InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Contractuur van Volkmann: Misvorming aan hand

Contractuur van Volkmann: Misvorming aan hand

Contractuur van Volkmann: Misvorming aan hand De contractuur van Volkmann is een progressieve aandoening waarbij na verloop van tijd de hand, de vingers en de pols blijvend misvormd zijn. Dit is het resultaat van een onbehandeld letsel waarbij een verminderende bloedtoevoer ontstaan is aan het armgebied, bijvoorbeeld door een breuk of het compartimentsyndroom. Door de contractuur van Volkmann ontstaat eveneens progressieve schade aan de weefsels die afsterven (weefselversterf) door een beperkte bloedcirculatie. Ernstige beperkingen zijn te voorkomen door een vroege opsporing en operatieve behandeling van de ziekte. Bij een snelle behandeling zijn de vooruitzichten erg goed, maar wanneer dit niet gebeurt, verliest de patiënt soms de ledemaat.

Synoniemen

Volgende termen zijn synoniemen voor een contractuur van Volkmann:
  • contractuur van von Volkmann
  • Volkmann ischemische contractuur
  • Volkmann’s ischemie

Epidemiologie

De incidentie van de contractuur van Volkmann bedraagt ongeveer 0,5%, waardoor het een zeldzame aandoening is. Vooral kinderen zijn aangetast.

Oorzaken: Verminderde bloedtoevoer door verhoogde druk in arm

Een gebrek aan bloedstroom (ischemie) aan de onderarm leidt tot de contractuur van Volkmann. Hierdoor krijgen de weefsels, spieren en huid onvoldoende bloed wat zorgt voor weefselversterf (necrose). Door een langdurige afname van de bloedstroom ontstaat schade aan de zenuwen en spieren. Ze voelen hierdoor stijf aan en verkorten eveneens. Wanneer de spier verkort, trekt deze aan het einde van het gewricht, net zoals bij een normale samentrekking. Maar een bij een stijve spier blijft het gewricht gebogen en vastzitten. Dan is sprake van een ‘contractuur’ (blijvende gewrichtsverstijving). Bij de contractuur van Volkmann zijn de spieren van de onderarm ernstig aangetast, wat leidt tot contractuurvervormingen van de vingers, de hand en de pols.

Risicofactoren

De contractuur van Volkmann komt meestal tot uiting bij een niet-behandelde aandoening. Vaak resulteert de contractuur van Volkmann uit het compartimentsyndroom, want hierbij ontstaat een verhoogde druk aan het gebied als gevolg van zwelling, waardoor de bloedtoevoer belemmerd is. Ook een verwaarloosde verwonding of fractuur van de arm veroorzaakt mogelijk een zwelling waarbij druk ontstaat op de bloedvaten, hetgeen de bloedtoevoer naar de arm vermindert.

Andere aandoeningen en omgevingsfactoren die mogelijk leiden tot een verhoogde druk in de onderarm zijn:

In zeer zeldzame gevallen is een risicofactor niet aanwezig; de aandoening is dan om onbekende redenen aangeboren.

Symptomen en ernst van contractuur van Volkmann

De progressieve aandoening kent drie graden van ernst. Bij deze drie gradaties is meestal pijn (vingerpijn, handpijn, polspijn), gevoelloosheid, bleekheid (pallor), geen polsslag, tintelingen en/of verlamming aanwezig. Pijn is meestal het eerste symptoom, pas later ontstaat gevoelsverlies en verlamming.
  • milde contractuur: Hierbij zijn slechts twee of drie vingers getroffen, zonder of met beperkt gevoelsverlies.
  • matige contractuur: Bij de matige vorm zijn alle vingers gebogen. De duim zit vast in de handpalm. De pols zit soms in een vaste, gebogen positie (klauwhand). Meestal heeft de patiënt geen gevoel meer in de hand.
  • ernstige contractuur: Alle spieren in de onderarm die nodig zijn voor het maken van buig- en strekbewegingen in de pols en de vingers zijn aangetast. Deze vorm veroorzaakt ernstige beperkingen. De ledemaat is immers vervormd, werkt niet meer en is ongevoelig.

Diagnose en onderzoeken

De arts maakt röntgenfoto's om de misvormingen gedetailleerd te evalueren.

Behandeling van aandoening

Nog geen blijvende misvorming aanwezig

Bij milde vormen van de ziekte verwijdert de arts spalken, gipsen enzovoort en brengt hij de getroffen ledemaat in een hogere stand (elevatie). De patiënt krijgt eveneens pijnstillers voorgeschreven. Verder is een noodfasciotomie (chirurgische opening van het te strakke peeskapsel dat de spieren bedekt) nodig om de bloeddoorstroming te verbeteren. Dit moet plaatsvinden voordat de definitieve misvormingen ontstaan zijn.

Blijvende misvorming aanwezig

Naarmate de tijd verstrijkt, verergert de ernst van de aandoening waardoor het risico op onherstelbare schade ontstaat. De behandeling van een ernstige contractuur van Volkmann is moeilijk. Hierbij is het nodig om een debridement uit te voeren (dood weefsel verwijderen). In zeer ernstige gevallen is een amputatie onvermijdelijk.

Prognose van misvorming aan hand (met weefselversterf)

De prognose is goed wanneer patiënten in een vroege fase van de ziekte de juiste therapie krijgen (een operatie om de druk te verlichten en het vaatstelsel te herstellen). De meeste patiënten herstellen volledig en zijn weer in staat om de arm, de hand, de vingers en de pols te gebruiken.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Contractuur van Dupuytren: Pijnloze handmisvormingContractuur van Dupuytren: Pijnloze handmisvormingEen Dupuytren-contractuur is een handmisvorming die meestal geleidelijk ontstaat. De aandoening treft een laagje weefsel…
Camptodactylie: Permanent gebogen vinger of teenCamptodactylie: Permanent gebogen vinger of teenBij camptodactylie is een patiënt niet in staat om zijn vinger of teen te strekken. De gebogen vinger (of teen) is meest…
Ziekte van Dupuytren: oorzaak, symptomen en behandelingZiekte van Dupuytren: oorzaak, symptomen en behandelingBij de ziekte van Dupuytren, ook wel contractuur van Dupuytren genoemd, is er sprake van schrompeling van bindweefsel in…
Torticollis of stijve nekTorticollis spasmodica gaat gepaard met ongewilde contractuur van een of meerdere spieren van de nek en hals waardoor er…
Pijn in vinger (vingerpijn): Oorzaken van pijnlijke vingersPijn in vinger (vingerpijn): Oorzaken van pijnlijke vingersIedereen heeft wel eens te maken gehad met wat pijn aan één of meer vingers. In de meeste gevallen is de vingerpijn niet…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 21 januari 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Volkmann ischemic contracture in a newborn, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3185372/
  • Volkmann Ischemic Contracture Presentation and Treatment, http://boneandspine.com/volkmann-ischemic-contracture/
  • Volkmann ischemic contracture, https://medlineplus.gov/ency/article/001221.htm
  • Volkmann's Contracture (Volkmann Contractures), https://www.symptoma.com/en/info/volkmanns-contracture
  • Volkmann's Ischemic Contracture Classic - Everything You Need To Know - Dr. Nabil Ebraheim, https://www.youtube.com/watch?v=8ZnbtrOOSmc

Reageer op het artikel "Contractuur van Volkmann: Misvorming aan hand"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 13-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!