Spasmodische dysfonie: spasme stembanden bemoeilijkt spraak

Spasmodische dysfonie: spasme stembanden bemoeilijkt spraak Bij spasmodische dysfonie heeft iemand moeite met de spraak als gevolg van spasmen in de stembanden of andere keelspieren. De aandoening doet zich vaak voor het eerst voor tussen het 30ste en 50ste levensjaar en komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Door de ongewenste samentrekkingen in de stembanden is het vaak moeilijk om goed te articuleren en de spraak is daardoor soms moeilijk te verstaan. Men lijkt veel moeite te moeten doen om de gewenste klanken te produceren. Spasmodische dysfonie kan behandeld worden met injecties met botulinetoxine in de stembanden of met een operatie waarbij de spier van de stembanden wordt doorgenomen.

Spasmodische dysfonie


Wat is spasmodische dysfonie?

Spasmodische dysfonie is een vorm van dystonie die zorgt voor moeite met spreken. Dystonie is een relatief zeldzame neurologische aandoening die gekenmerkt wordt door storingen in de motoriek, onvrijwillige spiersamentrekkingen (spasmen) en herhaalde bewegingen in bepaalde spiergroepen. Bij spasmodische dysfonie spitst dit zich dus toe op de stembanden en mogelijk andere keelspieren. De spraak van mensen met deze aandoening komt daardoor vaak verkrampt of geknepen over, alsof het de persoon in kwestie veel moeite kost om de juiste klanken voort te brengen. Spasmodische dysfonie moet niet verward worden met stotteren. Dit is een significant andere aandoening.

Symptomen en verschijningsvormen

Bij spasmodische dysfonie is het alsof de stembanden of andere keelspieren te maken krijgen met spasmen. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. De spraak kent vaak onderbrekingen, soms om de paar zinnen maar mogelijk ook om de paar woorden. Andere mensen kunnen wel blijven doorpraten maar wekken daarbij de indruk dat het veel moeite kost om woorden te produceren. De spraak kan hierdoor moeilijk te verstaan zijn. Opvallend is dat de spasmen in de stembanden vrijwel alleen optreden wanneer articulatie en dus articulatiebewegingen vereist is. In rust, maar bijvoorbeeld ook bij fluisteren, treedt de verkramping doorgaans niet op. Wetenschappers vermoeden dat dit komt doordat articulatie meer vergt van de spieren rondom het strottenhoofd. Deze zijn betrokken bij bij het openen en sluiten van de stembanden of stemplooien. Wanneer de aansturen op dit gebied niet goed is dan kunnen de stembanden de luchtdruk onvoldoende onder controle houden, wat resulteert in onderbrekingen in de spraak.

Waar de symptomen zich bij de een geleidelijk ontwikkelen treden deze bij de ander zeer plotseling op. Ontstaan ze geleidelijk dan is een niet eerder voorgekomen hese stem vaak het eerste symptoom. De symptomen kunnen continu aanwezig zijn maar ook komen in vlagen die enkele uren tot weken aanhouden en daarna ook weer tijdelijk verdwijnen. De symptomen beginnen meestal ergens tussen het 30ste en 50ste levensjaar. Het komt bij vrouwen vaker voor dan bij mannen.

Oorzaak

De precieze oorzaak van spasmodische dysfonie is onbekend (2018). Vaak wordt gezocht naar triggers van de aandoening. Deze worden dan bijvoorbeeld gevonden in langdurig overmatig stemgebruik (bijvoorbeeld bij muzikanten), een trauma van het strottenhoofd, een bovenste luchtweginfectie, drank-, drugs- of medicijngebruik of psychische stress. Het centraal zenuwstelsel meer specifiek de basale ganglia lijkt hierbij betrokken te zijn.

Behandeling: injecties of operatie

Veel mensen die de eerste verschijnselen van spasmodische dysfonie ervaren zullen bij een logopedist uitkomen om de stem weer beter onder controle te krijgen. Als spasmodische dysfonie de oorzaak is zal logopedie het probleem echter niet kunnen oplossen. Wanneer de oorzaak vervolgens in het psychische gezocht wordt is het mogelijk dan men wordt door doorverwezen naar een psycholoog. Ook psychotherapie is echter geen behandeling die de klachten kunnen verhelpen.

Wanneer de diagnose spasmodische dysfonie eenmaal is gesteld dan blijven twee behandelmethoden over: een behandeltraject waarbij gebruikt gemaakt wordt van injecties met botulinetoxine of een operatie. Het geven van injecties is de meest gebruikte methode. De injecties met botulinetoxine worden rechtstreeks in de stembanden gegeven. Botulinetoxine ook wel botox genoemd is bij de meest mensen bekend als middel dat gebruikt wordt in de cosmetische chirurgie. Het neurotoxische gif dat door bacteriën wordt geproduceerd kent echt ook zeer veel toepassingen binnen de curatieve geneeskunde. Het is in staat om spieren die zich ongewenst samentrekken te verlammen. In het geval van spasmodische dysfonie kan het op die manier voorkomen dat de stembanden spasmen vertonen. Een nadeel van deze behandeling is dat het effect tijdelijk is en het elke drie a vier maanden herhaald moet worden.

Wanneer de injecties onvoldoende werken of men een permanente oplossing of verbetering wenst dan kan ook gekozen worden voor een operatie. Hierbij wordt de spier van de stemband doorgesneden, waarbij de pees wel intact wordt gelaten.

Bekende mensen met spasmodische dysfonie

Een bekende Nederlander die te maken heeft gekregen met spasmodische dysfonie is radiopresentator Sjors Fröhlich. Door de aandoening heeft hij moeten stoppen met zijn radiowerk en was hij gedwongen over te stappen naar werkzaamheden achter de schermen. Andere bekende personen die te kampen hebben met deze aandoening van de keel zijn Robert F. Kennedy, Jr. (zoon van Robert F. Kennedy), Darryl McDaniels (rapper van de groep Run-D.M.C.) en Johnny Bush (Amerikaanse country- en folkzanger).
© 2018 - 2022 Dessal, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Spasmodische dysfonie: Neurologische stemstoornisSpasmodische dysfonie: Neurologische stemstoornisLaryngeale dystonie (laryngeale dystonie) is een aandoening waarbij krampen ontstaan in de spieren die nodig zijn om een…
Schorre stem (hese stem): oorzaken van heesheidSchorre stem (hese stem): oorzaken van heesheidSchorre stem, hese stem, schorheid of heesheid is een abnormale verandering in je stemgeluid. Een schorre stem of schorh…
Cervicale dystonie: Abnormale bewegingen van hoofd en nekCervicale dystonie: Abnormale bewegingen van hoofd en nekCervicale dystonie is een zeldzame neurologische aandoening die ontstaat in de hersenen. De patiënt ervaart hierbij onvr…
Pseudokroep, symptomen en behandelingPseudokroep, symptomen en behandelingBenauwdheid is nooit fijn. Maar wanneer kinderen hier last van krijgen kan er een paniekreactie ontstaan. Het kind snapt…

Buikgriep: diarree, misselijkheid, buikkrampen, braken & moeBuikgriep: diarree, misselijkheid, buikkrampen, braken & moeDe meest voorkomende symptomen van buikgriep zijn diarree, misselijkheid, buikkrampen of krampende buikpijn, (neiging to…
Motorneuronziekte: Progressieve verzwakking van spierenMotorneuronziekte: Progressieve verzwakking van spierenMotorneuronen zijn zenuwcellen die elektrische signalen naar de spieren sturen, zodat de spieren kunnen functioneren. Mo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors, Pixabay (bewerkt)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Spasmodische_dysfonie
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Spasmodic_dysphonia
  • https://www.dystonievereniging.nl/inhoud/spasmodische-dysfonie
  • https://www.lumc.nl/patientenzorg/praktisch/patientenfolders/KNO-Spasmodische-dysfonie
Dessal (1.118 artikelen)
Laatste update: 29-12-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.