EHBO bij een beroerte (C.V.A. / Cerebro Vasculair Accident)

EHBO bij een beroerte (C.V.A. / Cerebro Vasculair Accident) Een beroerte is eveneens gekend als een C.V.A of Cerebro Vasculair Accident. Deze acuut optredende medische toestand ontstaat wanneer de bloedtoevoer naar een gedeelte van de hersenen stopt. Wanneer de bloedstroom langer dan een paar seconden afgesneden is, krijgen de hersenen onvoldoende voedingsstoffen en zuurstof. Hersencellen sterven af, wat zorgt voor schade. Zowel fysieke als mentale symptomen zijn hierdoor mogelijk. De patiënt moet zo snel mogelijk naar het ziekenhuis om verwikkelingen te voorkomen, maar de hulpverlener kan het voor de patiënt zo comfortabel mogelijk maken in afwachting tot professionele medische hulp.

Soorten: Herseninfarct en hersenbloeding

Een herseninfarct

Een herseninfarct is eveneens gekend als een "hersenverweking" of "ischemisch insult". Hierbij treedt geen bloeding op. Dit type C.V.A. verschijnt bij 80% van de patiënten. De verminderde toevoer naar de hersenen gebeurt door de verharding van de slagaders (atherosclerose).

Een hersenbloeding

Een andere term voor een hersenbloeding is “apoplexie” of “diffuse intracerebrale bloeding”. Bij deze vorm die bij ongeveer 15% van de patiënten optreedt, komt wel een bloeding voor in de hersenen. Dit is het gevolg van atherosclerose en hypertensie (een verhoogde bloeddruk) die een grote druk op de minder elastische en broze vaatwand uitoefenen. Door de bloeding zijn de hersencellen beschadigd door verdrukking van het gevoelige hersenweefsel en door het vrijkomen van ijzer wat gebeurt door de afbraak van rode bloedcellen. Door een aneurysma (uitstulping van een deel van een slagader) ontstaat mogelijk ook een C.V.A. wat bij 5% van de patiënten te vinden is.

Risicofactoren C.V.A

Een beroerte treedt sneller op bij volgende risicogroepen:
  • patiënten met diabetes mellitus (suikerziekte)
  • patiënten met een familiale geschiedenis van een beroerte (onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen met mentale en lichamelijke symptomen)
  • patiënten met een hoge bloeddruk (hypertensie) (belangrijkste risicofactor)
  • patiënten met een hoog cholesterolgehalte
  • patiënten met een ongezonde levensstijl zoals roken, een vetrijke voeding en een gebrek aan lichaamsbeweging
  • patiënten met een onregelmatige hartslag (atriumfibrilleren)
  • patiënten met een oudere leeftijd, vooral boven de leeftijd van 55 jaar (twee derde van de patiënten zijn zeventigplussers)
  • patiënten met een slechte doorbloeding van de benen als gevolg van vernauwde slagaders
  • patiënten met hart- en vaatziekten
  • patiënten van Afro-Amerikaanse afkomst
  • vrouwen die hormonale substitutietherapie krijgen
  • vrouwen die roken, boven de 35 jaar zijn en de pil nemen
  • vrouwen die zwanger zijn

Symptomen: Mentale en fysieke problemen

Af en toe verschijnen enkele dagen voor het optreden van de beroerte reeds enkele symptomen zoals verwardheid, slaperigheid, vertigo (duizeligheid) en hoofdpijn. Meestal presenteert een patiënt zich plots met de symptomen van een C.V.A. Door het zuurstoftekort valt de hersenfunctie in de aangetaste zone namelijk direct uit. De fysieke en mentale problemen als gevolg van een beroerte zijn uiterst variabel en niet altijd en bij elke patiënt aanwezig. Dit hangt af van het type C.V.A. en van de aangetaste hersenfunctie.

Mentale problemen

Volgende mentale problemen treden mogelijk op:
  • agnosie (niet meer herkennen van zintuiglijke informatie)
  • de neiging tot zelfoverschatting omdat de patiënt niet beseft dat hij verloren vaardigheden opnieuw moet aanleren
  • een ernstig depressief of agressief gedrag, omdat patiënt de beperkingen moeilijk kan verkroppen
  • een impulsief en gehaast gedrag
  • een traag en onzeker gedrag
  • een verlies van het vermogen om tijd goed in te schatten
  • een verlies van initiatief
  • emotionele labiliteit (effectlabiliteit): bv. voordien: sterk karakter, daarna: heel emotioneel)
  • geheugen- en concentratieproblemen
  • karakter- en persoonlijkheidsveranderingen
  • ontremd gedrag: bijvoorbeeld een persoon die blijft eten zolang men hem niet stopt
  • stemmingswisselingen of emotionele veranderingen
  • subtiele gedragsveranderingen die enkel merkbaar zijn door mensen die de persoon vooraf goed kenden
  • verandering in alertheid en bewustzijn (waaronder slaperigheid, bewusteloosheid, subcoma en coma)
  • verwardheid

Fysieke problemen

Een beroerte veroorzaakt één of meer van volgende fysieke problemen:
  • dubbelzien (diplopie)
  • duizeligheid (vertigo)
  • een gezichtsvelduitval (hemianopsie)
  • een verminderde gezichtsscherpte / een wazig gezichtsvermogen
  • een totaal verlies van het gezichtsvermogen
  • gevoelloosheid of tintelingen (paresthesieën) aan één kant van het lichaam
  • gevoelsstoornissen zoals het vermogen om pijn of temperatuurwijzigingen te voelen
  • hemiplegie (verlamming van de lichaamshelft (links of rechts, bv. afhangende lip)) of hemiparese (onvolledige verlamming aan één zijde)
  • het gebrek aan controle over de blaas of darmen
  • het verlies van evenwicht of coördinatie, of moeite met lopen (ataxie)
  • hoofdpijn (vaak ernstig)
  • misselijkheid
  • oorsuizen (tinnitus aurium)
  • problemen met het schrijven of lezen
  • problemen met ruimtelijke waarneming
  • problemen met spreken of het begrijpen van anderen
  • pupillen van ongelijke grootte (anisocorie)
  • reflexstoornissen (geen reactie wanneer de arts met een rubberen hamertje op de knie klopt)
  • schouderpijn
  • slikproblemen
  • spierzwakte in het gezicht, een arm of een been (meestal slechts aan één kant) bijvoorbeeld een afhangende mondhoek
  • veranderingen in het gehoor of smaak
  • vermoeidheid

Eerste hulp bij een beroerte

Nadat de hulpverlener de hulpdiensten gebeld heeft, stelt hij de patiënt gerust. Daarna laat hij de patiënt liggen. Dit gebeurt bij voorkeur in een stabiele zijligging bij patiënten met bewustzijnsstoornissen (coma). Indien nodig legt de hulpverlener een dun kussentje onder het hoofd van de patiënt. Is het slachtoffer wel bij bewustzijn, dan plaatst de hulpverlener hem in halfzittende houding. Het hoofd moet zeker hoger zijn dan het hart. De patiënt zit vaak het liefst en het meest comfortabel op een stoel of een bed met in de rug een kussen als steun. De hulpverlener maakt daarna de knellende kleding los om de ademhaling en de bloedsomloop te stimuleren. Verder controleert hij de ademhaling en pols. Kwijlt de patiënt, dan legt hij het hoofd in de richting van de getroffen lichaamszijde en reinigt hij het gezicht met een schoon doekje. Verder brengt de hulpverlener de patiënt zo snel mogelijk naar het ziekenhuis. Is een bloedstolsel namelijk de oorzaak van het C.V.A., dan is een medicijn voorhanden dat binnen de 3 tot 4,5u na de eerste symptomen van de beroerte gegeven moet worden. Door snelle professionele medische hulp, voorkomt de hulpverlener complicaties bij de patiënt. De hulpverlener rijdt zonder te veel optrekken en remmen naar het ziekenhuis. Dit is belangrijk omdat optrekken en remmen erg grote drukveranderingen geeft in het hoofd van de patiënt.

EHBO: Zeker niet doen

Het stellen van vragen aan de patiënt is geen goed idee omdat hij vaak spraakstoornissen heeft, wat de angst en paniek doet verhogen. Mogelijk kan de patiënt nog wel werken met gebaren, of kan de hulpverlener aan de patiënt een geruststellend kneepje geven in de hand van de niet-getroffen zijde. Ook mag de patiënt geen eten of drinken krijgen want mogelijk verslikt hij zich hierin.

Lees verder

© 2016 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Een CVA of beroerte herkennenBij een beroerte of CVA (cerebro vasculair accident) is er sprake van een zuurstoftekort in de hersenen, vaak door een a…
Aandoening: BeroerteAandoening: BeroerteAls de toevoer naar de hersenen onderbroken wordt, dan spreekt men van een beroerte. In Nederland zijn er per jaar zo'n…
Beroerte: Hoe herken je een hersenbloeding of infarct?Een beroerte of infarct kan iedereen overkomen. Hoe sneller je erbij bent als iemand in je omgeving een hersenbloeding o…
EHBO – bevriezingEHBO, Eerste Hulp Bij Ongelukken, het woord zegt het al. Bij EHBO gaat het er om dat je iemand kunt helpen als hij een o…

EHBO bij een hersenschudding en hersenkneuzingEHBO bij een hersenschudding en hersenkneuzingGeheugenverlies en bewusteloosheid zijn twee kenmerkende symptomen die verschijnen bij een patiënt met een hersenschuddi…
EHBO bij een shock: Bloedverlies in het lichaamEHBO bij een shock: Bloedverlies in het lichaamEen shock is een acute, levensbedreigende aandoening in de bloedcirculatie waardoor het lichaam onvoldoende zuurstofrijk…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: InspiredImages, Pixabay
  • EHBO Snelgids, Auteur: Elly van der Meijden, Redactie: Dr. A. Nijland, Uitgever: Reality Bites Publishing B.V., ISBN: 9789490783273, eerste druk: maart 2012, blz. 84-85, geraadpleegd op 14 augustus 2016
  • Hygiëne & EHBO, Docente: Ann Eyskens, Departement Handelswetenschappen en Bedrijfskunde, Thomas More Turnhout, 3 Bachelor Office Management, Medical Management Assistant, Academiejaar 2013-2014, digitale cursus dus paginanummer onbekend, geraadpleegd op 14 augustus 2016
  • Medische Gids Voor Noodgevallen, Auteur: Ella Tyler, itgever: The Readers Digest, ISBN: 9789064075865, juni 2001, blz. 44-45, geraadpleegd op 14 augustus 2016
  • Stroke, https://medlineplus.gov/ency/article/000726.htm, geraadpleegd op 14 augustus 2016

Reageer op het artikel "EHBO bij een beroerte (C.V.A. / Cerebro Vasculair Accident)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 04-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: EHBO
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!