InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > De geneeskracht van Rogge

De geneeskracht van Rogge

De geneeskracht van Rogge Rogge wordt veel gegeten in Europa. In Nederland kennen we roggebrood als een dikke roggesubstantie die in plakken is gesneden. In andere landen is roggebrood een brood wat veel meer lijkt op biologisch volkorenbrood. Bovendien wordt er veel roggepap en zuurdesem roggebrood gegeten in bijvoorbeeld de Scandinavische landen. Als het gaat om het aantal rogge dat gegeten wordt per hoofd van de bevolking dan staan Finland, Denemarken, Zweden en Noorwegen op plaats 3 tot en met 6, na Polen en Rusland. Ondanks dat we hier geen roggepap kennen, kan rogge gewoon in het Nederlands menu worden geïntegreerd. Rogge kun je eten bij de broodmaaltijd, soep en als avondsnack. Daarnaast kun je bij veel supermarktwinkels Duits brood kopen waar rogge in zit.

Inhoud:


Voedingswaarde rogge

Zoals in veel granen is het percentage aan vitaminen niet bijzonder hoog. De voedingswaarde komt vooral uit het hoge vezelgehalte, het grote aantal mineraalsoorten en het grote aantal fytonutriënten. Van deze laatste categorie bestaat er geen advies in de vorm van een Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid(ADH) opgesteld door de gezamenlijke voedselautoriteityen in deze wereld. Maar voor vezels en mineralen zijn wel ADH-waarden. Voor mangaan geldt dat 130% van de ADH in rogge zit. Er zit 60% van de ADH aan vezels in rogge. Van het aminozuur tryptofaan zit er 33% van de ADH in roggebrood. Voor magnesium geldt dat er 28% in roggemeel zit.

Rogge en suikerziekte

Rogge heeft een positief effect op de bloedsuikerspiegel. Rogge is veel onderzocht door Finse wetenschappers. Deze hebben ontdekt dat rogge effectief werkt tegen inwendige ontstekingen op celniveau. Rogge helpt hierdoor tegen diabetes type 2. Een groot risico van diabetespatiënten is het verkrijgen van obesitas. Rogge bezit veel vezels wat voordelen biedt voor de diabeticus. In vergelijking tot granenbrood heb je met roggebrood minder insuline nodig. Rogge stimuleert namelijk de aanmaak van insuline. Insulineresistensie kan zelfs geheel of gedeeltelijk genezen worden door in het voedingspatroon de nadruk te leggen op het eten van rogge.

Rogge is goed voor de darmen

Er zijn meerdere redenen waarom rogge goed is voor de darmen. Een daarvan is dat in rogge veel arabinoxylanen zitten, fructanen en beta-glucanen zitten. Deze bevorderen de spijsvertering. Uiteraard zijn ook de vezels in rogge goed voor een soepele spijsvertering. Ze gaan constipatie tegen. Daarnaast zitten er enzymen in rogge die darmkanker en dikkedarmkanker tegengaan. Over het algemeen is rogge veel effectiever dan andere granen.

Nederlands roggebrood / Bron: Algont, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Nederlands roggebrood / Bron: Algont, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Rogge en obesitas

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het eten van rogge het lichaamsgewicht doet afnemen. Men weet niet precies hoe dat komt maar men denkt dat de vezels hierbij een belangrijke rol spelen. Er lijkt een proces gaande tijdens de spijsvertering dat er minder energie wordt opgenomen uit rogge dan in principe mogelijk zou moeten zijn. Je neemt dus geen overtollige suikers tot je die later zouden worden omgezet in lichaamsvetten. Een andere factor is dat rogge een meer verzadigend gevoel geeft dan andere granen. Uit onderzoek blijkt dat iemand die een flink rogge-ontbijt eet zeker 8 uur lang een vol gevoel heeft zodat er minder kans is dat er te veel wordt gegeten.

Rogge en borstkanker

Een bekende risicofactor om borstkanker te krijgen is het slikken van kunstmatige oestrogenen. Het is bekend dat wie de anticonceptiepil slikt tweemaal zoveel kans heeft op borstkanker dan wie de pil niet slikt. De huidige stand van wetenschap is van mening dat natuurlijke oestrogenen ook tot een verhoogd risico op borstkanker leiden. De helft van alle oestrogenen worden onder andere aangemaakt door de gal. Vezels verkleinen deze aanmaak. Het logische denkmechanisme zou dus zeggen dat vezelrijke voeding de kans op borstkanker verkleint. Maar zo makkelijk ligt het helaas niet. Er is door wetenschappers nog geen correlatie ontdekt tussen het eten van vezels en een verminderd voorkomen van borstkanker.

Rogge knäckebrood uit Noorwegen / Bron: Cymydog Naakka, Wikimedia Commons (Publiek domein)Rogge knäckebrood uit Noorwegen / Bron: Cymydog Naakka, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Roggebrood in Duitsland

In Duitsland wordt roggenmischbrot gegeten. Dat is een ´gewoon´ zuurdesembrood en geen compact roggebrood zoals wij dat kennen. Roggenmischbrot is een brood met een mix waarin 51% tot 89% roggemeel zit. Weizenmischbrot is brood waarin meerendeel tarwemeel zit en een minderheid aan roggemeel. Er zit 51% tot 89% tarwemeel in weizenmischbrot. Een derde soort is mischbrot. Dat is een 50-50 mix van roggemeel en tarwemeel.

Eettips rogge

Je kunt een sneetje roggebrood beleggen met roomboter en brie, oude kaas of jonge kaas. Vervolgens snij je het roggebroodje in acht stukken en creëer je in een ommezientje acht uiterst gezonde roggetoastjes. Bij biologische winkels kun je roggemeel kopen. Om pannenkoeken extra gezond te maken kun je er een kwart roggemeel doorheen doen. Je kunt in je eigen bloembewaarpot een mix maken van gewone bloem en biologische roggebloem zodat overal waar je bloem bij gebruikt automatisch je gebruik maakt van de gezonde eigenschappen van bloem. Als je roggebrood wilt gebruiken om medicinale redenen dan is het een goed idee om bij elke maaltijd een sneetje roggebrood toe te voegen, of ´s avonds roggetoastjes te eten. Roggebrood is heerlijk bij dikke erwtensoep.

De aan- en uitknop van de genen

Wetenschappers roepen vanaf de jaren '80 van de vorige eeuw dat ´alles door de genen komt´, in die zin dat vele ziekten worden veroorzaakt door erfelijke informatieoverlevering in het genetisch materiaal van de mens. Ziekten zouden van moeder en vader op dochter en zoon overgaan. In de eerste jaren van het nieuwe millennium hebben Finse wetenschappers van de universiteit van Kuopio uitgevonden dat de genen getriggerd kunnen worden door ons voedselpatroon. Stress, slechte eetgewoonten en een overactivering van het immuunsysteem kunnen de genenknop op ´aan´ zetten en de vorming van een ziekte in gang zetten. Mensen werden gecontroleerd door ze op een dieet te zetten. De ene groep at 12 weken lang een havermout / aardappel / volkoren brood-dieet. De andere groep kreeg een pasta / roggedieet. Onderzoekers vonden dat in de rogge-groep 71 genen op ´uit´ werden gezet. De andere groep had juist 62 genen in de ´aan´-stand gezet.

Overige medicinale werkingen van rogge

Roggebrood wordt het meest gezonde als volkorenbrood beschouwd waarvoor je meer moet kauwen dan gewoon brood. Goed kauwen is gezond voor de tanden, tandartsen menen dat hoe meer je moet kauwen op je eten hoe minder tandplak er achterblijft waardoor rogge goed is om gaatjes te voorkomen. Kauwen houdt het tandvlees gezond. Omdat volle granen gezonder zijn dan uitgekleed meel als geraffineerd witbrood werkt rogge goed voor de algehele gezondheid.

Lees verder

© 2012 - 2018 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Rogge of Secale cerealeRogge is samen met tarwe, haver en gerst, het meest bekende graan van West-Europa. Omdat het weinig gluten van goede kwa…
Roggebrood: bij de maaltijd of als borrelhapjeRoggebrood: bij de maaltijd of als borrelhapjeRoggebrood is een stevig en voedzaam voedingsmiddel dat al heel lang gegeten wordt, vroeger zelfs dagelijks. Het bevat v…
Dieet en roggebrood, roggebrood bevat gezonde koolhydratenDieet en roggebrood, roggebrood bevat gezonde koolhydratenIn Nederland eten mensen in de regel één of meer boterhammen. Over de gezondheidseffecten van brood wordt al jaren veel…
Alternatieven voor broodAlternatieven voor broodIn Nederland wordt veel en vaak brood gegeten: bij het ontbijt, bij de lunch, en soms ook bij het avondeten, al komen da…
Wat is beter, bloem of meel?Wat is beter, bloem of meel?Bloem of meel, beiden producten die van graan gemaakt worden. Door het malen van graan ontstaat meel of bloem. Maar wat…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Rainer Zenz, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • www.rhyandhealth.org
  • www.wholegrainscouncil.org
  • wwww.whfoods.com
  • Wikipedia
  • PDF: rhy and health
  • Foto's: wikimedia commons
  • Afbeelding bron 1: Algont, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Cymydog Naakka, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van Rogge"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Groengemak, 23-05-2018 10:24 #2
Beste Tom,

Dit is een leuk artikel, maar omdat diverse van je medische verwijzingen onjuist zijn trek ik alles in twijfel, en vind ik de titel zelfs gevaarlijk. Dat is jammer natuurlijk. Misschien is het beter om dingen niet te melden als je te weinig context hebt? In elk geval heb je hierbij enige aanvullende informatie:

Diabetes 2 is geen veroorzaker van obesitas, maar obesitas verhoogt het vetgehalte in het bloed en vergroot daarmee de kans dat glucose minder goed wordt opgenomen. (Dat is trouwens een prettig mechanisme: een cel die voldoende voeding heeft in de vorm van vet zal pas bij een hogere insulinedruk suikers uit het bloed vissen; op die manier komen hongeriger cellen eerst aan bod. Dat het lichaam zo wel tegen een maximum vulgraad met vetten en suikers aan loopt is alleen maar logisch.)

Het klopt dat vezels de opname van suikers in het bloed vertragen, waardoor er minder heftig ingegrepen hoeft te worden door insuline. En dus worden vetcellen ook minder getriggerd om de suikers op te nemen. Daarbij speelt alles over een langere tijd, waardoor een langer gevoel van voldaanheid optreedt, weer door de vezels. Tenslotte worden de vezels in de dikke darm verteerd en omgezet in korte vetzuurketens, die ook weer energie geven; dat effect is bij veel meer voedingssoorten waargenomen waarvan vezels door bacteriën in de dikke darm verteerd worden.

Het verband tussen diabetes type 2 en ontstekingen verrast me; zonder uitleg kan ik dat niet plaatsen. Kan het zijn dat je een aan diabetes ongerelateerd feit wilt rapporteren?

Ik weet niet wat je bedoelt met "natuurlijke oestrogenen", en de link hielp me ook niet echt verder, want te algemeen. Ik denk dat je helder moet zijn of je bedoelt van dierlijke herkomst, in welk geval ze negatief werken, of dat je het hebt over fyto-oestrogenen uit plantaardige herkomst. Van die laatste is bekend dat ze de omgekeerde voorkeur hebben qua binding aan de types receptoren, waardoor ze de binding van dierlijke oestrogenen tegengaan nu juist op de plaatsen waarvan we weten dat ze nadelige invloed hebben, zoals borstkanker.

De aan- en uitknop van je genen noemt men ook wel epigenetica. Het werkt doordat het DNA voor sommige genetische ketens een "operator" heeft, waar een schakelaar aan kan binden die reageert op de aan- of afwezigheid van bepaalde stoffen in de cel. Daar wordt overigens wel degelijk een deel van overgeërfd, tegelijk met het gemengde DNA van de ouders. Dus de overdracht van ziektes via erfelijkheid is reëel; wat je denk ik bedoelt is dat mensen daar fatalistisch van worden en onterecht denken dat ze geen invloed hebben. Ik zou dat wat zorgvuldiger formuleren door de percentages aan te halen die onbeïnvloedbaar zijn. Want vaak is het zo dat je een aanleg erft, en vervolgens kunt eten om die gevoeligheid niet te activeren of om hem te deactiveren.

Je maakt een nogal vage verwijzing naar een onderzoek; geen titel, geen DOI, geen PMID nummer en geen volgbare link als bron. Het is IMHO toch al bedenkelijk als blog-artikelen een verwijzing maken naar een enkel onderzoek (dat lijkt op cherry picking van artikelen waarvan bekend is dat ze soms strijdige resultaten rapporteren, althans dat is een patroon dat je heel veel ziet, ook bij journalisten die zichzelf als professionals beschouwen maar die toch vooral een boodschap willen afvuren, al was het maar omdat het golfslag maakt of een vooropgezet geloof onderbouwt) en een enkele quote overtuigt ook niet als wanneer je overzicht over een stapel vakliteratuur hebt opgebouwd. Misschien is het dan beter te verwijzen naar een gebalanceerde bron van een arts, die dan namens jou de context weegt. Je kunt er dan zelf geen redenaties bovenop bouwen natuurlijk.

Een bron die al deze informatie goed uitlegt is overigens nutritionfacts.org -- daar leidt een arts een team dat medisch onderzoek doorspeurt op zoek naar de invloed van voeding op gezondheid. Daarbij wordt gelet op wetenschappelijke kwaliteit, belangen van auteurs, en vooral ook een overzicht van het vakgebied nagestreefd. Alle zaken die je hier aanhaalt worden daar op veel grondiger wijze beoordeeld en, heel prettig als referentiemateriaal, is algemeen toegankelijk zonder zelfs maar een account.

Kimberley Pex, 09-07-2014 09:18 #1
Ha! Goed voor de darmen. Als ik al brood eet is 't i.d.d. puur rogge (100%) Met m'n darmproblemen valt dit 't beste. Crohn colitis proctitis patiënten kunnen hier baat bij hebben. Tarwe mag in deze gevallen absoluut niet!

Infoteur: Tom008
Laatste update: 02-12-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!