InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Ziekte van Pick: Een minder bekende vorm van dementie

Ziekte van Pick: Een minder bekende vorm van dementie

De Ziekte van Pick is een vorm van dementie, die minder bekend is dan de Ziekte van Alzheimer maar toch vaak voorkomt. Deze vorm van dementie uit zich eerder en het gebied, waar de hersenen worden beschadigd, beperkt zich grotendeels tot de frontale cortex. De belangrijkste symptomen zijn karakterverandering, seksuele ontremming, veranderingen in voedingspatroon, desoriëntatie, geheugen en taalproblemen. Wat is de Ziekte van Pick en hoe herken je deze stoornis in je omgeving?

Wat is de Ziekte van Pick?

De Ziekte van Pick is een vorm van dementie, die iets minder bekend is dan de Ziekte van Alzheimer. Het is een vorm van preseniele dementie, wat betekent dat de eerste verschijnselen van de ziekte zich over het algemeen ruim vóór de bejaarde leeftijd openbaren. De ziekte neemt meestal een aanvang tussen de 45 en 50 jaar maar kan zich ook al bij jongere volwassenen openbaren.

Bij deze vorm van dementie worden niet de gehele hersenen aangetast, zoals bij de ziekte van Alzheimer het geval is, maar beperkt de beschadiging zich tot de frontaalkwab, die vooraan in het hoofd gelegen is. Er is sprake van een opeenhoping van proteïne-cellen, waardoor de zenuwcellen in dit gebied beschadigd raken door verdrukking door de proteïne cellen en vervolgens kapot gaan met alle consequenties vandien.

Vaak wordt er in het begin een verkeerde diagnose gesteld (depressie, ziekte van Alzheimer, psychische stoornissen). In het begin treden de persoonlijklijkheidsveranderingen die bij deze vorm van dementie horen meer op de voorgrond; meer impulsief gedrag en verlies van controle en remmingen.

De stoornis komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen en kent een progressief verloop. Er lijkt sprake te zijn van een erfelijke component (ongeveer 40% van de gevallen) maar ook psychosociale aspecten spelen een rol bij het ontstaan van de Ziekte van Pick.

Er is niet echt behandeling mogelijk voor de Ziekte van Pick. Met medicatie kan de snelheid, waarmee de ziekte zich voltrekt tot ernstige demente klachten worden vertraagd en kunnen de specifieke symptomen worden teruggedrongen. Er bestaat echter helaas geen behandeling, die deze vorm van dementie ook echt kan genezen.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van de Ziekte van Pick?

Taal en spraakproblemen

Iemand met de Ziekte van Pick kan minder of juist meer gaan praten. Echolalie (herhalen van wat er is gezegd) komt voor. Een patiënt kan moeite hebben met op het woord komen, wanneer specifieke dingen moeten worden benoemd. Vaak wordt schrijven ook steeds moeilijker. Ook bestaat er vaak moeite om een zin te bouwen. Vaak kan iemand met de Ziekte van Pick wel nog prima lezen of televisie kijken; het begrip van taal lijkt minder te worden aangetast.

Veranderingen in karakter of persoonlijkheid

Een patiënt kan erg veranderen en zich anders gedragen dan mensen, die hem of haar kennen, zouden verwachten. Zo kan iemand opeens meer extravert worden of zich juist extreem terugtrekken op sociaal gebied. Iemand gaat zich dikwijls asociaal gedragen, kan onaangepast taalgebruik ontwikkelen en zich meer egoïstisch opstellen. Ook agressie komt voor. Mensen gaan over het algemeen meer reageren op hun primaire impulsen en hebben daar weinig tot geen inzicht in.

Mensen kunnen ook een voorkeur ontwikkelen voor bijna autistische routines, waarbij obsessief gedrag wordt herhaald. Typerend voor de Ziekte van Pick is verder kinds, kinderlijk of kinderachtig gedrag.

Seksuele ontremming

De Ziekte van Pick veroorzaakt controleverlies over impulsen, waardoor vaak een vorm van seksuele ontremming ontstaat. Het tegenovergestelde, alle interesse in seksualiteit verliezen, komt ook voor.

Psychische en mentale beperkingen

Naarmate de ziekte vordert kan iemand die lijdt aan de Ziekte van Pick meer last krijgen van meer algemene symptomen van dementie: desoriëntatie (niet meer weten waar je bent), geheugenproblemen, moeite met herkennen van gezichten, niet meer weten hoe je een voorwerp moet gebruiken. Het oordeelsvermogen wordt beperkt, waardoor iemand die aan de Ziekte van Pick lijdt niet meer kan inschatten wat het effect is van zijn gedrag op anderen maar ook situaties in het dagelijks leven verkeerd beoordeelt.

Rigiditeit in het denken

Pick patiënten kunnen heel koppig vasthouden aan een manier van denken of opinie. Ze zijn niet meer in staat om de andere kant van een verhaal te zien of om te zien dat ze het misschien bij het verkeerde eind hebben. Plannen en regelen van dingen lukt minder goed dan voorheen.

Merkwaardige eetgewoonten
Ook typerend voor de Ziekte van Pick is het ontwikkelen van andere gewoonten, wanneer het gaat om eten. Vaak ontstaat er een erg grote voorkeur voor zoet eten maar ook obsessies voor andere typen voedsel kunnen ontstaan. De patiënt lijkt ook meer en meer controle te verliezen over dit soort dingen en kan teveel of rare dingen willen eten. Heel veel eten komt dikwijls voor.

Wat kun je doen als je vermoedt dat iemand uit je omgeving lijdt aan de Ziekte van Pick?

Wanneer er sprake is van persoonlijkheidsverandering, ontremming, controleverlies bij iemand, die jonger is dan 65 jaar is er reden om contact op te nemen met de huisarts van de betrokkene. Met een EEG, MRI en hersenscan zijn de typerende afwijkingen in de hersenen vrij eenvoudig aantoonbaar. Hoewel de ziekte ongeneeslijk is, kan toediening van medicatie in een vroeg stadium de ziekte wel vertragen en kan er worden gewerkt aan het terugdringen van de symptomen.

Over het algemeen gaat de conditie van patiënten met de Ziekte van Pick snel achteruit. Mensen kunnen ernstige en onomkeerbare verschijnselen van dementie ontwikkelen over een periode van twee tot vijf jaar. Uiteindelijk is opname in een verzorgingshuis onvermijdelijk. Mensen met de Ziekte van Pick sterven over het algemeen binnen tien jaar nadat de diagnose is gesteld.
© 2009 - 2019 Sterretje999, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Frontaalkwab dementieFrontaalkwab dementie (ook wel fronto-temporale dementie of de ziekte van Pick genoemd) is een vorm van dementie. Mensen…
Dementie: ErfelijkheidOnderzoek naar de erfelijkheid van dementie heeft de laatste tijd nieuwe inzichten opgeleverd. Erfelijke factoren zijn b…
Alzheimer: verschil met andere vormen van dementieHet is belangrijk voor artsen om het verschil tussen de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie te kunnen zie…
Verschillende dementievormen zoals Alzheimer en ParkinsonVerschillende dementievormen zoals Alzheimer en ParkinsonVerschillende vormen van dementie kunnen soms voor verwarring zorgen. Er is immers geen groot verschil tussen Alzheimer…
Ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementieZiekte van Alzheimer en andere vormen van dementieZo'n 260.000 mensen hebben in ons land dementie. Niet elke vorm van dementie heeft te maken met de ziekte van Alzheimer.…
Bronnen en referenties
  • Pick's Disease: Symptoms and Prognosis
  • National Institute of Neurological Disorders: Pick's Disease

Reageer op het artikel "Ziekte van Pick: Een minder bekende vorm van dementie"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Viviane Cox, 21-02-2019 15:26 #10
Mijn ma is inmiddels overleden.Maar leed aan de ziekte van Pick. Kan iemand met de ziekte van Pick nog een testament schrijven?

Jancornelis, 21-01-2018 18:57 #9
Ziekte van Pick of frontaalkwabdementie of voor mijn part frontaal syndroom.
De symptomen komen bekend voor bij mijn vrouw. In een scan werd atrofie in het hoofd geconstateerd. Toen had ze al enkele jaren rare gedragingen en was ze met een burn-out op straat komen te staan. Ze was een ander mens geworden. Ze wist het zelf niet en liep regelmatig verward door de stad. Ze was agressief en zorgde voor heel veel overlast. Na de scan verwees de huisarts haar naar een psycholoog. Die meende dat er overgangsproblemen waren. Toen kreeg ze een epileptische aanval en werd ze eindelijk opgenomen, eerst bij neurologie en later bij psychologie. Mij werd niets meegedeeld vanwege het patiënten geheim. Voor ik het wist stond ze weer op straat. Aanvankelijk ging het beter, maar toen ze haar pillen niet meer innam kwamen de gedragsproblemen dubbel zo hard terug. Ik vroeg aan de psychiater wat te doen en men vertelde mij dat ik de hoge eisen stelde. In een gesprek met de gg-dienst werd mijn vrouw verteld dat ik een obsessieve compulsieve persoonlijkheidsstoornis had. In het behandelprogramma stond ook iets negatiefs over de ouders. De ggdiensten hebben mij en de ouders bij deze diagnoses nooit gesproken. Het resultaat was dat mijn vrouw zich nog onaangepaster ging gedragen en dat ik er geen vat meer op had. Mij werd verteld dat mijn vrouw haar geheugen in orde had en dat er geen sprake was van dementie maar van een relatiecrisis.
In overleg met haar ouders heb ik haar toen het huis uit moeten laten zetten. Een advocaat verweet mij dat ik alles gedaan had om mijn vrouw opgenomen te laten krijgen. Ze overleed enkele maanden later, liggende in haar eigen uitwerpselen. Ze had de laatste weken veel infecties en slikproblemen. Na haar dood werd me verteld dat haar atrofie in de voorkwab zat. Later heeft men erkend dat er waarschijnlijk wel sprake was van dementie. Maar dat dit onderzoek niet in de procedurehandleiding geestelijke gezondheidsdiensten zat. De verantwoordelijkheid werd in de schoenen geschoven van de patiënt. De zieke moest de keuzes maken. En om deze te beschermen werd de omgeving niet geraadpleegd.

Ik zeg dit om aan te geven dat in gevallen de ziekte van Pick niet gesignaleerd wordt, ook al staat het met hoofdletters in de scan beschreven. Dit is werkelijk een vreselijke ziekte zowel voor de patiënt als voor de omgeving!

Emma Michaux, 22-07-2015 09:02 #8
Hallo,
Bij mijn man is ftd vastgesteld. Is er geen medicatie hiervoor om dit een beetje af te remmen?

Riapeeters, 12-06-2013 09:49 #7
Kan de ziekte van pick in verband staan met parkinson?

Saskia, 18-01-2012 12:26 #6
Ook bij mijn partner is de ziekte van Pick, ook wel FTD genoemd, geconstateerd. Ik merkte al langere tijd "vreemde " dingen op en na enig aandringen heeft de huisarts hem doorverwezen naar het streekziekenhuis, afdeling geriatrie. Na 3 maanden en diverse onderzoeken verder werd in mei 2009 de ziekte van Alzheimer vastgesteld. Ergens zei mijn gevoel dat dit niet klopte en na enig aandringen zijn we voor een second option doorverwezen naar de VU, Geheugenpoli. In juli 2009 werden op 1 dag alle noodzakelijke onderzoeken gedaan en een week later kregen we de uitsla: geen Alzheimer, maar de ziekte van Pick. De afgelopen jaren zijn er diverse vervolgonderzoeken geweest, maar omdat dit geen nieuwe inzichten gaf is men hier mee gestopt. De half jaarlijkse afspraak met een vaste neuroloog is wel gecontinueerd. Wij hebben de VU als "een warm bad" ervaren. De begeleiding is goed en men zorgt r voor dat de begeleiding thuis ook op een goede manier wordt opgestart.

Van Tendeloo Kelly, 12-08-2011 22:55 #5
Bij mijn grootvader is de ziekte van pick vast gesteld en op gebied van dwangmatig gedrag gaat hij zeer snel, mijn grootmoeder heeft haar uiterste best gedaan om hem zo lang mogelijk thuis te "verzorgen". Voor zover dit nodig was want hij is met geen macht te wereld binne te houden, maar ze zorgde samen met andere familieleden ervoor dat hij zich bleef verzorgen, op tijd at, zijn medicijnen nam en s'avond binnen bleef zodat hij veilig was. Maar nu is dit is dit een onmogelijke taak geworden omdat hij niet meer op het verkeer let en zo zichzelf en andere in ernstig gevaar brengt. ze heeft geprobeert van hem binnen te houden maar het is onmogelijk om iemand binnen te houden die een enorme drang heeft om steeds te wandel, fietsen, buiten te zijn (lichaamelijk is hij in een uitermate goede conditie).
en nu worden ze gecomfronteert met hoe groot het probleem is om een geschikte opvang in belgie te vinden. Hij is in enkele instaties binnen gebragt maar deze weten niet echt wat ze met hem moeten beginnen buiten hem "platspuiten" met kalmerings middel.kan iemand ons hierbij helpen om een geschikte plaats voor hem te vinden waar mijn grootmoeder hem met een gerust geweten kan laten verblijven zodat ze en de andere familieleden terug een beetje rust vinden. ook tips voor een eventueel kalmeringsmiddel zou fijn zijn.

Remco, 15-06-2011 21:47 #4
Voor mensen met vragen over behandeling van Pick: steek je licht op bij Erasmus MC, Neurologie, Rotterdam. Veel sterkte allen!

Irene, 13-06-2011 00:00 #3
Bij mijn man is de ziekte van Pick vastgesteld. MRI en EEG normaal maar op PAT scan was ietsje te zien maar vooral zijn gedrag is zoals hierboven omschreven en het is vooral door zijn gedrag dat ze de ziekte van Pick vermoeden. Hier bestaan geen medicatie voor (helaas). Ze geven enkel pillen om zijn onrustig gedrag te beperken maar iets om te ziekte te vertragen bestaat nog niet. Mijn man was nog maar +/- 45 jaar toen hij die ziekte kreeg. Nu is merkbaar zijn spraak aan het minderen. Het zijn psychiaters die die ziekte van mijn man hebben vastgesteld. Bij een neuroloog zijn we maar eenmaal langs geweest.

Dany Ledegen, 16-01-2011 11:53 #2
Vermoed werd dat mijn partne, gepensioneerd dr in de rechten en criminologie, sinds een paar jaar lijdt aan Alzheimer ziekte Tijdens een toevallig gesprek met een verpleegster die vele jaren op geriatrie heeft gewerkt, zegt ze me dat de symptomen die hij vertoont meer op de ziekte van Pick lijken. Had er nooit van gehoord dus bekijk ik de rubrieken op internet en inderdaad, alle symptomen kloppen, allemaal, de neuroloog die we een 6tal maanden geleden bezochten had weinig belangstelling en stelde geen enkele vraag of opmerking toen ik mededeelde dat hij het spraakvermogen verloren had. Reeds toen was er mogelijkheid geweest om de ziekte van Pick te benoemen en eventueel medicijnen of behandeling voor te stellen. Hij neemt reeds een paar jaar het medicijn aricept (specifiek voor alzheimer). Neuroloog behandelde hem geïrriteerd, waarbij mijn partner dichtsloeg. Reeds 2e neuroloog. Ik zit met vele vragen maar vooral met deze 'hoe kan ik de levenskwaliteit van mijn partner zo hoog mogelijk houden '

Lauwers Annie, 01-08-2010 18:11 #1
Goede dag, mijn man heeft een mri laten maken en er is te zien dat hij frontaal kwab dementie heeft. Nu ik op de pc zit kan ik alles over deze ziekte zien. Als ik naar de pagina "de ziekte van Pick" ga lees ik dat deze symptomen bij mijn echtgenote veelal aanwezig zijn. Ook het eten van zoetigheden is enorm. Bij ¨Prof Cras geweest vrijdag 28.07.2010 en er werd mij niet meegedeeld of hij deze ziekte heeft. Mijn echtgenote Briers Maurice neemt Aricept als medicijn, maar ik vermoed dat het voor Alzheimer gebruikt wordt.Ik zit echter met vele onbeantwoorde vragen!Het is spijtig want bovenvermelde symptomen zijn bijna allemaal van toepassing op mijn echtgenoot. Erg is het die vast te stellen en toch geen echt antwoord krijgt van dokters. Reeds 2e neuroloog.?

Infoteur: Sterretje999
Laatste update: 21-02-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!