InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Serotoninesyndroom: Te veel serotonine in het lichaam

Serotoninesyndroom: Te veel serotonine in het lichaam

Serotoninesyndroom: Te veel serotonine in het lichaam Het lichaam maakt de neurotransmitter (boodschapperstof) serotonine aan. Serotonine is nodig voor de communicatie van de hersencellen met andere cellen in het zenuwstelsel. Te weinig serotonine in het lichaam leidt tot een depressie, maar een te hoge hoeveelheid serotonine in het lichaam resulteert eveneens in een verstoring van de hersenfuncties. Hierdoor ontstaat namelijk een overmatige activiteit van de zenuwcellen, waardoor een potentieel dodelijke combinatie van symptomen ontstaat die bekend staan als serotoninesyndroom (serotonine-toxiciteit). Het klinisch beeld van deze aandoening is zeer variabel en bestaat uit bijvoorbeeld angst, bevingen en bewusteloosheid. Na uitgebreide onderzoeken om andere aandoeningen uit te sluiten, volgt een ziekenhuisopname. De arts zet de medicatie stop die leidt tot de verhoogde serotoninespiegels en behandelt de aanwezige symptomen ondersteunend. De prognose is tot slot variabel.
Het gebruik van bepaalde medicijnen verhoogt mogelijk de serotoninespiegels in het lichaam / Bron: Stevepb, PixabayHet gebruik van bepaalde medicijnen verhoogt mogelijk de serotoninespiegels in het lichaam / Bron: Stevepb, Pixabay

Oorzaken: Medicijnen die serotoninespiegels verhogen

Het serotoninesyndroom komt tot uiting wanneer de patiënt medicijnen gebruikt die er voor zorgen dat het serotoninegehalte in het lichaam verhoogt. Dit gebeurt bij het verhogen van een medicatiedosis of het toevoegen van een nieuw medicijn. Ook andere stoffen en supplementen hebben invloed op de serotoninespiegels in het lichaam waardoor de patiënt soms te maken krijgt met de aandoening.

Antidepressiva

Het serotoninesyndroom verschijnt wanneer de patiënt antidepressiva gebruikt die het serumniveau van het lichaam aantasten. Wanneer een patiënt die twee of meer geneesmiddelen en/of supplementen samen gebruikt die het serotoninegehalte verhogen, leidt dit sneller met het serotoninesyndroom. De aandoening verschijnt bovendien vaker bij patiënten die voor het eerst een geneesmiddel opstarten of de dosis van een reeds gebruikt medicijn te veel verhogen. De meest voorgeschreven klasse van antidepressiva die het serotonineniveau verhogen, zijn de selectieve serotonine heropnameremmers (SSRI's). Andere bekende antidepressiva die het risico op het serotinesyndroom verhogen zijn antidepressiva die invloed hebben op meerdere serotoninereceptoren, monoamineoxidaseremmers (MAO-remmers) en serotonine- en norepinefrineheropnameremmers (SNRI's).

Andere medicijnen

Andere medicijnen (zowel vrij verkrijgbaar als door de arts voorgeschreven) die de serotoninespiegels alleen of in combinatie met andere geneesmiddelen verhogen, zijn:

Andere stoffen

Sommige illegale drugs, zoals LSD en cocaïne (in combinatie met antidepressiva) en ook voedingssupplementen, waaronder St. Janskruid en ginseng (in combinatie met antidepressiva) zijn geassocieerd met de te hoge serotoninespiegels in het bloed.

Symptomen

De symptomen van het serotoninesyndroom beginnen vaak binnen de zes uur tot maximaal vierentwintig uur na het innemen van een nieuw medicijn dat de serotoninespiegels aantast, of wanneer de patiënt de dosis te veel verhoogt. Hoeveel serotonine in de hersenen nodig is om de symptomen van het serotoninesyndroom te veroorzaken, is variabel per patiënt.

Hoofdpijn is één van de symptomen van het serotoninesyndroom / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is één van de symptomen van het serotoninesyndroom / Bron: Geralt, Pixabay

Milde tekenen

Milde tekenen bestaan uit:

Ernstige tekenen

In ernstige gevallen is het serotoninesyndroom levensbedreigend en kampt de patiënt met één of meer van volgende tekenen:

Een uitgebreid bloedonderzoek is noodzakelijk / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen uitgebreid bloedonderzoek is noodzakelijk / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Diagnose en onderzoeken

Er is geen enkele test om het serotoninesyndroom te diagnosticeren. De arts bevraagt de patiënt wel over de medische geschiedenis alsook over het medicatiegebruik, recreatief drugsgebruik en het gebruik van supplementen. Een lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek, een urineonderzoek, een röntgenfoto van de borstkas (thoraxfoto) en/of een lumbale punctie (ruggenprik: onderzoek van het hersenvocht) zijn ook nodig om andere oorzaken van de symptomen uit te sluiten, want veel aandoeningen veroorzaken vergelijkbare klachten, zoals bijvoorbeeld:

Behandelingen van serotoninesyndroom

Patiënten met het serotoninesyndroom verblijven meestal in het ziekenhuis voor een observatie en een ondersteunende behandeling van de symptomen. Benzodiazepinen verbeteren de symptomen van opwinding en/of toevallen. Om voldoende vocht in het lichaam te behouden, krijgt de patiënt intraveneuze (via een ader) vloeistoffen toegediend. Verder volgt de arts de nierfunctie op. Het verwijderen van het medicijn dat verantwoordelijk is voor het serotoninesyndroom is van cruciaal belang. In ernstige gevallen zet de arts het medicijn cyproheptadine (Periactin) in dat de productie van serotonine blokkeert.

Prognose van verhoogde serotoninespiegels in lichaam

Indien de arts de medicatie stopzet die leidt tot het serotoninesyndroom, verdwijnen de klachten meestal binnen de 24 tot 72 uur. In ernstige gevallen komt een patiënt hieraan te overlijden.

Preventie van te hoge serotoninewaarden in het bloed

De arts moet steeds op de hoogte zijn van alle medicijnen en supplementen die de patiënt gebruikt. Als de patiënt een geneesmiddel of stof neemt dat de serotoninespiegel verhoogt, is het belangrijk om dit steeds met de arts te overleggen. Ook het stopzetten of het wijzigen van medicijnen of de dosis hiervan gebeurt steeds in nauw overleg met de arts.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Herkennen en de gevolgen van het serotoninesyndroomHerkennen en de gevolgen van het serotoninesyndroomHet serotoninesyndroom wordt meestal veroorzaakt door een te hoog serotinegehalte in het centrale zenuwstelsel. Serotoni…
Te veel serotonine, symptomen en behandelingTe veel serotonine, symptomen en behandelingTe veel serotonine zorgt voor het serotoninesyndroom. Dit is een aandoening waar nog niet zoveel bekend over is als over…
Tekort aan serotonine zelf verhogenTekort aan serotonine zelf verhogenSerotonine is een neurotransmitter in de hersenen en zorgt ervoor dat bepaalde processen goed verlopen. Een tekort aan s…
Slecht presteren door toedoen van antidepressivaSlecht presteren door toedoen van antidepressivaOm depressiviteit te behandelen wordt de patiënt met antidepressiva zoals Seroxat behandeld. Dit medicijn stimuleert de…
Antidepressiva soorten: tricyclische antidepressivaAntidepressiva soorten: tricyclische antidepressivaEr zijn verschillende antidepressiva soorten. Tricyclische antidepressiva zijn een van de eerste medicijnen tegen een de…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 20 augustus 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/serotonin-syndrome/diagnosis-treatment/drc-20354764
  • HET SEROTONINESYNDROOM, https://www.antigifcentrum.be/medische-professionals/artikels-voor-medische-professionals/het-serotoninesyndroom
  • Overview, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/serotonin-syndrome/symptoms-causes/syc-20354758
  • Serotonin Syndrome (Toxicity) Causes and Treatment, https://www.verywellmind.com/serotonin-syndrome-p2-2584316
  • Serotonin Syndrome (Toxicity) Causes and Treatment, https://www.verywellmind.com/serotonin-syndrome-p2-2584316
  • Serotoninesyndroom, https://www.kinderneurologie.eu/ziektebeelden/gedrag/serotoninesyndroom.php
  • What Is Serotonin Syndrome?, https://www.webmd.com/depression/guide/serotonin-syndrome-causes-symptoms-treatments#1
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl, Pixabay

Reageer op het artikel "Serotoninesyndroom: Te veel serotonine in het lichaam"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 04-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!