Hypervitaminose A: Overmatige inname van vitamine A

Hypervitaminose A: Overmatige inname van vitamine A Vitamine A (retinol) is een vitamine die een belangrijke rol speelt bij het bestrijden van infecties, maar ook voor een goede gezondheid van het gezichtsvermogen, de huid en het tandvlees zijn voldoende vitamine A in het lichaam nodig. In Nederland krijgen jaarlijks 500 à 1.000 mensen te maken met een overmatige inname van vitamine A (hypervitaminose A). Dit gebeurt bijvoorbeeld doordat de persoon te veel supplementen neemt of bepaalde crèmes gebruikt waarin vitamine A verwerkt is. De bekendste tekenen van hypervitaminose A omvatten problemen met het gezichtsvermogen, veranderingen in de huid en botpijn. Chronische hypervitaminose A leidt tot ernstigere gezondheidsproblemen zoals schade aan de lever en nieren. Stoppen met het gebruik van de vitaminen is nodig om de symptomen om te keren.

Synoniemen

Hypervitaminose A staat ook nog bekend als ‘vitamine A-toxiciteit’ en ‘vitamine A-vergiftiging’.

Vitamine A in de voeding

Boter, lever en vis(olie) bevatten vaak vitamine A. Daarnaast bevatten room, vlees, nieren, melk(producten), kaas en eidooiers vaak ook vitamine A. Soms is dit ook toegevoegd door fabrikanten in bepaalde producten, zoals margarine. Vitamine A komt ook in het lichaam terecht door het consumeren van bepaalde voedingsmiddelen waarin bètacaroteen zit (zoals groenten, fruit, eidooiers, …). Wanneer deze gele kleurstof in de darmwand terechtkomt, wordt dit omgezet in vitamine A.

Alle mensen maar zeker zwangere vrouwen moeten met de contact opnemen als ze vitamine A-supplementen willen nemen / Bron: PublicDomainPictures, PixabayAlle mensen maar zeker zwangere vrouwen moeten met de contact opnemen als ze vitamine A-supplementen willen nemen / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Dagelijkse aanbevolen inname

De hoeveelheid vitamine A die een persoon nodig heeft, is afhankelijk van de leeftijd, het geslacht en een eventuele zwangerschap. De volgende dagelijkse inname van vitamine A is aanbevolen:
  • Leeftijd van 0-1 jaar: 375 microgram
  • Leeftijd van 1-3 jaar: 300 microgram
  • Leeftijd van 4-8 jaar: 400 microgram
  • Leeftijd van 9-13 jaar: 600 microgram
  • Mannen van 14 jaar en ouder: 900 microgram
  • Vrouwen van 14-18 jaar: 700 microgram
  • Vrouwen van 19 jaar en ouder: 700 microgram
  • Zwangere vrouwen 14-18: 750 microgram
  • Zwangere vrouwen 19 en ouder: 770 microgram
  • Vrouwen die borstvoeding geven van 14-18 jaar: 1200 microgram
  • Vrouwen die borstvoeding geven van 19 jaar en ouder: 1300 microgram

Zwangere vrouwen, vrouwen die zwanger wensen te worden of vrouwen die denken zwanger te zijn, moeten vóór en tijdens de zwangerschap een geschikte hoeveelheid vitamine A gebruiken. Deze vrouwen nemen best contact op met een arts alvorens extra vitaminen in te nemen. Vitamine A is essentieel voor de ontwikkeling van de foetus, maar te veel vitamine A leidt tot aangeboren afwijkingen.

De symptomen van een vitamine A-vergiftiging treden op vanaf een inname van meer dan 3.000 microgram vitamine A per dag bij volwassenen en 1.000 microgram vitamine A per dag bij kinderen.

Oorzaken en soorten van overmatige inname van vitamine A

Het opslaan van vitamine A in het lichaam gebeurt door de lever.

Acute hypervitaminose A
Vooral bij kinderen treedt vaak de acute vorm op door een onbedoelde inname van vitaminen. Ook wanneer een persoon in de loop van een paar uur grote hoeveelheden vitamine A consumeert, verschijnen acute symptomen.

Chronische hypervitaminose A
Wanneer een persoon te veel aanvullende vitaminen over een langere tijd gebruikt, ontstaan vaak te hoge waarden die zich geleidelijk opbouwen (chronische hypervitaminose A). Het langdurig gebruik van medicatie voor de behandeling van acne (huidaandoening met ontsteking van talgklieren) of crèmes met vitamine A leidt bij sommige mensen tot chronische hypervitaminose A.

Symptomen

Hypervitaminose A heeft een zeer variabel klinisch beeld. Vaak bepaalt de vorm (acuut of chronisch) welke de symptomen tot uiting komen. Zowel acute als chronische vormen van hypervitaminose A veroorzaken hoofdpijn en een huiduitslag.

Acute hypervitaminose A

Wanneer acute hypervitaminose A optreedt, kampt de persoon met één of meer van de volgende symptomen:

Een wazig gezichtsvermogen komt voor bij chronisch hypervitaminose A / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Een wazig gezichtsvermogen komt voor bij chronisch hypervitaminose A / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Chronische hypervitaminose A

Een persoon met chronische hypervitaminose A ervaart één of meer van de volgende symptomen:

Bijkomende tekenen voor kinderen omvatten:

Een bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Diagnose en onderzoeken

De arts voert een lichamelijk onderzoek uit en bevraagt de persoon hij naar de aanwezige symptomen. Verder wenst de arts ook informatie inzake het vitamine- en medicatiegebruik van de persoon. Naast het vraaggesprek is ook een bloedonderzoek nodig, wat dan de abnormaal hoge vitamine A-spiegels onthult.

Behandeling: Stoppen met gebruik van vitaminen

Het is meestal mogelijk om de symptomen van hypervitaminose A om te keren door te stoppen met het nemen van overtollige hoeveelheden vitamine A. De persoon stopt bijgevolg met het nemen van multivitaminen of vitamine A-supplementen. Het gebruik van leverproducten is ook afgeraden bij een vitamine A-vergiftiging.

Prognose van overmatige inname van vitamine A

Een persoon herstelt volledig binnen enkele weken wanneer hij stopt met het nemen van de vitaminesupplementen. Alle personen die vitamine A- of andere supplementen willen gebruiken, moeten dit steeds eerst met de arts bespreken. Een arts of voedingsdeskundige biedt een persoon de juiste adviezen aan inzake de geschikte doses en het voorkomen van de overmatige inname van vitamine A.

Complicaties door overtollige hoeveelheden van vitamine A in het lichaam

Mogelijke complicaties van hypervitaminose A omvatten lever- of nierschade. De arts behandelt deze complicaties afzonderlijk. De leverbeschadiging die veroorzaakt is door de inname van overmatige hoeveelheden van vitamine A is echter niet altijd omkeerbaar.

Preventie van hypervitaminose A

Het is essentieel om multivitaminen en vitamine A-supplementen buiten het bereik van kinderen te bewaren om een overmatige inname te vermijden.

Lees verder

© 2018 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Te veel vitamine A - Hypervitaminose ATe veel vitamine A - Hypervitaminose AHet begrip ‘vitamine’ is sterk gekoppeld aan ‘gezond’. Als je vitamines inneemt, via fruit of maaltijd en anders via sup…
Bèta-caroteen of provitamine ABèta-caroteen of provitamine ABèta-caroteen is een veelvoorkomende vitamine die nuttig is voor het lichaam. Wat is beta-caroteen precies, waar vind je…
Waarom is vitamine A belangrijk?Waarom is vitamine A belangrijk?Iedereen weet wel dat vitamines belangrijk zijn en dat we er genoeg van moeten binnenkrijgen. Maar, waarom is vitamine A…
Extra vitamine A – aanbevolen hoeveelheid en overdosisExtra vitamine A – aanbevolen hoeveelheid en overdosisVitaminen zijn onontbeerlijk voor het goed functioneren van het lichaam, maar een uitgesproken tekort aan vitaminen komt…

Bewegingsziekte (reisziekte): Oorzaken en behandelingBewegingsziekte (reisziekte): Oorzaken en behandelingBewegingsziekte is een veel voorkomende aandoening waarbij een patiënt zich niet lekker voelt door bepaalde soorten bewe…
Lymfoom: Soorten en symptomen van kanker van lymfocytenLymfoom: Soorten en symptomen van kanker van lymfocytenEen lymfoom is een vorm van kanker waarbij de lymfeklieren en het lymfestelsel aangetast zijn. De kanker treft de lymfoc…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 26 juni 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 201
  • Diagnose » Vitamine A-vergiftiging, https://www.simpto.nl/diagnose/vitamine-a-vergiftiging/
  • Hypervitaminosis A, https://medlineplus.gov/ency/article/000350.htm
  • HYPERVITAMINOSIS A, https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/htxt/HypervitaminosisA.htm
  • Hypervitaminosis A: Wat te weten, https://www.medicalnewstoday.com/articles/322238.php
  • Vitamine A, https://www.vitamine-info.nl/alle-vitamines-en-mineralen-op-een-rij/vitamine-a/
  • Vitamine A-deficiëntie: Tekort van vitamine A, https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/184406-vitamine-a-deficientie-tekort-van-vitamine-a.html
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl, Pixabay

Reageer op het artikel "Hypervitaminose A: Overmatige inname van vitamine A"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 01-04-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vitaminen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!