InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Erythema ab igne of kachelbenen: symptomen en behandeling

Erythema ab igne of kachelbenen: symptomen en behandeling

Erythema ab igne of kachelbenen: symptomen en behandeling Erythema ab igne of kachelbenen symptomen bestaan uit plaatselijke rood-bruine verkleuring van de huid, met een grillig vertakt patroon. Dit kan gepaard gaan met jeuk en branderigheid. Erythema ab Igne (kachelbenen) is een huidreactie die wordt veroorzaakt door chronische blootstelling aan warmtebronnen. Het was ooit een veel voorkomende aandoening bij ouderen, die zich dicht bij open vuur of elektrische kachels nestelden. Heden ten dage wordt het meer gezien bij mensen die langdurig en herhaald blootstaan aan warme kruiken, warme kersenpittenkussens, elektrische dekens en laptops die op de schoot worden geplaatst. Erythema ab igne betekent roodheid door hitte.
Erythema ab igne bij een persoon met chronische buikpijn die enige verlichting van de klachten door toepassing van warmte vond / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Erythema ab igne bij een persoon met chronische buikpijn die enige verlichting van de klachten door toepassing van warmte vond / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Erythema ab igne of kachelbenen

Erythema ab igne (letterlijk: 'roodheid door hitte of vuur') is een huidafwijking die veroorzaakt wordt door langdurige en herhaalde blootstelling van een deel van de huid aan een warmtebron, zoals kachels, open haard, houtgestookte ovens, terrasverwarming, vuurkorven, warme kruiken, warme kersenpittenkussens, elektrische dekens en laptops. In Westerse landen met centrale verwarming begint deze aandoening zeldzaam te worden. De laptop variant komt vaker voor. In eerste instantie is de huid vaak licht erythemateus, maar na herhaalde blootstelling aan een warmtebron, verschijnt de klassieke blauwe, paarse of bruine (vis)netvormige hyperpigmentatie. Andere benamingen van erythema ab igne zijn: erythema caloricum, kachelbenen, kachelrug, pigmentatio reticularis e calore, fire stains en laptop dermatitis.

Oorzaken van erythema ab igne

Erythema ab igne ontstaat door chronische blootstelling van de huid aan hoge(re) temperaturen, waardoor er op den duur een vaatverwijding ontstaat die niet meer vanzelf verdwijnt. De verkleuring wordt veroorzaakt door toename van pigment (hyperpigmentatie).

Risicofactoren

De risicofactoren voor Erythema ab igne omvatten elke factor die leidt tot blootstelling aan hitte. Deze zijn onder meer:
  • Zitten in de buurt van elektrische kachels, open haarden en andere warmtebronnen.
  • Gebruik van verwarmingspads voor schouderpijn of rugpijn.
  • Blootstelling aan warmte op werkplekken, waaronder koks, smeden, enz.
  • Verwarmde autostoelen.
  • Hete elektronische apparaten op je schoot plaatsen; dergelijke hete apparaten vasthouden.

Wie krijgt het?

Erythema ab igne werd ooit vaak gezien bij ouderen die bij dicht bij open vuur stonden of bij elektrische kachels zaten; erythema ab igne is echter gemeld bij zowel jongen als ouderen. Vrouwen hebben een hogere incidentie van kachelbenen dan mannen. Hoewel algemeen gebruik van de centrale verwarming de algehele incidentie van deze huidaandoening heeft verminderd, wordt het soms nog steeds aangetroffen bij mensen die worden blootgesteld aan warmte van andere bronnen zoals warmtepads verwarmingstoestellen, warmwaterkruiken en elektronische apparaten.

Symptomen erythema ab igne

Verschijnselen

Beperkte blootstelling aan een warmtebron, veroorzaakt een lichte en voorbijgaande rode huiduitslag, in een grillig patroon die lijkt op een visnet. Langdurige en herhaaldelijke blootstelling veroorzaakt een duidelijke roodheid en verkleuring van de huid (hyperpigmentatie). Sommige patiënten kunnen last hebben van lichte jeuk en/of een branderig gevoel. wanneer niet tijdig de warmtebron wordt weggelaten, kunnen blijvende pigmentatie-veranderingen ontstaan, huidatrofie (het dunner worden van de huid) en zelfs maligne (kwaadaardige) veranderingen.

Verschillende warmtebronnen

Gelokaliseerde laesies weerspiegelen vandaag de dag de verschillende warmtebronnen waaraan mensen kunnen worden blootgesteld. Voorbeelden hiervan zijn:
  • Herhaalde toepassing van kruiken of warmtepads of warmtepleister voor de behandeling van chronische pijn, bijvoorbeeld chronische rugpijn (aanhoudende rugpijn);
  • Herhaalde blootstelling aan autokachels of meubels met ingebouwde kachels;
  • Beroepsrisico voor zilversmeden en juweliers (waarbij het gezicht is blootgesteld aan warmte), bakkers en chef-koks (armen).

Diagnose en onderzoek

De diagnose kan normaal gesprokene gesteld worden op grond van het klinische beeld en het verhaal van de patiënt. De aandoening moet niet verward worden met:
  • livedo reticularis;
  • livedo racemosa;
  • livedo reticularis vasculitis;
  • cutis marmorata; en
  • poikiloderma vasculare atrophicans.

Behandeling erythema ab igne

De behandeling bestaat eerst en vooral uit het weglaten of vermijden van de warmtebron. Bij lichte roodheid, zal de huidafwijking binnen enkele maanden verdwijnen. Het herstel kan eventueel bespoedigd worden door het aanbrengen van een crème die 5-fluorouracil (Efudix ®) of vitamine A-zuur (Acid a Vit ®) bevat. Resten kunnen eventueel met pigmentlasers worden behandeld. In een later stadium kunnen blijvende pigmentatieveranderingen ontstaan, huidatrofie en zelfs huidkanker, meestal plaveiselcelcarcinoom. Voor deze afwijkingen zijn andere behandelingen aangewezen.

Prognose

Erythema ab igne heeft een gunstige prognose wanneer de warmtebron die de klachten veroorzaakt wordt weggenomen en herhaalde blootstelling beperkt of vermeden worden. De uitslag verdwijnt dan binnen enkele maanden tot jaren. Als er sprake is van een langdurige blootstelling, dan wordt daarmee de kans op een permanente verkleuring van de huid vergroot, evenals de mogelijkheid van transformatie naar (een voorstadium van) huidkanker.

Complicaties

Complicaties komen zelden voor, maar bij sommige personen transformeert de huiduitslag naar (een voorstadium van) huidkanker.

Preventie

Preventieve maatregelen van erythema ab igne kunnen bestaan uit:
  • Vermijden van langdurige directe blootstelling aan warmte; vermijden om te dicht bij dergelijke bronnen te zitten, vooral tijdens de koude seizoenen.
  • Personen, die als onderdeel van hun beroep voortdurend worden blootgesteld aan warmtebronnen, moeten passende bescherming tegen dergelijke warmtestralingsbronnen nemen.
  • Ervoor zorgen dat je werkgever zich strikt houdt aan de geldende wettelijke voorschriften voor veiligheidsmaatregelen op het werk, met name met betrekking tot blootstelling aan warmte op de werkplek.
  • Het uitvoeren van routinescreening van personen die werken in omgevingen waar dergelijke blootstellingen aanwezig zijn.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Kachelbenen, wat zijn het en wat kunt u er aan doen?Kachelbenen kwamen vroeger vooral voor dankzij de warmte van de kachels. Nu tegenwoordig worden laptops met andere chips…
Gezondheid: Kachelbenen, een winterkwaal?Gezondheid: Kachelbenen, een winterkwaal?Veel minder dan in het verleden, maar nog steeds komen de zogenaamde ‘kachelbenen’ voor. Het is in principe niet ernstig…
Rode handen: symptomen en oorzaken van erythema palmareRode handen: symptomen en oorzaken van erythema palmareRode handen of rode handpalmen zijn de symptomen van erythema palmare. Deze roodheid verschijnt op beide handen en gaat…
Rode handpalmen (erythema palmare): oorzaken en symptomenRode handpalmen (erythema palmare): oorzaken en symptomenRode handpalmen of erythema palmare is een zeldzame huidaandoening die de handpalmen en vingers aantast. Het wordt meest…
Erythema Exsudativum Multiforme minor + major: behandelingErythema Exsudativum Multiforme minor + major: behandelingErythema Exsudativum Multiforme (EEM) is een acute, zelfgenezende, en soms terugkerende huidaandoening, waarbij rode vle…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kristen Miller MD, Raegan Hunt MD PhD, Julie Chu MD, Shane Meehan MD, Jennifer Stein MD PhD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • DermNet New Zealand. Erythema ab igne. http://www.dermnetnz.org/topics/erythema-ab-igne/ (ingezien op 12-2-2017)
  • DoveMed. Erythema Ab Igne. https://www.dovemed.com/diseases-conditions/erythema-ab-igne/ (ingezien op 30-6-2019)
  • http://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/erythema-ab-igne.htm
  • http://symptomen-behandeling.nl/1/kachelbenen_symptomen_897721.html
  • Wikipedia. Erythema ab igne. https://en.wikipedia.org/wiki/Erythema_ab_igne (ingezien op 30-6-2019)
  • Afbeelding bron 1: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Erythema ab igne of kachelbenen: symptomen en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 30-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidaandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!