De geneeskracht van scharlei
Scharlei wordt ruim een meter hoog. Een groot deel van de lengte van de plant wordt in beslag genomen door de lila bloemen; deze kunnen 75 centimeter hoog zijn. Scharlei is een mooie sierplant en beschikt daarnaast over geneeskracht. De bladeren en de bloemen van deze plant kunnen gegeten worden. Van de bloemen kun je een thee zetten. Scharlei is familie van salie. De medicinale waarde van scharlei kun je vergelijken met die van salie, behalve dat scharlei milder in uitwerking is. Het werkt onder andere bij flatulentie, menstruatiepijn en anorexia.Let op! Dit artikel is geschreven vanuit de persoonlijke visie van de auteur en bevat mogelijk informatie die niet wetenschappelijk onderbouwd is en/of aansluit bij de algemene zienswijze.
Botanische tekening scharlei / Bron: Johann Georg Sturm (Painter: Jacob Sturm), Wikimedia Commons (Publiek domein)Inhoud:
- Traditioneel gebruik
- Naamgeving
- Werkzame stoffen
- Scharlei en de spijsvertering
- Scharlei, goed bij menstruatie en overgangsklachten
- Overige medicinale werkingen scharlei
- Dosis en veiligheid
- Bezoek een arts of fytotherapeut
Traditioneel gebruik
Scharlei is een rustgevende plant. De kalmerende werking geldt met name voor menstruatieproblemen. Het is een ontkrampend kruid. Verder helpt het wind verdrijven, is het goed voor de spijsvertering en eetlustopwekkend. Nicolas Culpeper, een Engelse botanicus en kruidenwetenschapper, schreef op dat scharleizaad een slijmlaag heeft. Daardoor kan het zaad in het oog van iemand worden gedaan om te zorgen dat er iets zoals zand of een stofje zich aan de slijmlaag kan binden, waarna het makkelijker wordt dit uit het oog te halen. Sclarea betekent helder; de Latijnse naam verwijst naar deze werking van scharlei.Naamgeving
In het Latijn wordt scharlei Salvia sclarea genoemd. In het Nederlands zeggen we naast scharlei ook Scharlakenkruid, Muskaatsalie en Algoede. Salvia heet deze plant omdat het familie is van de salie. Sclarea of eigenlijk clarea betekent helder of duidelijk. De letter ´S´ zou je kunnen vertalen met ´is´. Het zicht wordt weer helder als men met scharleizaad een stofje uit het oog haalt, zoals al in de alinea hierboven beschreven is.Werkzame stoffen
Van scharlei wordt voor fytotherapeutische doeleinden het hele bovengronds groeiende kruid gebruikt of alleen het blad. Hierin zitten de volgende belangrijke werkzame stoffen: Etherische olie waarin vooral het ester linalylacetaat en het monoterpenol linalol in zit. Daarnaast bevat deze etherische olie germacreen D en caryofylleen.Scharlei en de spijsvertering
Scharlei bevordert de eetlust en de spijsvertering. Verder is het een ontkrampend kruid en zorgt het voor carminatieve of windverdrijvende werking. Het werkt een stuk milder dan salie. Fytotherapeuten zouden het voor kunnen schrijven bij de volgende indicaties:- Anorexia of verminderde eetlust,
- Dyspepsie of slechte spijsvertering,
- Flatulentie of winderigheid.
Scharlei, goed bij menstruatie en overgangsklachten
Scharlei heeft een menstruatiebevorderende werking. Het beschikt over fyto-oestrogenen; dat is een soort bio-identieke hormonen. Wanneer het lichaam over te weinig hormonen beschikt, bijvoorbeeld in de overgang na het jarenlang slikken de anticonceptiepil, kan scharlei een uitkomst zijn. Hierbij moet worden opgemerkt dat de etherische olie over meer fyto-oestrogenen
Salvia sclarea of scharlei / Bron: Udo Schr?ter, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)- PreMenstrueel Syndroom of PMS,
- Dysmenorrhee of menstruatiepijn,
- Amenorrhee of het uitblijven van menstruatie,
- Oligomenorrhee of gebrekkige menstruatie,
- Overgangsklachten zoals warmte-opwellingen,
- Genitale infecties door hormooninsufficiëntie.
Overige medicinale werkingen scharlei
De werking bij menstruatie, menopauzeklachten en de ontkrampende werking op het spijsverteringsgestel zijn de belangrijkste en meest aangewende toepassingen van scharlei. Daarnaast zijn er een tweetal andere geneeskrachtige werkzaamheden:- Scharlei versterkt de aderen; het is een flebotonicum, een medische term voor een middel dat de wanden van de bloedvaten steviger maakt. Daardoor is het inzetbaar bij spataderen en aambeien.
- Scharlei is een neurotonicum; het versterkt het zenuwgestel en wordt daarom ingezet bij vermoeidheid die toe te schrijven is aan een verminderde werking van het zenuwstelsel.
