InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Oppervlakkige brandwonden: symptomen, oorzaak en behandeling

Oppervlakkige brandwonden: symptomen, oorzaak en behandeling

Oppervlakkige brandwonden: symptomen, oorzaak en behandeling Oppervlakkige brandwonden zijn eerstegraads- dan wel ondiepe tweegraads verbrandingen van de huid. Bij een eerstegraads verbranding is alleen de opperhuid beschadigd en is de huid rood, droog en soms lichtgezwollen. Bij een tweedegraads verbranding is de huid egaal roze-rood, nat en pijnlijk. Er kan blaarvorming optreden. Bij verbranding geldt het motto: 'Eerst water, de rest komt later'. Eerstegraads brandwonden genezen meestal binnen één week zonder verdere behandeling. Op de afbeelding is een tweedegraads brandwond te zien, omgeven door eerstegraads brandwond.

Oppervlakkige brandwonden


Wat zijn oppervlakkige brandwonden?

Brandwonden kunnen al naar gelang de diepte van de verbranding, onderscheiden worden in drie soorten:
  • eerstegraads brandwonden;
  • tweedegraads brandwonden (oppervlakkig en diep); en
  • derdegraads brandwonden.

Men spreekt van oppervlakkige brandwonden bij een eerstegraads verbranding dan wel ondiepe tweedegraadsverbrandingen van de huid.

Klachten en symptomen oppervlakkige brandwonden

Bij een eerstegraads verbranding is alleen de epidermis of opperhuid, dat is de buitenste huidlaag, aangetast. In dat geval treedt roodheid op. Bij tweedegraads verbrandingen die ondiep van aard zijn, is de de lederhuid of dermis slechts enigszins aangetast. Bij diepe tweedegraads brandwonden is de dermis wel beschadigd. Bij derdegraads brandwonden is de hele huidlaag tot aan het onderhuids vetweefsel aangetast. De classificatie van brandwonden is als volgt:

GraadKenmerken
Graad 1De opperhuid is rood, droog, pijnlijk als gevolg van prikkeling van de zenuwuiteinden en soms licht opgezwollen. Er treedt geen blaarvorming op; dat is een kenmerk van een tweedegraads brandwond. Eerstegraads verbrandingen genezen binnen enkele dagen vanzelf, zonder achterlating van littekens. Heel vaak worden eerstegraads verbrandingen veroorzaakt door zonverbranding.
Graad 2 oppervlakkigDe huid is egaal roze-rood, nat en pijnlijk, met eventuele blaarvorming. Er is slechts weinig dermisverlies.
Graad 2 diepDe wonde is roodachtig-wit en zeer pijnlijk. De dermis is beschadigd, alleen de diepere dermisstructuren blijven intact. Dergelijke wonden tonen een afwisselend rode en wasachtige witte verkleuring.
Graad 3De huid tot aan het onderhuids vetweefsel is aangetast. Het aspect is wit-geel tot bruin-zwart, droog, leerachtig. Het is nauwelijks pijnlijk vanwege beschadiging van de huidzenuwen.

Koffie / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwanKoffie / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwan

Oorzaken van oppervlakkige brandwonden

Veel voorkomende oorzaken van oppervlakkige verbrandingen zijn onder meer:
  • blootstelling aan teveel zonlicht;
  • heet water;
  • met water bereide voedingsmiddelen, zoals koffie, thee en soep;
  • kortdurend contact met hete voorwerpen, zoals een hete (koeken)pan of een strijkbout.

Heet water
Bij verbrandingen met heet water moet de ernst niet onderschat worden, aangezien water een veel hogere soortelijke warmte heeft dan vet. Hierdoor ontstaan vaak diepe tweede- tot derdegraads verbrandingen bij verbrandingen met heet water, zoals hete thee.

oorzaak
De oorzaak is van belang bij het diagnosticeren van de diepte en ernst van de verbranding.

Huisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesHuisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages

Onderzoek huisarts

Lichamelijk onderzoek

Zeer oppervlakkige en zeer diepe brandwonden zijn door een arts klinisch eenvoudig te diagnosticeren. De meeste brandwonden bevinden zich echter in het midden van het spectrum; bij deze wonden is de diepte lastiger te vast te stellen. De huisarts zal de ernst te bepalen door na te gaan wat de grootte en diepte van de wonde is. De grootte kan worden bepaald door ervan uit te gaan dat de oppervlakte van de hand van het slachtoffer overeenkomt met 1% van zijn lichaamsoppervlak. De diepte kan worden bepaald met behulp van de capillary refill en pin-prick-test.

Pin-prick-test

Oppervlakkige brandwonden kunnen worden onderscheiden van diepere wonden door de wond aan te prikken. Een oppervlakkige wond zal bij aanprikken snel bloeden en zeer pijnlijk zijn.

Capillary refill

Dit onderzoek geeft het een indicatie van de diepte van de brandwond. De huisarts zal met een vinger of pincet op de verbrande huid duwen en het bloed uit de haarvaten leeg drukken, waarbij de huid wit verkleurd. Vervolgens beoordeelt de huisarts hoelang het duurt voordat de haarvaten zich weer met bloed gevuld hebben. Normaliter zijn de haarvaten weer binnen 2 seconden gevuld en heeft het zijn normale kleur weer terug. Bij eerstegraads en oppervlakkig tweedegraads brandwonden is de capillary refill verhoogd, terwijl bij diep tweedegraads en derdegraads brandwonden deze sterk vertraagd of zelfs afwezig is.

Oorzaak vaststellen

Voorts zal de huisarts de oorzaak van de verbranding vaststellen, met het oog op bijvoorbeeld eventuele rook- en inhalatieschade, onderhuidse necrose bij elektriciteitsverbranding en om de eventuele ernst in te kunnen schatten. Bij heetwaterverbranding is bekend dat thee meer schade aanricht dan koffie.

Aanvullend onderzoek bij brandwonden

Aanvullend onderzoek (in een ziekenhuis of brandwondencentrum) kan nodig zijn in de vorm van laser-doppler-imaging, waarbij de doorstroom van de huiddoorbloeding nauwkeurig wordt geregistreerd. Met dit onderzoek kan de dieptegraad van de brandwonde nog beter geobjectiveerd worden. Een hele brandwond kan in korte tijd worden afgebeeld zonder dat contact met de brandwond vereist is. De doorbloeding van de brandwond wordt getoond in drie hoofdkleuren:
  • een rode brandwond heeft de potentie om binnen 14 dagen te genezen;
  • een gele brandwond heeft een genezingspotentieel tussen 14-21 dagen; en
  • een blauwe brandwond heeft een genezingpotentieel van langer dan 21 dagen.

Behandeling oppervlakkige brandwonden

Eerst water

Allereerst geldt bij verbranding het motto: 'Eerst water, de rest komt later'. Het is allereerst van belang om de wonde onmiddellijk na het brandongeval gedurende een twintigtal minuten te koelen, bij voorkeur onder lauw, stromend water. Wacht hier niet te lang mee, want een half uur later heeft het geen zin meer.

Crème, zalf en natte kompressen

Het aanbrengen van een verzachtende huidcrème kan uitdroging en pijn voorkomen. In plaats daarvan kunnen ook natte kompressen worden toegepast. Oppervlakkige tweedegraadsvebrandingen kunnen behandeld worden met vette gazen of een hydrocolloïd verband, zoals Duoderm of Tegaderm. Bij een infectie kan de wond gereinigd worden met povidonjood. Op basis van een wondkweek zal de huisarts bepalen of orale antibiotica geïndiceerd zijn. Bij gesloten wondbehandeling kan ook gekozen worden voor hydroactieve of biosynthetische verbanden.

Prognose

Eerstegraads brandwonden genezen meestal binnen één week zonder verdere behandeling.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Oppervlakkige en diepe brandwondenEr zijn verschillende soorten brandwonden. Brandwonden worden onderverdeeld in eerstegraads brandwonden, tweedegraads br…
Brandwonden: soorten, oorzaken en behandelingBrandwonden: soorten, oorzaken en behandelingIn huis ontstaan brandwonden vaak door contact met heet water of vet. Enkele voorbeelden hiervan zijn te heet badwater,…
EHBO - brandwondenEHBO, Eerste Hulp Bij Ongelukken, het woord zegt het al. Bij EHBO gaat het er om dat je iemand kunt helpen als hij een o…
Brandwonden: verschillende gradaties en behandelingBrandwonden: verschillende gradaties en behandelingBrandwonden ... het overkomt ons allemaal wel een keer. Hoe vaak verbrand je jezelf niet bij het koken? Een pot thee of…
Brandwonden verzorgenBrandwonden verzorgenBrandwonden worden in vier verschillende gradaties verdeeld. Een eerstegraads verbranding kan voorkomen bij gewoon in de…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ErikHmn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • I.A. Arnold: Oppervlakkige brandworden, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.19-23.
  • M. Jenda Hop, Margriet E. van Baar, Marianne K. Nieuwenhuis, Jan Dokter, Esther Middelkoop en C.H. (Kees) van der Vlies. Bepaling van brandwondendiepte. Ned Tijdschr Geneeskd. 2012;156:A4810
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/PuwanaiSomwan
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/monkeybusinessimages

Reageer op het artikel "Oppervlakkige brandwonden: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Jerome, 12-12-2013 14:57 #1
De aller beste tip is: Boegem Balsem. Enige tijd geleden verbrande ik mijn hand bijna volledig en ik ben toen op zoek gegaan naar tips om dit te behandelen. Na enig zoeken kwam ik uit op Boegem Balsem. Dit heb ik de dagen na de verbranding steeds opgesmeerd. Het heeft er niet alleen voor gezorgd dat ik geen pijn meer had, maar ook voor een hele mooie en snelle genezing. Het is net alsof er nooit iets gebeurd is en ik heb weer een mooie egale huid. Sindsdien gebruik ik het ook voor verbranding door zon en droge lippen. Een tubetje kost rond de 10 euro op internet, dus een absolute aanrader om bij de hand te hebben in de keuken of medicijnkastje.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!