InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > De geneeskracht van salie

De geneeskracht van salie

De geneeskracht van salie Salie is een lekker kruid dat een zeer volle smaak heeft en goed past in een kruidenmix. Wie goed proeft kan een soort vlees-achtige smaak ontdekken in salie en het wordt misschien niet toevallig sinds oudsher gebruikt om vlees soepel te houden. Wanneer je het eet zal je zelf geestelijk en lichaam soepel blijven doordat het maagdarmkrampen bestrijdt, de weerstand verhoogt, depressiviteit vermindert, ontstekingen tegengaat en de spijsvertering bevordert. Salie is een prima vaste plant en hoort zeker in de kruidentuin. Vroeger was het hebben van salie in de tuin een teken van voorspoed; nu zou het een teken van wijsheid kunnen zijn aangezien salie een hoog aantal geneeskrachtige toepassingen kent en het bovendien lekker en fris smaakt.
Botanische tekening salie / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening salie / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Naamgeving salie

De botanische naam van salie is Salvia Officinalis. Salvia komt van ´salvare´ wat genezen betekent. Officinalis betekent ´uit de apothekerswerkplaats´. Deze toevoeging werd gegeven aan alle kruiden die regelmatig als basis voor medicijn hebben gediend. In het Nederlands heeft salie diverse volksnamen zoals: Echte salie, Blauwe salie, Keukensalie, Tuinsalie, Franse thee, Heilige thee, Selft, Selve, Salgie, Saaldje, Savia, Savie, Palingkruid, Zelve, Selvee, Heilig kruid, Heilige thee, Ezelsoren.

Salie bij de antieken

In het antieke Egypte werd salie gebruikt om de vruchtbaarheid van vrouwen te vergroten. Daarnaast werden menstruatieperikelen ermee bestreden. De oude Grieken en de antieke Romeinen gebruikten salie als universeel panacee of wondermiddel. Het heeft namelijk een groot aantal geneeskrachtige werkingen. Vrouwen die moeilijk zwanger raakten werden salie voorgeschreven. Ook bij slangenbeten, vergeetachtigheid en als levensverlengend medicijn werd salie gebruikt. Dioscorides, pionier der geneeskunde en kruidengeneeskunde, zag in dat salie ontsmettende, menstruatiebevorderende en wondhelende eigenschappen had. Hij schreef het voor bij een zere keel, aften, mondzweren, hoest, koorts, tering, zweren en om grijze haren weer een zwarte kleur te geven. Plinius beval mensen die een lange voettocht moesten maken aan om salie en bijvoet in de schoen te doen. Salie staat bekend als een kruid dat het vlees mals houdt; blijkbaar kunnen de eigen voeten er eveneens mee verzacht worden. Galenus en Plinius gebruikten salie bij keelpijn, bronchitis, wormen, leveraandoeningen, en vergeetachtigheid. Recente wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat salie de symptomen van beginnende Alzheimer kan beteugelen; er is inderdaad een werking van dit smaakvolle geneeskruid tegen vergeetachtigheid. Alle genoemde werkingen bij de antieken zijn vandaag de dag nog steeds van kracht.

Salie in de Middeleeuwen

De school van Salerno was in de Middeleeuwen beroemd om zijn hoogstaande medische kennis die een mengeling was van Arabische, Joodse, Griekse en Romeinse medische wetenschap. Deze medische school in Italië neemt een belangrijke plek in de geschiedenis van de moderne geneeskunde. Salerno werd in de 10e eeuw stad van Hippokrates genoemd, naar de belangrijke Griekse geneesheer. In Salerno werd een speciale geneeskracht aan salie toegewezen. ¨Waarom zou een mens sterven als hij salie in zijn tuin heeft?¨, zo luidt een belangrijke gezegde uit Salerno over salie. Een ander gezegde uit de Middeleeuwen luidt: ¨Wie in de meimaand salie eet, krijgt levensjaren bij de vleet.¨ Salie werd in de Middeleeuwen als medicijn tegen hoest, verkoudheid, astma, insectenbeten, zenuwzwakte, vergeetachtigheid, tandproblemen, tandvleesbloedingen, uitblijvende menstruatie, onvruchtbaarheid, spijsverteringsproblemen en flatulentie ingezet. Daarnaast scherpt het volgens Rembert Dodoens, de baanbrekende kruidenwetenschapper uit de 16e eeuw, de zintuigen.

Salie in Europa en Noord-Amerika

Salie wordt niet alleen sinds lang in Europa gebruikt; ook de Indianen van Noord-Amerika kenden dit kruid. Ze gebruikten vooral de wortel om er een zalf van te maken tegen huidproblemen. Daarnaast werd salie verbrand omdat dit boze entiteiten uit een andere dimensie verjaagt. In Europa werd salie ingezet om insecten en vieze luchtjes mee te verdrijven. Dat komt eigenlijk op hetzelfde neer als wat de Indianen bedoelden. Verder is salie uiteraard een smaakvol keukenkruid dat bovendien de spijsvertering stimuleert.

Werkzame stoffen salie

Van salie worden vooral de blaadjes en soms de bloemetjes gebruikt als geneesmiddel in de fytotherapie. Er zitten 15 soorten etherische oliën in. Verder bevat het veel diterpene bitterstoffen. Ook zitten er triterpenen, het fenolzuur rozemarijnzuur en flavonoïden in. Het bevat zwak werkende fyto-oestrogenen, een soort bio-identiek hormonen. Daarnaast zitten er looistoffen, hars, saponinen en choline in.

Salie tegen overmatig zweten

Salie is een zweetremmend middel. Rozemarijnzuur, ketonen en thuyon werken kalmerend op het warmteregulerend centrum van het lichaam waardoor mensen minder zweetproductie nodig hebben om af te koelen. Naar aanleiding van deze medicinale eigenschap wordt het door fytotherapeuten ingezet bij de volgende indicaties:
  • Overdreven transpiratie, klamme handen, zweetvoeten,
  • Overmatig (nachtelijk) zweten als overgangsklacht,
  • Overmatig zweten door te actief werkende schildklier,
  • Nerveus zweten, overmatig zweten door psychosomatische oorzaak,
  • Overmatig nachtzweten, zweten bij chronische virusinfecties, TBC,
  • Koortsige ziektebeelden.

Tegen overmatig zweten kun je twee koppen saliethee per dag drinken.

Salie tegen ontstekingen en infecties

Salie werkt samentrekkend en ontstekingsremmend. Ketonen en looistoffen in salie werken herstellend voor ontstekingen op slijmvliezen in mond, neus, keel en darmen. Daarnaast werkt salie antiseptisch; het remt infecties door bacteriën, virussen en in iets mindere mate schimmels. Oxiden in salie zorgen daarbij voor een slijmoplossend vermogen. Door deze geneeskrachtige werkingen kan een fytotherapeut besluiten salie in te zetten bij de volgende indicaties:
  • Preventie van griep, verkoudheid, bronchitis,
  • Mondslijmvliesontsteking, aften,
  • Loszittende tanden, tandvleesontsteking, bloedend tandvlees,
  • Keelpijn, amandelontsteking, strottenhoofdontsteking,
  • Maagdarmslijmvliesontsteking,
  • Maagwandontsteking, diarree, slokdarmontsteking.

Salie ter bevordering van de spijsvertering

Salie is een maagversterkend kruid. Het bevordert de spijsvertering, werkt galvormend door de bitterstoffen die het bevat, is een windverdrijvend middel en weert krampen in maag en darmen. De sfincter van Oddi is een kringspier die de toevoer van alvleeskliersappen, leversappen en galsappen reguleert. Deze vloeistoffen zorgen voor een goede spijsvertering. Salie kan krampen in de sfincter van Oddi opheffen zodat de spijsvertering naar behoren kan plaats vinden. Kamfer, bornylacetaat en thuyon zijn verantwoordelijk voor de krampopheffende werking. Deze medicinale eigenschappen zijn de voornaamste oorzaken dat fytotherapeuten salie voorschrijven bij:
Het groen-paarse salieblad / Bron: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Het groen-paarse salieblad / Bron: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Anorexia, indigestie, Dyspepsie,
  • Leverinsufficiëntie,
  • Flatulentie, oprispingen, opgezette buik,
  • Darmgistingen, krampen en kolieken van maag en darmen,
  • Diarree bij babies.

Salie bij menstruatieperikelen

De krampopheffende werking van salie kan behalve voor maag en darmen worden gebruikt bij menstruatieproblemen. Daardoor wordt van salie gezegd dat het een menstruatiebevorderend kruid is. Daarnaast wordt de baarmoeder gestimuleerd in haar arbeid tijdens de zwangerschap. Hierdoor kan de fytotherapeut besluiten salie in te zetten bij:
  • Het uitblijven van menstruatie,
  • Het uitblijven van een bevalling,
  • Hormonale disbalans, onregelmatig bloedverlies, onregelmatige menstruatiecyclus,
  • Moeilijke bevalling.

Salie als natuurlijk bio-identiek hormoon

Fyto-oestrogenen reguleren het hormonale evenwicht van de vrouw. Salie kan een overmaat aan fyto-oestrogenen neutraliseren en een tekort aan deze hormonen aanvullen. Daarbij is het een afrodisiac dat speciaal voor de vrouw geschikt is. Deze medicinale werkingen zijn de aanleiding voor een fytotherapeut om het voor te schrijven bij:
  • Overgangsklachten zoals warmte-opwellingen, overmatig zweten en vaginale droogte,
  • Gebrek aan libido van de vrouw,
  • Onvruchtbaarheid bij de vrouw,
  • Herstel na abortus, miskraam.

Je kunt kauwen op salie of een mondspoeling gebruiken om slechte adem te bestrijden.

Uitwendige toepassing salie

De antiseptische, antivirale, antibacteriéle en antischimmelwerking van salie die voornamelijk komen door etherische oliën met ketonen kunnen worden aangewend om allerlei uitwendige aandoeningen te behandelen. De talgsecretie wordt geremd waardoor er minder kans op acné en andere huiduitslag bestaat. Omdat salie lekker ruikt is en bacteriën doodt is het goed voor een frisse adem. Hieronder staan enkele uitwendige toepassingen, gerangschikt op verwerkingsvorm:

Mondpoelmiddel, mondwater, gorgelmiddel, zuigtabletten:

  • Mondslijmvliesontsteking, aften, mondzweertjes,
  • Tandvleesontsteking, bloedend tandvlees, loszittende tanden,
  • Keelpijn, amandelontsteking, strottenhoofdontsteking, heesheid.

Spoelingen, zitbad:

  • Witte vloed,
  • Vaginale ontsteking.

Omslagen:

  • Kleine wonden, slecht helende wonden, zweren,
  • Insectenbeten,
  • Vette huid, eczeem, acné.

Eettips salie

Salie kun je toevoegen aan het kookwater van aardappelen of groenten. Salie heeft een sterke smaak, gebruik daarom niet al te veel. Het is een goed kruid om te mengen met andere kruiden. Salie in een tomatensaus of over schijfjes tomaat in een salade neutraliseert de zure smaak van tomaat. Salie kun je versnipperen en door het beslag van koekjes doen om ze een extra smaakdimensie te geven. Je kunt een dressing maken door salie in azijn of olie te laten trekken; dat geeft een kruidig smaakeffect.

Raadpleeg een fytotherapeut

Wie salie als geneeskrachtig middel wilt gebruiken wordt aangeraden een consult te nemen bij een fytotherapeut. Salie-extracten en medicijnen in de vorm van moedertincturen, poeders, nebulisaat, vloeibaar extract, zalf, crème en capsules dienen alleen op voorschrift van bevoegden gebruikt te worden. Een fytotherapeut kan je daarover meer vertellen net als over de eventuele bijwerkingen en interacties met andere medicijnen of kruiden. Daarnaast bestaan er heilzame combinaties met kruiden. Alle in dit artikel genoemde medicinale werkingen van dit geneeskruid zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en komen uit het Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst, een standaardwerk op het gebied van genezende planten. Het boek wordt gebruikt in de fytotherapie.
© 2013 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Middeltjes tegen keelpijn, griep en verkoudenheidJe hoeft niet altijd meteen naar de dokter te lopen wanneer je een beetje verkouden bent. Ontdek hier enkele natuurlijke…
Salie (Salvia officinalis)Salie (Salvia officinalis)Salie is een prachtig plantje van mediterrane oorsprong. Een oud spreekwoord luid wie Salie in de tuin heeft, heeft nooi…
Salie en je gezondheidSalie is een erg geneeskrachtig kruid die u gewoon thuis kunt laten bloeien. De naam Salva (botanische naam) komt van he…
Echte salie, eeuwige geneeskrachtVreemd kan het gaan met onze inheemse planten en het idee dat alleen wilde planten van bij ons gezond of geneeskrachtig…
De geneeskracht van scharleiDe geneeskracht van scharleiScharlei wordt ruim een meter hoog. Een groot deel van de lengte van de plant wordt in beslag genomen door de lila bloem…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "De geneeskracht van salie"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Hermien, 07-08-2019 23:16 #7
Op een avond ben ik door een mug gestoken Een enorme jeukende bult vormde zich op mijn huid Toevallig zat ik naast de salieplant en impulsief pakte ik een salieblaadje en veegde ermee over de bult. De jeuk verdween bijna direct! geweldig!

Vanessa, 29-05-2019 22:00 #6
Ik heb extreem veel last van nachtelijk zweten, waardoor ik dus amper slaap, ik neem nu 4 saliepilletjes per dag, maar mag ik eigenlijk voor het slapengaan 2 pilletjes in 1 keer nemen, zodat ik 's nachts toch wat beter slaap?

Regine, 03-04-2019 09:30 #5
Ik lijd aan diverticulitis en wou vragen of een salie thee daarbij kan helpen.
Kan ik teveel salie gebruiken?
Of raden jullie mij eerder iets anders aan?

Christina, 26-06-2017 19:59 #4
Mag salie worden gebruikt tegen opvliegers als je borstkanker hebt gehad en nu (hormoonmedicatie) tamoxifen gebruikt? Door deze medicatie worden namelijk opvliegers versterkt.

Maria, 01-05-2016 16:08 #3
Een prachtig kruid met beeldschone bloemen, violet/paars. Bijzonder kruid, dat ik altijd in huis heb. Ben er altijd al dol op geweest en heeft vaak geholpen bij kou, hoest, keelpijn enz. Een advies/waarschuwing om NIET te gebruiken tijdens zwangerschap, zoogperiode of bij epilepsie. Werkt ook prima op het psychische niveau van de mens: bevordert wilskracht en helpt hen die een vertrouwenscrises doormaken, uitstekend tegen depressies, is opwekkend, stimulerend, vitaliserend. Voor specifieke vragen en meer informatie zoeke men op internet. Saliebladeren lijken op de tong van de mens (signatuurleer-net als dat walnoten goed voor de hersenen zijn-) en de tong van de mens vertelt hoe de hele conditie is, ev. welke organen, functies extra aandacht behoeven, waar salie vaak prima kan helpen. Denk aan de gaper die vroeger boven de deur van apotheken hing! Reactie infoteur, 08-09-2016
Leuke toevoeging. De bladeren zijn soms ook violet en paars. Dat maakt salie uniek!

Wil, 07-03-2016 11:41 #2
Interessant die Salie, kan je me ook zeggen hoeveel blaadjes je voor een kruidenthee mag gebruiken.
groet, Wil Reactie infoteur, 24-03-2016
Een paar verkruimelde gedroogde blaadjes zijn genoeg. Probeer het uit en ervaar het. Je bent zelf je beste arts zei Paracelsus al. Salie heeft geen bijwerkingen dus het is een prima zelfzorgmiddel.

Kimberley Pex, 27-06-2013 07:57 #1
Omdat mijn jarenlange zoektocht meer oplevert, dan 't slikken van reguliere middelen, --ik krijg van alle medicijnen tegen m'n crohn de vreselijkste bijwerkingen-- ga ik nu aan de slag met salie. 'n Orthomoleculair therapeute raadde me dit aan, afgewisseld met gemberthee. Ik hoop van harte dat er ooit 'n samenwerking komt met regulier en natuurgeneeswijze. De reguliere bestaat pas 100 of 200 jaar. Natuurgeneeskunde al duizenden jaren. 't Is in ieder geval nu weer in opmars. Ik ben trouwens niet de enige met 'n slopende ziekte die NIET tegen chemische medicijnen kan. Ik hoor 't overal, en je hoort 't steeds meer. Dat 't middel erger is dan de kwaal… terug naar de natuur, ik zoek door. Reactie infoteur, 27-06-2013
Hoi Kimberley,
De laatste tijd bevestigen wetenschappelijke onderzoeken steeds vaker de geneeskrachtige werking van traditionele natuurmedicijnen. Dat is alvast het begin van een handreiking tussen de reguliere geneeskunde en kruidengeneeskunde of fytotherapie.

Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 26-03-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!