InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hydronefrose (waternier): Verstopping van urine met pijn

Hydronefrose (waternier): Verstopping van urine met pijn

Hydronefrose (waternier): Verstopping van urine met pijn Hydronefrose is een aandoening waarbij een nierzwelling ontstaat van één nier of beide nieren door een ophoping van urine. De urine kan hierbij niet uit de nier naar de blaas wegvloeien als gevolg van een verstopping (obstructie). Door de opbouw van urine ontstaan diverse mogelijke symptomen, zoals koorts, pijn in de flank of buik of lies en plasproblemen. De arts moet meteen actie ondernemen bij deze aandoening om complicaties te voorkomen. Hij verwijdert de urine via een katheter of buisje en behandelt daarna de onderliggende oorzaak van hydronefrose. Behandelde patiënten hebben tot slot een goed prognose, maar onbehandeld ontstaan soms ernstige complicaties.

Synoniemen

Synoniemen voor hydronefrose zijn:

Epidemiologie

Iedereen is mogelijk getroffen door een waternier, zelfs ongeboren baby's (is dan te zien via een zwangerschapsechografie bij een zwangere vrouw).

Ook zwangere vrouwen lijden mogelijk aan hydronefrose / Bron: PublicDomainPictures, PixabayOok zwangere vrouwen lijden mogelijk aan hydronefrose / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Oorzaken: Door verstopping kan urine niet weg uit blaas

De urinewegen verwijderen afvalstoffen en vocht uit het lichaam. Ze bestaat uit vier delen:
  • de nieren
  • de urineleiders
  • de blaas
  • de urethra (urinebuis)

Urine vormt zich wanneer de nieren het bloed filteren en overtollige afvalstoffen en vocht verwijderen. De urine verzamelt zich in het nierbekken. Vanuit het nierbekken reist de urine door de urineleider naar de blaas. De blaas vult zich vervolgens langzaam met urine. Daarna wordt de urine via de urinebuis uit het lichaam verwijderd. Hydronefrose treedt op wanneer er een blokkering (verstopping, obstructie) van de uitstroom van de urine optreedt, of wanneer een omgekeerde urinestroom al in de blaas aanwezig is (reflux) waardoor het nierbekken vergroot.

Hydronefrose treedt op als gevolg van een andere onderliggende ziekte of een ander aanwezig probleem. De bekendste oorzaken omvatten:

Symptomen

De blokkering en zwelling van één nier of beide nieren verschijnt plotseling of ontwikkelt zich geleidelijk. Hydronefrose gaat al dan niet gepaard met symptomen.

Acute waternier

Deze aanwezige symptomen van een acute waternier zijn afhankelijk van de oorzaak en de ernst van de obstructie:

Chronische waternier

Bij een chronische waternier treden niet altijd symptomen op. Wel ontstaat bij de chronische vorm vaker een urineweginfectie. Dit gaat gepaard met volgende tekenen:

Diagnose en onderzoeken

De arts gebruikt diverse mogelijke onderzoeken voor het bevestigen van de diagnose:
  • een bloedonderzoek (elektrolytenstoornissen opsporen, ook bloedureumstikstof, creatinine en glomerulaire filtratiesnelheid testen)
  • een CT-scan
  • een cystoscopie (inwendig kijkonderzoek van de blaas en de urineleider)
  • een echografie
  • een MRI-scan
  • een prostaatonderzoek (bij mannen)
  • een röntgenfoto
  • een urineonderzoek (test ook de aanwezigheid van bloed in de urine, bijvoorbeeld door een niersteen, een infectie of een andere oorzaak)

Behandeling van hydronefrose

Zwangere vrouwen en baby’s hebben meestal geen behandeling nodig. De arts behandelt een waternier zo snel mogelijk om permanente schade aan de nieren te voorkomen.

Overtollige urine verwijderen

Daarvoor brengt hij eerst een katheter in in de blaas om de overtollige urine te laten wegvloeien. Afhankelijk van de oorzaak, voert de arts hiervoor soms ook een nefrostomie (speciale kunstmatige verbinding waarbij een buisje urine uit de nier afvoert) uit.

Onderliggende oorzaak behandelen

Hij behandelt daarna de onderliggende oorzaak van de urineobstructie. Bij een infectie gebruikt hij veelal antibiotica om deze te bestrijden. Soms verdwijnt een niersteen spontaan, via medicatie of via een lithotripsie (vergruizing) maar in een aantal omstandigheden veroorzaakt de niersteen ernstige klachten en is een operatie vereist. Een goedaardige prostaatvergroting behandelt de arts met medicatie of een operatie. Bij een vernauwing aan de urinebuis plaatst de arts een stent om de vernauwing te verminderen. Kanker behandelt de arts met chirurgie, chemotherapie en/of radiotherapie. In ernstige gevallen lopen de nieren schade op en ontwikkelt de patiënt nierfalen. Een behandeling met nierdialyse of een niertransplantatie is in dat geval vereist.

Prognose van gezwollen nieren

Bij het begin van een waternier vermindert de nierfunctie vrijwel steeds, maar het is nog om te keren als de resulterende zwelling verdwijnt. Doorgaans herstellen de nieren zich goed, zelfs als de obstructie tot zes weken aanhoudt. De meeste patiënten herstellen bijgevolg van hydronefrose als ze een snelle behandeling krijgen.

Complicaties van waternier

Indien onbehandeld leidt een verstopping van de urine tot een verhoogde druk in de nier waardoor deze niet meer goed kan werken. De afvalproducten kunnen met andere woorden niet meer uit het bloed worden verwijderd. Dit gaat gepaard met elektrolytenstoornissen in het lichaam. Verder verhoogt hydronefrose exponentieel het risico op het ontwikkelen van een urineweginfectie. Indien onbehandeld veroorzaakt een waternier littekenvorming aan de nieren, wat uiteindelijk mogelijk leidt tot nierfalen.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hydronefrose: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakHydronefrose: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakAls er sprake is van hydronefrose lopen de nieren vol urine. Dat komt vaak door een verstopping in de urinewegen. Hierdo…
Waternier of zaknier, symptomen en behandelingWaternier of zaknier, symptomen en behandelingEen waternier wordt ook wel zaknier, nierstuwing of hydronefrose genoemd. Dit is een gevolg van een onderliggende aandoe…
Obstructieve uropathie: Blokkering van urinestroomObstructieve uropathie: Blokkering van urinestroomObstructieve uropathie is een aandoening waarbij de urinestroom geblokkeerd is. Hierdoor stroomt de urine terug en ontst…
Vergrote nier: oorzaken en behandeling van opgezette nierVergrote nier: oorzaken en behandeling van opgezette nierEen vergrote nier of opgezette nier kan veroorzaakt worden door een waternier (ook wel hydronefrose of nierstuwing genoe…
Gezwollen nieren: Oorzaken & symptomen van niervergrotingGezwollen nieren: Oorzaken & symptomen van niervergrotingNieren vervullen belangrijke taken in het lichaam. Ze filteren giftig afval uit het lichaam, zorgen voor een goed vochtg…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Azwer, Pixabay
  • Geraadpleegd op 14 februari 2018:
  • Bilateral hydronephrosis, https://medlineplus.gov/ency/article/000474.htm
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hydronephrosis (swollen kidney): Causes, symptoms, diagnosis, treatment, and home remedies, https://www.belmarrahealth.com/hydronephrosis-swollen-kidney-causes-symptoms-and-treatment/
  • Hydronephrosis of one kidney, https://medlineplus.gov/ency/article/000506.htm
  • Hydronephrosis, http://www.medanta.org/hydronephrosis/
  • Hydronephrosis, https://radiopaedia.org/articles/hydronephrosis
  • Hydronephrosis, https://www.kidney.org/atoz/content/hydronephrosis
  • Hydronephrosis, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hydronephrosis/cdc-20397563
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay

Reageer op het artikel "Hydronefrose (waternier): Verstopping van urine met pijn"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 20-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Nieraandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!