnostisch onderzoek

De oorzaak achterhalen van deze ongewilde darmlekkage is mogelijk met behulp van een aantal onderzoeken zoals:
  • een anale manometrie: De arts plaatst een smalle, flexibele buis in het rectum van de patiënt via de anus. Aan de rand zit een ballon die hij opblaast. Hiermee bekijkt de arts de druk van de sluitspier van de anus (anale sfincter), de gevoeligheid van de zenuwen en de werking van de spieren.
  • een anorectale ultrasonografie
  • een ballonuitstoottest: De arts vult een kleine ballon met water en plaatst dit in het rectum. Vervolgens moet de patiënt naar het toilet gaan en de ballon verdrijven. De arts meet de tijd die nodig is om de ballon uit het lichaam te drijven. Wanneer dit langer dan één minuut is, is mogelijk sprake van een ontlastingsstoornis.
  • een colonoscopie: Inwendig kijkonderzoek van de dikke darm.
  • een digitaal rectaal onderzoek: De arts heeft handschoenen aan en plaatst een vinger in de anus en het rectum. Constipatie, tumoren, spierproblemen en een rectale prolaps zijn hiermee te identificeren.
  • een MRI-scan: Deze scan maakt beelden van de sluitspier; hiermee weet de arts of de sfincterspieren intact zijn of niet. Een MRI-scan maken is ook mogelijk tijdens het maken van de ontlasting (defecografie).
  • een proctografie: De arts maakt röntgenvideobeelden terwijl de patiënt ontlasting maakt op een speciaal ontworpen toilet. De test meet de hoeveel ontlasting die het rectum kan vasthouden en evalueert hoe goed het lichaam stoelgang verliest.
  • een proctosigmoïdoscopie: De arts plaatst een flexibele buis in het rectum om het laatste deel van de dikke darm (sigmoïd) te inspecteren. Hij zoekt naar tekenen van een ontsteking, tumoren of littekenweefsel die fecale incontinentie mogelijk resulteren in de ontlastingsstoornis.

Behandeling van incontinent zijn voor de ontlasting

Zelfzorg

Incontinentieverband en incontinentiehulpmiddelen (broekluiers, anale tampons) zijn beschikbaar. Verder zijn soms voedingsaanpassingen nodig, hetgeen het best in overleg met een diëtist plaatsvindt. Meestal adviseert een diëtist om alcohol en cafeïne te vermijden, meer vezels in de voeding op te nemen en meer te drinken (maar geen alcohol en cafeïne).

Professionele medische zorg

Bij milde incontinentie is het belangrijk om de darmcontrole (het stoelgangspatroon) aan te pakken. Loperamide (Imodium) is het meest krachtige middel tegen diarree, waarbij ook de interne sfincterdruk verhoogt. Laxeermiddelen zijn nuttig wanneer sprake is van obstipatie. Soms maakt de arts gebruik van injecteerbare vulmiddelen die hij rechtstreeks in de anus injecteert. Biofeedback, bekkenbodemfysiotherapie en darmtrainingen zijn effectief bij sommige patiënten met ontlastingsincontinentie waarbij een verminderde functie van de puborectalisspier en de externe anale sfincter aanwezig is. Patiënten met een functioneel gebrekkige maar morfologische intacte externe anale sfincter halen voordeel uit sacrale spinale zenuwstimulatie. Chirurgie is soms nodig bij een anaal sfinctertrauma. Wanneer een operatie niet effectief is, is het plaatsen van een stoma noodzakelijk.

Complicaties darmincontinentie

Door fecale incontinentie ontstaan vaak emotionele problemen. Mensen gaan namelijk sociale activiteiten vermijden uit angst voor ongelukjes. Ook huidirritatie is een mogelijk gevolg van deze vervelende aandoening. De huid van de anus is gevoelig en herhaald contact met de ontlasting leidt mogelijk tot pijn, jeuk en zelfs zweervorming waarvoor een medische behandeling vereist is.
© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ontlastingsincontinentie: symptomen, oorzaak en behandelingOntlastingsincontinentie: symptomen, oorzaak en behandelingOntlastingsincontinentie of fecale incontinentie is kortweg ongewild ontlasting laten lopen. Ontlastingsincontinentie is…
Ouderenzorg: incontinentie/obstipatie bij ouderenOuderenzorg: incontinentie/obstipatie bij ouderenIncontinentie bij ouderen is een enorm probleem. Het kan leiden tot huidproblemen, een verhoogd risico op blaasontstekin…
Incontinentie, ongewild urineverliesJe zult het maar hebben. Incontinentie. Je voelt je opgelaten, want zonder dat je er erg in hebt is je broek nat. Incont…
Multiple Sclerose: incontinentieMensen die lijden aan Multiple Sclerose krijgen te maken met incontinentie. Vaak betekend dit een beperking op het socia…
Neurogene darm: Ongewild verlies stoelgang door zenuwschadeNeurogene darm: Ongewild verlies stoelgang door zenuwschadeBij een neurogene darm verliest de patiënt de normale darmfunctie als gevolg van een zenuwprobleem. Patiënten met deze a…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 1 augustus 2017:
  • Bowel incontinence, http://www.webmd.com/digestive-disorders/bowel-incontinence#1, http://www.webmd.com/digestive-disorders/bowel-incontinence#2 en http://www.webmd.com/digestive-disorders/bowel-incontinence#3
  • Bowel Incontinence: Symptoms, Treatment, and Prevention, http://www.medicalnewstoday.com/articles/165583.php
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/fecal-incontinence/diagnosis-treatment/diagnosis/dxc-20166900
  • Faecal incontinence, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 297
  • Fecale incontinentie, https://www.uza.be/fecale-incontinentie
  • Ontlastingsproblemen en fecale incontinentie, http://www.darmcontrole.nl/definitie/wat-is-het/index.htm
  • Overview, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/fecal-incontinence/home/ovc-20166830
  • Vormen en symptomen, http://www.darmcontrole.nl/definitie/vormen-en-symptomen/index.htm

Reageer op het artikel "Fecale incontinentie: Ongewild verlies van stoelgang"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Darmproblemen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!