InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gezichtsblindheid en dementie, overeenkomsten en verschillen

Gezichtsblindheid en dementie, overeenkomsten en verschillen

Gezichtsblindheid en dementie, overeenkomsten en verschillen Gezichtsblindheid en dementie zijn twee verschillende vormen van hersenaandoeningen met respectievelijk herkennings- en geheugenproblemen. Bij gezichtblindheid worden bekende personen, vaak in een andere situatie, niet herkend. Dementie daarentegen is een hersenaandoening waardoor langzamerhand steeds meer hersenfuncties zoals geheugen, taal en denken verminderen of worden uitgeschakeld. Hoewel gezichtsblindheid en dementie verschillen kan dementie wel gezichtsblindheid veroorzaken. Gezichtblindheid kan al van jongs af aan voorkomen. Het kan toenemen op oudere leeftijd. De omgeving (familie, vrienden e.d.) wil het nogal eens gaan duiden als beginnende dementie. Bij dementie zijn echter meestal al andere kenmerken aanwezig. Gezichtsblindheid kan dan ook niet zomaar als dementerend kenmerk worden genoemd.

Gezichtsblindheid

Gezichtsblindheid (ook wel prosopagnosie genoemd) is een hersenaandoening waarbij het gezicht van (vaak bekende) mensen niet wordt herkend. Collega's, vrienden en dikwijls ook naaste familieleden worden, vaak in een andere situatie, niet herkend.

Docent H. bezoekt zijn eigen studenten op de stageplaats. Hij komt in de koffiekamer en stelt zich voor. Ook aan zijn eigen studente die hij komt bezoeken. Hij herkende haar in deze situatie niet. Hij wist zich uit de situatie te redden door te zeggen dat zij nu ook een echte medewerker van het bedrijf was die net zoals de anderen moet worden behandeld.

Dementie

Dementie is de verzamelnaam voor een hersenaandoening waardoor de functies van hersengebieden langzamerhand achteruitgaan. Kenmerkend is dat niet alleen het geheugen, maar alle cognitieve functies (denken, beslissen, plannen, taal e.d.) steeds meer achteruitgaan. Verschillende dementievormen zijn: Alzheimer, vasculaire dementie, Levy Body en frontontemporale dementie.

Overeenkomst gezichtsblindheid en dementie

Gezichtsblindheid is, evenals dementie, een hersenaandoening. Bij beide functioneren bepaalde hersengebieden niet meer goed waardoor er problemen in het dagelijks leven ontstaan. Zowel het herkennen van gezichten als typische geheugenproblemen (vergeten, niet herinneren) hebben te maken met het opslaan van gegevens in het brein.

Verschillen tussen gezichtsblindheid en dementie

Bron: Publiek domein (bewerkt), Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Publiek domein (bewerkt), Wikimedia Commons (Publiek domein)

Plaats van de aandoening in de hersenen

Bij gezichtsblindheid betreft het een aandoening in de hersengebieden achterin in en aan de zijkant van beide hersenhelften (de occipitale-temporale gebieden). Bij dementie worden aandoeningen, afhankelijk van de soort dementie, o.a. gesignaleerd in het midden van de hersenen (het geheugengebied) en aan de voorkant van de hersenen (het denkgebied).

Oorzaken van de aandoening

De oorzaken van dementie kunnen erfelijk zijn, maar het hoeft niet. Het heeft dikwijls te maken met veroudering. Het kan o.a. komen door:
  • aantasting door klontachtige eiwitten (plaques of tangles genoemd)
  • afnemende bloedtoevoer naar de hersenen
deze leiden tot afsterven van hersengebieden waardoor steeds meer hersenfuncties uitvallen.

De oorzaken van gezichtsblindheid zijn o.a.:
  • erfelijke factoren,
  • ontwikkelingsstoornis in het hersengebied van gezichtsherkenning
  • ziekte, ongeluk, drugs

Wanneer begint dementie en gezichtsblindheid?

Dementie op jonge leeftijd begint meestal vanaf 40 jaar en komt het meest bij ouderen voor. Gezichtsblindheid kan al vanaf de geboorte voorkomen.

Ik ben 10 jaar en heb moeite om mensen die ik ken als ik ze ergens anders tegenkom te herkennen (Anouk)

Levensverwachting

Als dementie begint dan is de levensverwachting gemiddeld 8 jaar, gezichtsblindheid op zich heeft geen bepaalde levensverwachting, je kunt er oud mee worden.

Hoe vaak komt het voor?

Men schat dat gezichtsblindheid bij 1 op de 50 personen voorkomt (ongeveer 350.000 mensen). Dementie komt ongeveer bij 270.000 mensen voor en dan vooral ouderen. Men vermoedt dat als gevolg van vergrijzing het aantal dementerenden zal stijgen tot meer dan een half miljoen in 2040.

Het verloop

Dementie is voortschrijdend en kent verschillende stadia, beginnend met o.a. geheugenproblemen, karakterveranderingen, niet meer herkennen van anderen tot een met volledige hulpbehoevendheid en de intrede van de dood. Gezichtsblindheid komt meer voor na de leeftijd van 30 jaar, er is dan langzaam een afnemend functioneren van het gezichtsherkenningsgebied. Op zich is er goed mee om te gaan. Mensen met deze kwaal maken veelal gebruik van trucjes zoals letten op hoe iemand loopt, spreekt.

Bron: Publiek domein (bewerkt), Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: Publiek domein (bewerkt), Wikimedia Commons (Publiek domein)

Kan dementie leiden tot gezichtsblindheid?

Omdat dementie een voortschrijdend proces is worden steeds meer hersengebieden aangetast. Bij bijv. Alzheimer (de meest voorkomende dementievorm) wordt het geheugengebied (hippocampus) aangetast. Dit gebied ligt in de buurt van het gezichtsherkenningsgebied. Bij voortschrijdende Alzheimer zal ook dit gebied worden aangetast. Kenmerkend, in een vergevorderd stadium, is dat men foto’s van zichzelf of zichzelf in de spiegel niet meer herkent.

Mijn vader is 58 en heeft Alzheimer. Erg triest om te zien dat hij me mij thuis wel herkent, maar als ik hem bij mijn zuster thuis tegenkom niet. (zoon Barry)

Conclusie

Gezichtsblindheid is een hersenaandoening die op zichzelf geen vorm van dementie is. Dementie kan echter wel gezichtsblindheid veroorzaken.
© 2018 J-dewilde, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is dementie?Wat is dementie?Dementie is een hersenaandoening. Hierbij staan geheugenstoornissen op de voorgrond. Dit geheugenverlies leidt tot een v…
Dementie, wat is het?Dementie, wat is het?Dementie, een verzamelnaam voor verschillende niet-aangeboren hersenaandoeningen. Deze aandoening komt voor naarmate men…
Alles over Dementie1 op de 1600 vrouwen gaat dood aan een vorm van dementie. Daarmee behoort dementie tot 1 van de 5 meest voorkomende vrou…
Verschillende vormen van dementieDementie is onder te verdelen in verschillende vormen. De bekendste vormen zijn Alzheimer, Vasculaire dementie, Lewy Bod…
Vasculaire dementie of multi-infarct dementie: symptomenVasculaire dementie of multi-infarct dementie: symptomenBij vasculaire dementie, ook wel multi-infarct dementie genoemd, is er sprake van verstoring van de intellectuele vermog…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Draaisma, D., (2010) Vergeetboek, Historische uitgeverij pag 83-92
  • Hersenstichting: Dementie, https://www.hersenstichting.nl/.../hersenaandoeningen/dementie
  • Gezichtsblindheid, een hersenprobleem, infonu
  • Dementie op jonge leeftijd | Alzheimer Nederland (2017) https://www.alzheimer-nederland.nl/dementie/jongdementie
  • De ziekte van Alzheimer - Jeroen Bosch Ziekenhuis https://www.jeroenboschziekenhuis.nl/Website/Patient/Specialismen...
  • Afbeelding bron 1: Publiek domein (bewerkt), Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Publiek domein (bewerkt), Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Gezichtsblindheid en dementie, overeenkomsten en verschillen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: J-dewilde
Gepubliceerd: 16-05-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!