Radiatie pneumonitis, een bijwerking van radiotherapie

Radiatie pneumonitis, een bijwerking van radiotherapie Een van de opties van een kankerbehandeling is radiotherapie. Anno 2018 wordt een redelijk goed resultaat behaald met radiotherapie. Daardoor krijgen ook meer patiënten de behandeling aangeboden. Net zoals bij elke therapie heeft radiotherapie ook bijwerkingen. Een van deze bijwerkingen is een radiatie pneumonitis. Dit is een longontsteking die je gekregen hebt door de radiotherapie.

Wat is radiatie pneumonitis?

Een radiatie pneumonitis is een longontsteking die je als patiënt gekregen hebt door de radiotherapie. De radiotherapie is dus de grote oorzaak. Vandaar dat het ook een steriele longontsteking wordt genoemd. Er is geen virus of bacterie die voor de infectie zorgt.

Hoe ontstaat een radiatie pneumonitis?

Wanneer je bestraling krijgt wordt niet alleen de tumor bestraald, maar ook het directe gezonde weefsel rondom de tumor. Er wordt wel steeds gezocht naar een manier om zo weinig mogelijk gezond weefsel mee te bestralen, maar geen gezond weefsel bestralen is anno 2018 nog steeds onmogelijk. Een pneumonitis of longontsteking kan je krijgen als je gezonde longweefsel herhaaldelijk bestraald wordt. Na verloop van tijd treedt er schade op bij het gezonde weefsel. Daarna ontstaat op de plaats van de schade een litteken. Dat litteken is een gevoelige plaats in de long om een longontsteking te ontwikkelen. Roken is een beïnvloedende factor. Dit wil zeggen dat de kans hoger is om een radiatie pneumonitis te ontwikkelen als je roker bent en behandeld wordt met radiotherapie.

Wanneer ontstaat een radiatie pneumonitis?

Een pneumonitis door radiotherapie krijg je niet altijd onmiddellijk tijdens de behandeling. Wel loop je dan de schade op die later eventueel voor een longontsteking zou kunnen zorgen. Immers niet elke patiënt krijgt een radiatie pneumonitis. Je loopt nog altijd risico als er een litteken is gevormd in de long. Hiervoor is tijd nodig. Daardoor treedt een radiatie pneumonitis vaak vrij laat op. Dit kan variëren van enkele weken tot maanden na het beëindigen van radiotherapie. Al zijn er ook gevallen bekend van een pneumonitis te wijten aan radiotherapie tot 1 jaar na de therapie.

Symptomen

Een radiatie pneumonitis geeft klachten net zoals een andere longontsteking. Al kunnen soms de symptomen een beetje verschillen. De klachten van een radiatie pneumonitis zijn:
  • Droge hoest
  • Kortademigheid
  • Nachtelijke kortademigheid
  • Hoest die niet weg gaat met medicatie

Wat heel anders in vergelijking met een reguliere longontsteking is, is dat je bij een radiatie pneumonitis geen koorts zal ontwikkelen.

Preventie

De beste behandeling is het voorkomen van deze pneumonitis. Dit wordt gedaan door de patiënt te wijzen op de risico’s van radiotherapie. Wanneer de patiënt rookt, wordt ook vermeld dat dit de kans op een radiatie pneumonitis kan vergroten. Verder zoekt de wetenschap steeds verder naar een manier om steeds minder gezond weefsel mee te bestralen tijdens radiotherapie. Hier kan je als patiënt zelf weinig aan doen.

Behandeling

Wanneer je een radiatie pneumonitis hebt, is het zeer belangrijk om deze tijdig te herkennen. Dan worden corticosteroïden voorgeschreven om de longontsteking te onderdrukken. Zo kan de radiotherapie nog door gaan als je de pneumonitis tijdens de therapie ontwikkelt. Soms worden ook inhalatiemiddelen voorgeschreven om de hoest te onderdrukken. In erge gevallen kan de patiënt nood hebben aan extra zuurstof.

De arts zal zo lang mogelijk proberen om de radiotherapie te laten doorgaan. Dit omdat het onderbreken van de therapie een grote invloed kan hebben op het eindresultaat van de behandeling voor de tumor. Wanneer de patiënt te ziek is, moet de therapie toch worden onderbroken. De patiënt wordt opgenomen in het ziekenhuis en krijgt daar extra zuurstof. Ook worden daar geneesmiddelen toegediend zodat de patiënt minder kortademig wordt.
© 2018 - 2021 Leen0095, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Chemische longontsteking: oorzaken, symptomen en behandelingChemische longontsteking: oorzaken, symptomen en behandelingEen chemische longontsteking is een longontsteking die ontstaat door externe factoren, specifiek de inademing van chemis…
Longontsteking of pneumonieLongontsteking of pneumonieEen longontsteking kan iedereen treffen. Vaak is dit het gevolg van een infectie met een virus of een bacterie. Een long…
Chemische longontsteking: Inademen van irriterende stoffenChemische longontsteking: Inademen van irriterende stoffenEen chemische longontsteking (chemische pneumonitis, chemische pneumonie) is een zeldzame vorm van longirritatie. In de…
Extrinsieke allergische alveolitis: LongaandoeningExtrinsieke allergische alveolitis: LongaandoeningExtrinsieke allergische alveolitis heeft een moeilijke naam maar de omschrijving is eenvoudig. “Extrinsiek” verwijst naa…

Oorzaken en behandeling van evenwichtsklachten bij ouderenOorzaken en behandeling van evenwichtsklachten bij ouderenVeel ouderen hebben last van evenwichtsklachten. Ze hebben last van duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd, draaier…
Flebolieten (aderstenen): Verkalkte bloedstolsels in aderenFlebolieten (aderstenen): Verkalkte bloedstolsels in aderenFlebolieten (aderstenen) zijn kleine, ronde verkalkte bloedstolsels die zich bevinden in de aderen van een patiënt, mees…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kalhh, Pixabay
  • Gebaseerd op een opleiding verpleegkunde in de oncologie.
  • https://www.kanker.be/lexicon/p/pneumonitis
  • http://www.longkankerpatient.be/nl/Patient/pages/nevenwerking-longonsteking
  • https://encyclopedie.medicinfo.nl/longbeschadiging-als-gevolg-van-bestraling
  • https://borstkanker.slingeland.nl/kenniscentrum/Behandelingen/Radiotherapie/Bijwerkingen-lange-termijn/1771/1797/2202
Reacties

Windt Tgm, 11-12-2019
Ik kreeg in februari/maart een 8 daagse steriotactische bestraling van de rechterlong i.v.m. een groeiende tumor ondanks immuuntherapie. In het beging wat stalingsschade. Na 9 maanden langzaam groeiende fysieke onlust vervolgens griepachtige verschijnselen Soms wat koorts en nachtzweten. CT-scan gaf melkachtig beeld van de longen. Medicijnen prednisolon en antibiotica. Kan dit nog stralingslonontsteking zijn of mogelijk een combinatie van de die en een bacteriële? Reactie infoteur, 12-12-2019
Beste,
Ik als oncologische verpleegkundige en infoteur kan op jou vraag niet antwoorden omdat deze te specifiek is. Voor een eerlijk antwoord op deze vraag kan je best terecht bij de arts waarbij je in behandeling bent. Deze kent je medische voorgeschiedenis en kan je meer en betrouwbare info geven over jou situatie.
Mvg,
Leen0095

Klazina, 28-12-2018
Na 16 jaar borstkanker recidive achter het litteken ontdekt in de borstspier verweven. tevens lymfklier achter borstbeen. chemo sloeg niet aan waarna operatie in Radboud moest plaatsvinden (uiteindelijke marge kleiner dan 1mm) gevolgd door 20 bestralingen (met ingehouden adem) na een maand werd conditie langzaam minder en had ik droge hoest, zonder ziekteverschijnselen. Na 2 maanden bleek ik ontstekingswaarde 160 te hebben. Antibiotica voor 5 dagen (longontsteking) hielp niet. Ontstekingswaarde tot 400 gemeten, naar spoedeisende hulp voor 24-uurs infuus met antibiotica. Werd steeds slechter, belandde na 2 dagen op IC aan beademing, Antibiotica hielp niet, later canule en omwenteling kwam dag voor in canule zou krijgen. 15 dagen op IC gelegen en in totaal 23 dagen in ziekenhuis.( Organiserende Dubbele longontsteking)1 augustus naar huis met prednison, nu aan het afbouwen, maar ik ben een dweil, onvaste benen en alles valt uit mijn handen. Zat op gegeven moment op 15 mg, maar voelde dat het niet goed ging. terug naar 30 mg prednison en nu weer afbouw 25 mg. Ben 5 maanden nu thuis, ben er nog lang niet. was hiervoor niet gewaarschuwd en ook niemand heeft gewag gemaakt van het feit dat dit wel eens door de bestraling kon komen! Ik weet het zeker, na wat ik hier gelezen heb Reactie infoteur, 29-12-2018
Beste,

Het zou inderdaad kunnen dat deze longontsteking met ziekenhuisopname tot gevolg door de radiotherapie komt, maar dit is niet zeker. Het is wel de bedoeling dat wanneer er voor de optie radiotherapie gekozen wordt, de arts alle mogelijke complicaties vermeld en dus ook de complicatie radiatie pneumonitis. Echter weet ik ook dat dit in de praktijk niet altijd het geval is. Bovendien is een longontsteking door radiotherapie bij borstbestraling met ingehouden adem zeer zeldzaam. De ingehouden adem zorgt er net voor dat het gezonde weefsel meer beschermt is. Het spijt me te horen dat u niet geïnformeerd bent zoals normaal de bedoeling is. Neem zeker voldoende tijd om te herstellen van deze zware longontsteking. Ik wens u een spoedig herstel.

Leen0095 (84 artikelen)
Laatste update: 27-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 6
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.