InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Slokdarmspataders: Verwijde bloedvaten in slokdarm

Slokdarmspataders: Verwijde bloedvaten in slokdarm

Slokdarmspataders: Verwijde bloedvaten in slokdarm Slokdarmvarices zijn vergrote of gezwollen bloedvaten (spataderen) van de slokdarm. Deze aandoening duidt op een abnormale bloedtoevoer naar de lever. De verwijde bloedvaten zijn vaak aanwezig bij patiënten met een chronische leverziekte zoals levercirrose. Een geremde bloedstroom leidt tot verwijde bloedvaten in de slokdarm door de verhoogde tegendruk. De meest ernstige complicatie van slokdarmspataderen is een scheur of bloeding in de slokdarm, wat mogelijk levensbedreigend is. De patiënt krijgt dan te maken met onder andere bloed braken, een zwarte ontlasting en bewustzijnsverlies. Een snelle medicamenteuze en chirurgische behandeling is nodig om het leven van de patiënt te redden.

Synoniemen van slokdarmvarices

Synoniemen voor slokdarmvarices zijn:
  • oesofageale varices
  • oesofagusvarices
  • slokdarmspataderen
  • slokdarmspataders

Oorzaken van verwijde bloedvaten van slokdarm

De slokdarm (voedselpijp) is de buis die de keel verbindt met de maag. Normaal gesproken wordt het bloed van de milt en de darmen via de poortader aan de lever afgeleverd.

Varices zijn vergrote aderen die zich in het onderste deel van de slokdarm bevinden. Slokdarmvarices zijn meestal het gevolg van portale hypertensie, een medische aandoening waarbij de lever aangetast is. Bij portale hypertensie ontstaat een verhoogde druk in het portale bloedvatsysteem. Dit aderstelsel voert bloed vanuit de darmen, de milt en de maag naar de lever. Portale hypertensie leidt tot levercirrose (littekenvorming in de lever). Deze littekens verminderen het bloed dat door de lever stroomt. Hierdoor stroomt er meer bloed door de aderen van de slokdarm. De extra bloedstroom zorgt ervoor dat de bloedvaten in de slokdarm naar buiten uitstromen. Hevige bloedingen treden mogelijk op als de aderen scheuren. Elke vorm van een chronische leverziekte veroorzaakt mogelijk oesofageale varices. Varices treden soms ook op in het bovenste deel van de maag.

Minder frequente oorzaken zijn een trombose van de miltaders, schistosomiasis (parasitaire infectieziekte veroorzaakt door wormen), massale vetveranderingen en sarcoïdose (aandoening met symptomen aan ogen, huid, longen en zenuwstelsel).

Alcoholmisbruik vormt een belangrijke risicofactor voor slokdarmspataderen / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcoholmisbruik vormt een belangrijke risicofactor voor slokdarmspataderen / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Risicofactoren van slokdarmspataders

Risicofactoren voor de ontwikkeling van bloedende slokdarmspataders zijn onder andere:
  • alcoholisme
  • een gevorderde leverziekte of levercirrose
  • een hoge poortaderdruk (portale hypertensie)
  • geslacht: mannen zijn vaker dan vrouwen aangetast
  • grote spataders

Een vochtophoping in de buik (ascites) is één van de mogelijke tekenen van oesofagusvarices / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Een vochtophoping in de buik (ascites) is één van de mogelijke tekenen van oesofagusvarices / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Symptomen bij bloeding

De symptomen van slokdarmspataderen zijn meestal niet aanwezig totdat de spataderen beginnen te bloeden. Als een bloeding optreedt, gaat dit gepaard met volgende ernstige tekenen:

Verder presenteert de patiënt zich ook met eventuele bijkomende symptomen van een leverziekte, bloedstolsels of een parasitaire infectie.

Diagnose en onderzoeken

De arts vermoedt reeds dat de patiënt lijdt aan slokdarmspataders wanneer hij bloederig braaksel ziet. Een volledige medische geschiedenis en een oplijsting van de momenteel aanwezige symptomen is echter nodig. Verder zijn diagnostische onderzoeken nodig.

Beeldvormende onderzoeken
De arts voert enkele beeldvormende onderzoeken uit, zoals een CT-scan en Doppler-echografie van de milt en portale aders.

Capsule-endoscopie
De patiënt slikt capsule in waarin een kleine camera zit die foto's maakt door het hele spijsverteringskanaal. Dit is een optie voor patiënten die geen endoscopie (inwendig kijkonderzoek van de binnenkant van het lichaam) willen ondergaan.

Oesofagoscopie
De arts plaatst bij een oesofagoscopie (inwendig kijkonderzoek van de slokdarm) een dunne, flexibele, verlichte buis door de mond en door de slokdarm. Een gedetailleerde inspectie van de grootte van het uitgezette bloedvat is nodig, waarbij de arts de kleur en de tekenen van de bloeding noteert.

Behandeling van slokdarmspataderen

Naast de behandeling van slokdarmvarices, behandelt de arts eveneens het onderliggend probleem.

Medicijnen voorkomen een bloeding / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen voorkomen een bloeding / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

De arts wil vooreerst een slokdarmbloeding voorkomen. Hij verlaagt de poortaderdruk met medicatie zoals bètablokkers.

Chirurgie

Met behulp van een endoscoop is het mogelijk om een stukje elastische band op de specifieke varices te wikkelen, wat vooral nuttig is wanneer er een grote kans is op een slokdarmbloeding. Bij een slokdarmbloeding gebeurt onmiddellijk een operatie om het bloeden te stoppen. Een bloedtransfusie vervangt het verloren bloed. De arts schrijft verder antibiotica voor, want bloedingen verhogen het risico op infecties. Patiënten met een ernstige leverziekte of patiënten met terugkerende slokdarmspataders met een bloeding krijgen een levertransplantatie.

Voeding

Het eten van voedsel dat minimaal kauwen vereist en ander voedsel dat zacht gemaakt wordt door koken, pureren of hakken, beperkt de irritatie van de slokdarm beperken. Hard of onbuigzaam voedsel zoals taco-schalen of tortillachips veroorzaken soms een slokdarmscheur dus deze zijn afgeraden.

Zachte voedingsmiddelen zijn:
  • eieren
  • gekookt vlees
  • gekookte / gestoomde groenten
  • gekookte gewone rijst
  • gekookte granen - havermout
  • gekookte pasta
  • pannenkoeken
  • zacht fruit - zoals bananen en meloen
  • zachte broden
  • zachte pindakaas

Zorg voor goede darmfunctie

Te hard persen bij constipatie leidt tot een verhoogd risico op gescheurde slokdarmspataders. Constipatie te voorkomen is mogelijk door het eten van vezelrijke zoals zemelen en bonen en veel water te drinken.

Prognose van slokdarmspataders

Een belangrijke complicatie van slokdarmspataderen is het risico op een bloeding, maar meestal krijgen maar weinig patiënten hiermee te maken. Wanneer bloedingen echter optreden, is dit bij de helft van de patiënten dodelijk. Het gebruik van rubberbandligatie is effectief voor het onder controle houden van de eerste bloedingsepisodes bij ongeveer 90% van de patiënten met slokdarmbloedingen. Ongeveer de helft van de patiënten kampt echter binnen de twee jaar weer met een nieuwe episode van slokdarmspataders.

Complicaties van slokdarmvarices

Complicaties van slokdarmspataderen zijn nierfalen, sepsis (bloedvergiftiging), verwardheid, een coma, leverfalen en een longontsteking.

Preventie van oesofagusvarices

Het is niet altijd mogelijk om de ontwikkeling van slokdarmspataders bij patiënten met een leveraandoening te voorkomen. Verschillende stappen voorkomen echter complicaties van de leverziekte.

Alcohol vermijden
De patiënt vermijdt alcohol. Dit wordt verwerkt door de lever en veroorzaakt overmatige druk op het orgaan, wat verdere schade met zich meebrengt.

Chemicaliën spaarzaam gebruiken
Huishoudelijke producten zoals schoonmaakmiddelen en insectensprays bevatten vaak schadelijke chemicaliën die via de huid in het lichaam kunnen binnendringen, wat mogelijk leidt tot negatieve effecten op de lever.

Gezond gewicht
Een gezond gewicht is eveneens nodig, want overtollig lichaamsvet beschadigt de lever en is geassocieerd met verhoogde complicaties in geval van levercirrose.

Een gezonde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, PixabayEen gezonde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, Pixabay
Gezonde voeding
Verder is een gezonde en evenwichtige voeding nodig. Het kiezen van een plantaardige voeding is een goede keuze om de gezondheid van de lever te bevorderen.

Risico op hepatitis verminderen
Patiënten zorgen dat ze ingeënt zijn tegen hepatitis B. Ze delen verder nooit naalden of hebben geen onbeschermde seks, aangezien deze risicofactoren meestal hepatitis B of hepatitis C veroorzaken. Deze infecties zijn de vaakst voorkomende oorzaak van levercirrose.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Slokdarmspataderen, slokdarmvarices: symptomen, behandelingSlokdarmspataderen, slokdarmvarices: symptomen, behandelingSlokdarmspataderen zijn abnormaal vergrote aderen onder de slijmvlieslaag in het onderste deel van de slokdarm - de gesp…
Spataderen in de slokdarm: Oorzaken, symptomen, behandelingSpataderen in de slokdarm: Oorzaken, symptomen, behandelingWanneer de aderen in de slokdarm zwellen worden ze verzwakt en treden er gemakkelijk complicaties op die die soms heel e…
Zwarte stipjes, plekjes en vlekjes in ontlasting: OorzakenZwarte stipjes, plekjes en vlekjes in ontlasting: OorzakenNormaal gesproken is de stoelgang bruin van kleur, en lang en glad van vorm. In een aantal gevallen zijn zwarte plekjes,…
Zwarte ontlasting: oorzaken kleverige en teerachtige poepZwarte ontlasting: oorzaken kleverige en teerachtige poepZwarte ontlasting komt voor bij zowel kinderen als volwassenen. Er zijn veel mogelijke oorzaken dat je ontlasting of poe…
Bloedbraken of bloed overgeven: oorzaken en symptomenBloedbraken of bloed overgeven: oorzaken en symptomenBloedbraken of bloed overgeven duidt op braken van bloed dat hoog uit het maag-darmstelsel komt, dus uit de mond, slokda…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 20 juni 2018:
  • Bleeding esophageal varices, https://medlineplus.gov/ency/article/000268.htm
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 201
  • Diagnose » Slokdarmspataderen, https://www.simpto.nl/diagnose/slokdarmspataderen/
  • Esophageal varices, https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/815
  • Esophageal Varices, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448078/
  • Portale hypertensie, https://www.erasmusmc.nl/mdl/levercentrum2/ziektebeelden/5044563/
  • Wat zijn slokdarmspataderen?, https://www.mcl.nl/patient/specialismen-en-centra/maag-darm-leverziekten/medisch-abc/ziektebeelden/slokdarmspataderen
  • What causes esophageal varices? Symptoms, treatment, diet, prevention, and prognosis, https://www.belmarrahealth.com/causes-esophageal-varices-symptoms-treatment-diet-prevention-prognosis/
  • What is Esophageal Varices, Know its Causes, Symptoms, Treatment, Diet, Pathophysiology, Prevention, Risk Factors, https://www.epainassist.com/chest-pain/esophagus/what-is-esophageal-varices
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Slokdarmspataders: Verwijde bloedvaten in slokdarm"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 18-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Slokdarmproblemen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!