Warmte-uitslag: een veelvoorkomende huidirritatie

Warmte-uitslag: een veelvoorkomende huidirritatie Warmte-uitslag, ook wel zweetuitslag genoemd, is een verzamelnaam voor verschillende huidirritaties die ontstaan als gevolg van een (overmatige) blootstelling aan warmte. De medische term voor warmte-uitslag is miliaria. De huiduitslag komt vooral voor in de zomermaanden, in het bijzonder als het warm en vochtig is. Warmte-uitslag is in de meeste gevallen een onschuldige aandoening, die binnen een paar uur tot een paar dagen vanzelf weer verdwijnt. Bij warmte-uitslag ontstaan er kleine roze-rode, heldere of wit-gele bultjes op bepaalde delen van het lichaam. De bultjes lijken soms wel wat op kleine, doorzichtige blaren of kippenvel en worden veroorzaakt door een verstopping van de zweetklieren met kleine zweetdeeltjes. Hierdoor ontstaan een ontsteking en jeuk rond de zweetklieren. Warmte-uitslag komt veel voor bij baby's, maar wordt ook vaak bij volwassenen gezien. De aandoening komt vooral voor als je (herhaaldelijk) zweet in een warme, vochtige omgeving.

Iedereen kan warmte-uitslag krijgen, maar sommige mensen lopen meer kans om de vervelende huidirritatie te krijgen:
  • baby's en kleine kinderen
  • sporters en mensen die zich inspannen in een warme omgeving
  • mensen met overgewicht
  • mensen die bedlegerig zijn
  • mensen die een aandoening hebben aan de zweetklieren (waardoor ze weinig tot niet kunnen zweten)
  • militairen

Wat is warmte-uitslag?

Warmte-uitslag op borst en schouders / Bron: Sentient Planet, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Warmte-uitslag op borst en schouders / Bron: Sentient Planet, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Warmte-uitslag ontstaat omdat de zweetklieren en haarzakjes (follikels) van de huid verstopt raken. De kleine zweetklieren eindigen in een zweetporie in de opperhuid. Grotere zweetklieren zijn vaak verbonden aan een haarzakje, waardoor bij een verstopping van die klieren dus ook het einde van het haarzakje verstopt raakt.

Bij warmte-uitslag zijn de zweetklieren niet (meer) in staat om het zweet naar buiten te werken. Dit gebeurt vaak wanneer er druk op de huid wordt uitgeoefend, door bijvoorbeeld strakke kleding of wanneer twee huidlagen op of tegen elkaar gedrukt worden (onder de borsten, tussen de billen, in buikplooien). Omdat het menselijke zweet zoveel zout bevat, kan het de huid behoorlijk irriteren. De verstopping met zweet veroorzaakt dan ook kleine ontstekingen en irritaties in de huid die zich tonen als kleine doorzichtige of rode bultjes.

Naast de kleine bultjes, kunnen er op sommige delen van het lichaam grotere, verdikte rode of roze plekken ontstaan. Wanneer de warmte-uitslag langer blijft bestaan, kunnen de bultjes en de dikkere plekken zich uitbreiden over het hele lichaam. Sommige mensen met warmte-uitslag hebben erg veel jeuk, terwijl anderen hier nauwelijks last van hebben.

Warmte-uitslag kan op alle delen van het lichaam voorkomen. Kenmerkende plekken zijn echter:
  • het gezicht
  • de nek
  • de rug
  • op de borst of onder de borsten
  • de ellebogen
  • op of tussen de billen
  • de onderbenen

Hoe kom je zo snel mogelijk van de warmte-uitslag af?

Met warmte-uitslag hoef je meestal niet naar de huisarts te gaan. In verreweg de meeste gevallen verdwijnt de uitslag vanzelf binnen een paar uur tot een paar dagen als je in een koelere omgeving verblijft. Een koelere omgeving opzoeken, is dan ook het eerste wat je moet doen wanneer je last hebt van warmte-uitslag. Om de huiduitslag zo snel mogelijk te laten verdwijnen, kun je de geïrriteerde delen van je lichaam wassen met een milde zeep en water en ze vervolgens voorzichtig droogdeppen met een handdoek. Doe dit meerdere keren per dag; zeker nadat je je hebt ingespannen, lang hebt gewandeld of lang in de warmte bent geweest. Scrub de geïrriteerde huid niet en wrijf er niet hard overheen om de bultjes te verwijderen!

Ook de volgende tips kunnen je helpen om zo snel mogelijk van de warmte-uitslag af te komen:
  • Blijf voorlopig in een koelere omgeving (het beste is 21 tot 22 graden).
  • Laat je huid goed ademen; draag lichte en luchtige katoenen kleding.
  • Neem een koele douche of een koel bad.
  • Vermijd huid-op-huid contact, door bijvoorbeeld een katoenen washandje onder de borsten of tussen de benen te leggen.
  • Leg een coolpack of een zak bevroren erwten op de geïrriteerde huid (niet langer dan 20 minuten per uur!).
  • Drink water. Dit is goed voor de vochthuishouding en het helpt om je lichaamstemperatuur wat lager te houden.
  • Gebruik eventueel hydrocortisone crème (ook verkrijgbaar bij de huisarts) op de geïrriteerde huid.
  • Gebruik eventueel antihistaminetabletjes (ook verkrijgbaar bij de huisarts) tegen de jeuk.
  • Ga, wanneer er sprake is van een bacteriële infectie, naar de huisarts. Antibiotica is dan noodzakelijk!

Wanneer moet je naar de huisarts gaan?

Heb je er zelf alles aan gedaan, maar vermindert of verdwijnt de huidirritatie na een week niet, dan doe je er verstandig aan om naar de huisarts te gaan. Ook als de huiduitslag na een paar dagen verergert, kun je beter even naar de huisarts gaan. Er kan dan sprake zijn van een bacteriële infectie of er is mogelijk een andere oorzaak voor de huidirritatie.

De huisarts zal, wanneer hij de bultjes op je lichaam bekijkt, over het algemeen vrij snel tot de diagnose warmte-uitslag komen. Zeker wanneer je hem vertelt dat je je recent in een warme en vochtige omgeving hebt ingespannen. Is de huiduitslag a-typisch (lijkt de huidirritatie niet echt op het typische beeld dat warmte-uitslag laat zien), dan kunnen weefselonderzoek, microscopisch onderzoek van huidschraapsels of aanvullende tests nodig zijn. Hiermee kunnen ook andere oorzaken van de huiduitslag, zoals bacteriële infecties, allergische reacties, eczeem of schimmelinfecties aangetoond of uitgesloten worden.

Ga direct naar de huisarts als er sprake is van:

  • koorts
  • hoofdpijn
  • misselijkheid en/of overgeven
  • duizeligheid

Hoe kun je warmte-uitslag voorkomen?

De volgende tips kunnen je helpen om het ontstaan van warmte-uitslag te voorkomen.
  • Draag in de zomer geen strakke kleding of kleding van polyester of nylon. Draag luchtige, goed ademende stoffen zoals katoen.
  • Houd de temperatuur binnenshuis aangenaam (eventueel met behulp van airconditioning of ventilators).
  • Blijf niet (te) lang in een warme en/of vochtige omgeving.
  • Was bezwete delen van je lichaam regelmatig met een milde zeep en water en dep de huid voorzichtig droog met een handdoek. Doe dit zeker nadat je je hebt ingespannen!
  • Neem regelmatig een koele douche of een koel bad.
  • Smeer je huid niet in met een vette crème, olie of vaseline. Dit leidt sneller tot een verstopping van je zweetklieren en kan – bij warmte-uitslag - bovendien zorgen voor een secundaire irritatie of een allergische reactie.
  • Ga niet in een stoombad, bubbelbad of sauna.
  • Houd baby's en kleine kinderen aangenaam koel en droog. Baby's hebben vaak meer huidplooien en last van luieruitslag. Op deze plekken zijn ze gevoeliger voor het ontstaan van warmte-uitslag.
  • Houd het gezicht van baby's en kleine kinderen droog. Baby's en kleine kinderen hebben vaker een nat gezichtje door bijvoorbeeld speeksel. Dit kan bijdragen aan het verstoppen van de zweetkliertjes en haarzakjes en daardoor warmte-uitslag op het gezicht veroorzaken.
  • Zorg dat mensen die bedlegerig zijn of in een rolstoel zitten regelmatig verlegd of verzet worden om constant zweten op dezelfde plekken te voorkomen.

Veel huidirritaties kunnen lijken op warmte-uitslag, maar zijn dit echter niet. Voorbeelden hiervan zijn verstopte haarzakjes, acne, eczeem, een allergische reactie of een reactie op medicijnen.

Lees verder

© 2011 - 2021 Tamira, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Rode uitslag na zwembad of jacuzzi: Hot tub folliculitisRode uitslag na zwembad of jacuzzi: Hot tub folliculitisJe bent wezen zwemmen in een subtropisch zwemparadijs en 6 tot 48 uur later ontstaan er rode, jeukende bultjes. Grote ka…
Warmte-uitslag (zweetuitslag): Uitslag met jeukende bultjesWarmte-uitslag (zweetuitslag): Uitslag met jeukende bultjesMiliaria is een korrelvormige huiduitslag die tot stand komt door het zweten. Een veel voorkomende vorm van deze huidaan…
Wordt je huiduitslag veroorzaakt door hooikoorts?Wordt je huiduitslag veroorzaakt door hooikoorts?Hooikoorts komt voor bij 12% tot 28% van alle Nederlanders en Belgen, en bij zo'n 10% van de Westerse bevolking. Hooikoo…
Zweetpuistjes behandelen: zweetuitslag op rug, borst & benenZweetpuistjes behandelen: zweetuitslag op rug, borst & benenZweetpuistjes of zweetuitslag, ook wel bekend onder de naam 'miliaria', 'warmte-uitslag' of 'warmtebultjes', is een verv…

Wat te doen wanneer je koorts vatWat te doen wanneer je koorts vatKoorts is een medisch teken waarbij je lichaamstemperatuur een hoogte boven het normale bereikt van 36,5 tot 37,5 graden…
Syringomen: huidkleurige bultjes rond ogen en op wangenSyringomen: huidkleurige bultjes rond ogen en op wangenHuidkleurige bultjes rond de ogen en op de wangen kunnen wijzen op syringomen. Een syringoom is een goedaardige zweetkli…
Bronnen en referenties
Reacties

Kim, 20-12-2018
Beste, Na dit artikel te hebben gelezen, ben ik er bijna van overtuigd dat ik te veel in mijn sauna zit. Ik heb, denk ik zweetpuistjes in de liesstreek. Eén ding waar ik geen last van heb is jeuk.
Daarom is mijn vraag, gaan zweetpuistjes altijd gepaard met jeuk? Of zou er toch iets anders aan de hand zijn?
Vriendelijke groeten
Kim Reactie infoteur, 24-12-2018
Beste Kim,

Er zijn verschillende soorten milaria (zweetpuistjes), waarbij de ene soort (veel intenser) jeukt dan de andere. Het is uiteraard onmogelijk om u zo te vertellen of u milaria of wellicht iets anders heeft. Het beste kunt voorlopig de sauna vermijden en kijken of de uitslag dan vermindert. Luchtige kleding en het voorkomen van irritatie en wrijving met bijvoorbeeld kleding is ook belangrijk. Daarnaast kunt u een verkoelende gel of lotion gebruiken om de jeuk te verlichten. Als de klachten daarmee niet verdwijnen, kunt u het beste even langs de huisarts (en/of dermatoloog) gaan. Ik wens u veel beterschap.

Met vriendelijke groeten,
Tamira

Stijn, 22-06-2017
Ik heb al een tijdje last van warmte uitslag tussen mijn billen. Zeker nu met dit warme weer kan het soms erg zijn, en ontstaan er rode kringen op de plaatsen waar mijn billen constant wrijving hebben. Dit jeukt enorm en kan hier soms moeilijk afblijven. Talkpoeder help de jeuk te verlichten, maar mag ik dit er wel aan doen? Zo ja, mag ik hier dan ook na het wassen en goed afdeppen een zinkzalf op smeren om de uitslag te verminderen?
Alvast bedankt Reactie infoteur, 26-06-2017
Wat een vervelend probleem. Talkpoeder houdt de huid droog (absorbeert vocht), maar u kunt dit beter niet gebruiken op open plekjes/wondjes. Een dun laagje zinkzalf kunt u inderdaad wel op de aangedane huid smeren. Als u heel veel last van de uitslag heeft en deze niet binnen een week of twee vanzelf verdwijnt, kunt u beter even langs de huisarts gaan voor een goed werkende zalf. Veel succes!

Delande, 26-05-2017
Mag men een korte short dragen als men blaasjes krijgt door de warmte en met welk zonneproduct smeert men zich best in? Factor 50 of wat? Reactie infoteur, 29-05-2017
Een korte broek is op zich geen probleem, als deze maar van een luchtige stof is, bijvoorbeeld katoen. Warmte-uitslag heeft niet veel met zonnebrand te maken, maar met een verstopping van de zweetkliertjes. Het smeren van zonnebrandcrème zal warmte-uitslag dan ook niet voorkomen. Uiteraard is het heel verstandig dat u zich insmeert om u tegen zonnebrand te beschermen, maar bij warmte-uitslag moet u oppassen met vette crèmes. Deze verstoppen de poriën nog sneller. Kijk in het artikel voor tips om warmte-uitslag te voorkomen. Ik wens u veel succes.

Faith Lamoré, 08-10-2016
Hoi
ik ben een meisje van 13 jaar en heb de laatste tijd last van rode bultjes op mijn slaap (wang) en op de binnenkant van mijn armen. Af en toen begint het te jeuken en gaat het enorm steken. Kan het zijn dat het warmte bultjes zijn?
Groetjes,
Faith Lamoré Reactie infoteur, 17-10-2016
Beste Faith,

Dat zou kunnen, maar het is heel lastig om daar vanaf deze plek een goed antwoord op te geven. Het kan ook heel goed een (allergische) reactie op iets anders zijn of een irritatie van de huid. Als je je zorgen maakt, zou ik gewoon even langs de huisarts gaan.

Met vriendelijke groeten,
Tamira

Daniëlle, 08-09-2013
Ik heb vorige week ineens onwijs veel bultjes gekregen, vooral op mij buik/borst en binnenkant van rechterbeen (linkerbeen niets!). Het is erg rood en jeukt licht. Het klinkt logisch dat het warmte uitslag is vanwege de plotselinge warmte die rond die dagen weer op kwam zetten, terwijl daarvoor (en daarna) het bijna 10 graden kouder was. Ik heb het nu 6 dagen en het neemt niet af. Tweede, derde en vierde dag contact met huisarts gehad maar die kunnen niets voor me doen qua medicatie omdat ik borstvoeding geef (zoon 2 maanden oud). Ik gebruik nu 2 dagen Urtizon maar lijkt ook niet te helpen. Kan het zijn dat hormonen van de zwangerschap hierin een rol spelen? Ik heb dit namelijk nooit gehad en zit nu ondertussen op mijn buik, borsten, oksel en rechterlies echt he-le-maal onder. Is er iets anders aan te doen dan antihistamine vanwege de invloed op borstvoeding en zoontje? Want bij mijn huisarts kom ik nog weinig verder…
Bedankt, Daniëlle Reactie infoteur, 05-10-2013
Excuses voor de late reactie. Ik hoop dat u inmiddels van uw probleem verlost bent? Zo niet, dan is het verstandig om bij de huisarts langs te gaan en een doorverwijzing naar de dermatoloog te vragen. Deze is gespecialiseerd in huidproblemen. Hormonen kunnen overigens zeker een rol spelen bij huiduitslag! Maar ook daarover en over - voor u - veilige medicatie kan de dermatoloog u goed adviseren. Veel sterkte!

Rianne Zwemer, 26-07-2013
Rianne Zwemer:
Bij een 1,5 jarig zoontje hebben 4 weken lang plekjes (na warmteperiode) op zijn huidje gezeten, waarbij hij veel jeuk had en elke dag 38. Het is vanzelf verdwenen maar nu met deze warmte is het in alle hevigheid terug, met enorme jeuk en 38,3. Maar omdat ik vrijwel zeker ben van warmte uitslag heeft het toch weinig zin om naar huisarts te gaan? Hij heeft al veel zwaardere dingen en aandoeningen meegemaakt en dit lijkt mij een klein voorbijgaand probleem. Of heeft de huisarts middeltje hem er snel vanaf te helpen? Reactie infoteur, 05-10-2013
Als uw zoontje veel last heeft van de uitslag (persoonlijk vind ik 4 weken lang wel erg lang…), zou ik toch zeker even langs de huisarts gaan! Er zijn absoluut middelen (bv. zalven) beschikbaar die de uitslag sneller laten verdwijnen. Sterkte en beterschap voor uw zoontje!

Marcus, 09-07-2012
Hallo. Ik ben 9 keer op Curaçao geweest, en de laatste 2 keer waaronder nu, heb ik last van jeuk, en spontaan opkomende rode plekjes. Jeukt als de neten. En heb niet het idee dat het door de warmte of muggen komt. Wat zou het zijn? De eerste 7 keer geen last gehad, en nu alweer 2 jaar achterelkaar. Kan of weet iemand hierover meer?
BVD Marcus Reactie infoteur, 15-07-2012
Beste Marcus,

Het is moeilijk om daar van een afstand (zonder iets te zien of meer informatie) iets over te zeggen. Een dergelijke uitslag kan namelijk veel oorzaken hebben. Wat - na het lezen van je verhaal - echter het eerste in me opkomt is zonne-allergie. Er ontstaan dan, ongeveer een dag (soms wat langer) nadat je in de zon bent geweest, kleine bultjes op je huid die enorm jeuken. De bultjes ontstaan in eerste instantie alleen op delen van je lichaam die aan het (zon)licht zijn blootgesteld. De bultjes kunnen zich vervolgens uitbreiden naar andere delen van je lijf. Het kan echter ook een allergische reactie op iets anders zijn. Wellicht verstandig om hiermee even naar de huisarts te gaan. Die kan dan een zalf voorschrijven, waarmee je sneller van je vervelende bultjes af bent!

Veel succes!

Met vriendelijke groeten,
Tamira

Tamira (94 artikelen)
Laatste update: 12-11-2011
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.