Rooibos: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde rooibosthee

Rooibos: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde rooibosthee Rooibos (Aspalathus linearis) is afkomstig van het blad en de twijgjes van de Aspalathus linearis plant, een plant uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae) die alleen in Zuid-Afrika groeit. Het is dus feitelijk geen ‘echte’ thee. Tijdens een lang fermentatieproces krijgt deze thee zijn kenmerkende roodachtige kleur. Groene rooibos is afkomstig van dezelfde struik en wordt niet gefermenteerd. Rooibosthee is erg populair in Nederland en is geschikt als alternatief voor zwarte thee voor mensen die oxaalzuur en tannines niet verdragen. Het drinken van rooibosthee biedt velerlei voordelen voor de gezondheid. Het bevat antioxidanten die vrije radicalen wegvangen. Verschillende polyfenolen in de rooibos hebben een positief effect op het cardiovasculaire stelsel.
Ligging cederberg / Bron: Htonl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Ligging cederberg / Bron: Htonl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Profiel van Rooibos

Rooibos heeft de volgende kenmerken:
  • Wetenschappelijke naam: Aspalathus linearis
  • Familie: vlinderbloemenfamilie (Leguminosae)
  • Verspreiding: in de omgeving van de Cederberg ten noorden van Kaapstad (Zuid-Afrika)
  • Delen van gebruikte planten: bladeren en takken
  • Toepassingen: slaapproblemen; stress en spanning; ter versterking van het immuunsysteem; stabilisatie van de bloedvaten; ontsteking.

Rooibosthee

Rooibosthee wordt wereldwijd verhandeld, maar wordt alleen regionaal geteeld in de bergen van Zuid-Afrika, vlakbij Kaapstad. Het is een traditionele inheemse remedie en drank. Rooibosthee is niet alleen geschikt om te drinken, maar ook voor koken en huidverzorging. In tegenstelling tot zwarte thee, bevat rooibosthee geen cafeïne. Strikt genomen is rooibos geen thee, maar een theeachtig drankje. Volgens de ISO-norm (ISO staat voor 'Internationale Organisatie voor Standaardisatie') zijn echte theesoorten slechts infusies van de theeplanten Camellia sinensis (Chinese theeplant) en – assamica (Indiase theeplant). Rooibosthee bevat waardevolle mineralen en flavonoïden en is daarom een ​​ideaal drankje voor sporters. Rooibosthee bevat geen cafeïne en heeft een natuurlijke zoetheid, waardoor het bijzonder geschikt is voor kinderen.

Rooibosplant / Bron: Winfried Bruenken (Amrum), Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)Rooibosplant / Bron: Winfried Bruenken (Amrum), Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Voedingswaarde

Flavonoiden

Rooibos bevat tal van medisch werkzame stoffen zoals fenolen en flavonoïden. Flavonoiden zijn antioxidanten en vangen vrije radicalen weg. De flavonoïden zijn onder meer:
  • luteoline
  • aspalathin
  • isoorientin
  • orientin
  • rutin
  • isovitexin
  • vitexin

Mineralen en spoorelementen

Vergeleken met de theestruik bevat rooibos geen cafeïne en slechts een paar tannines, ook bekend als looizuur, een verzamelnaam van chemische verbindingen die voorkomen in planten. De volgende mineralen en sporenelementen zijn ook aanwezig in rooibos:

De bladeren en takken bevatten vele essentiële oliën. De smaak komt van twee flavonoïden die het een zoete smaak geven.

Rooibosplant (Clanwilliam, Zuid-Afrika) / Bron: Winfried Bruenken (Amrum), Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)Rooibosplant (Clanwilliam, Zuid-Afrika) / Bron: Winfried Bruenken (Amrum), Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Gezondheidsvoordelen van rooibos

Rooibos heeft een antioxiderende, reinigende en krampstillende werking.

Algemeen

Mensen met nierstenen kunnen heel goed rooibosthee drinken omdat het geen oxaalzuur bevat. Als je lijdt aan ijzertekort, kun je rooibos nemen in plaats van echte thee, omdat het nauwelijks tannines bevat, wat de opname van ijzer vertraagt.

Hart en bloedsomloop

Verschillende polyfenolen in de rooibos hebben een positief effect op het cardiovasculaire systeem en het drinken van rooibosthee kan mogelijk hartaandoeningen, beroertes en slagaderverharding (arteriosclerose) voorkomen.

Botvorming

De flavonoïde luteoline vertraagt ​​de activiteit van de osteoclasten. Dit zijn cellen die verantwoordelijk zijn voor de afbraak van de botstof, wat leidt tot botverlies (osteoporose). Omgekeerd bevordert luteoline de werking van osteoblastcellen, die de vorming van nieuwe botten bevorderen.

Losse rooibos / Bron: Onbekend, Wikimedia Commons (FAL)Losse rooibos / Bron: Onbekend, Wikimedia Commons (FAL)

DNA-bescherming

Flavonoïden hebben een antioxiderende werking en vangen vrije radicalen weg. Dit zijn agressieve stoffen die schade kunnen veroorzaken aan cellen en weefsels. Hiermee voorkomen ze schade aan het DNA, wat mutaties kan veroorzaken die de vorming van kanker bevorderen.

Ontstekingsremmend

De flavonoïden quercetine en luteoline remmen ontstekingen en kunnen ontstekingen voorkomen. Quercetine bevordert ook de afgifte van het hormoon serotonine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Traditioneel drinken mensen rooibosthee om hun humeur te verbeteren. Dit effect kan komen door de quercetine. Deze flavonoïde verlaagt ook het stressniveau. Vooral mensen die lijden aan chronische stress kunnen hier baat bij hebben.

Krampen tegengaan

Aspalathin verlicht krampen en dat zou kunnen verklaren waarom rooibosthee traditioneel wordt gebruikt bij koliek, buikkrampen en maagkrampen.

Overige

Bovendien versterkt de flavonoïde rutine (dat ook voorkomt in boekweit, rabarber, appels, uien, thee en asperges) kleine bloedvaten en vaatwanden, waardoor trombose, spataderen en beroertes kunnen worden voorkomen.

Productie

Rooibos groeit alleen op zandgronden van de Cederberg, zo'n 200 kilometer ten noorden van Kaapstad. De teelt zelf en de productie van de rooibos zijn ongecompliceerd in vergelijking met zwarte en groene thee. Tussen januari en april worden de takken en de bladeren afgesneden. Dit is echter handwerk, omdat machines in de zanderige hooglanden nauwelijks te gebruiken zijn. De takken en bladeren worden met water bevochtigd, fijngemaakt en uitgespreid. Tijdens dit proces fermenteren ze en wordt de van oorsprong groene rooibos roodbruin van kleur. Het materiaal hoeft nu alleen nog maar gedroogd en gepasteuriseerd te worden, dan is het klaar voor verpakking.

Khoisan / Bron: Ian Beatty from Amherst, MA, USA, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)Khoisan / Bron: Ian Beatty from Amherst, MA, USA, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)

Geschiedenis

De Zweedse natuuronderzoeker Carl Peter Thunberg (1743-1828) schreef in 1772 dat de Khoisan – de verzamelnaam voor Khoikhoi- en San-bevolkingsgroepen van zuidelijk Afrika – de struik, die uiteindelijk bekend zou worden als rooibos, gebruikte om een kruidendrank te maken. In 1904 reisde de Russische immigrant Benjamin Ginsberg (1886-1944) naar de Cederberg. Ginsberg kwam uit een familie van theehandelaars en toen hij zag dat de mensen ter plaatse thee maakten van een struik die gezond was, probeerde hij het zelf en was hij er enthousiast over. Hij was de eerste die de export van rooibos organiseerde en zijn familie werd marktleider.

Tot op heden (anno 2020) wordt rooibos alleen gekweekt in de regio van zijn natuurlijke oorsprong, rond de steden Clanwilliam en Citrusdal, omdat het vanwege zijn speciale leefgebied ongeschikt is voor wereldwijde productie. Het gebied Cederberg heeft natte winters en hete droge zomers, waarin ongeveer 300 tot 350 milliliter regen valt, plus een zandbodem met roodbruine stenen. Alle pogingen om rooibos te kweken onder vergelijkbare omstandigheden, bijvoorbeeld in Australië, zijn mislukt. De jaarlijkse productie bedraagt ​​vandaag ongeveer 12.000 ton, ongeveer 90 procent van de oogst is voor export. Het is in Nederland een populaire en veel gedronken thee.

Rooibosthee / Bron: KENPEI, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Rooibosthee / Bron: KENPEI, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Rooibosthee voor in de tuin

Het is verspilling om na het drinken de resten van de rooibos in de prullenbak of groene bak te gooien. De mineralen maken het een uitstekende meststof voor kamer- en tuinplanten. Als er tijdens het drinken thee achterblijft, spoel deze dan niet door de gootsteen. Gebruik het om planten water te geven.

Rooibos in de keuken

In Zuid-Afrika wordt rooibos niet alleen als thee gedronken, maar ook gebruikt om mee te koken. Het is geschikt voor het toevoegen van smaak aan taarten, koekjes of brood en geeft desserts met noten, chocolade of vanille een unieke toon. Rooibos smaakt bijzonder goed in ijs, en zelfs in een soep van pompoen of linzen smaakt het uitstekend.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Rooibosthee: een lekkere, maar ook gezonde thee!Rooibosthee: een lekkere, maar ook gezonde thee!Naast normale thee gemaakt van originele theeplanten zijn tegenwoordig ook veel kruidenthees populair. Een van die kruid…
Gezondheidsvoordelen van rooibostheeGezondheidsvoordelen van rooibostheeHet is inmiddels algemeen bekend dat het drinken van thee gezond kan zijn voor het lichaam. Er zijn verschillende soorte…
Rooibosthee, lekker en gezondRooibos (Aspalathus linearis) is een Zuid-Afrikaanse vlinderbloemige struik, familie van brem en klaver, die van oudsher…
Rooibos, gezond voor meer dan je misschien denkt!Rooibos staat vooral bekend als de thee die uit Zuid-Afrika komt. Deze "nectar van de natuur" zoals de thee daar genoemd…

Aalbessen: gezondheidsvoordelen en inhoudsstoffen aalbesAalbessen: gezondheidsvoordelen en inhoudsstoffen aalbesDe aalbes of trosbes is een bes die afkomstig is van een bladverliezende struik, normaal 1 tot 1,5 meter hoog, soms zelf…
Dadels: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde van dadelsDadels: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde van dadelsDadels zijn de vruchten van de dadelpalm (Phoenix dactylifera) en groeien in trossen aan de vrouwelijke bomen. De dadelp…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Soultea.deAndré Helbig, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0/bewerkt)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rooibos
  • https://www.healthline.com/nutrition/rooibos-tea-benefits
  • https://www.pickwick.nl/inspiratie/wat-is-rooibos/
  • https://www.dille-kamille.nl/laat-je-inspireren/de-keuken-van-dille/thee-oorsprong-en-soorten/
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/323637
  • https://www.nen.nl/NEN-Shop/Nieuwsberichten-Landbouw-Levensmiddelen/ISOnormen-voor-thee-en-SDGs.htm
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Theeplant
  • https://www.theeliefhebbers.nl/encyclopedie/thee/theeplant/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Luteoline
  • https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/flavonoiden.aspx
  • https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/antioxidanten.aspx
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Rooibos
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Aspalathin
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Carl_Peter_Thunberg
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Khoisan_(volk)
  • https://the-art-of-tea-herbs-spices.nl/product-categorie/a-losse-thee/rooibos-thee/1-rooibos/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Benjamin_Ginsberg_(businessman)
  • https://www.bulletproof.com/diet/superfoods/rooibos-tea-benefits-weight-loss/
  • https://www.theevandemarkt.nl/rooibos-thee/
  • https://www.redcarnationhotels.com/blog/nine-health-benefits-drinking-rooibos-tea
  • https://food.ndtv.com/food-drinks/8-amazing-health-benefits-of-drinking-rooibos-tea-or-red-tea-1724888
  • https://www.thehealthy.com/alternative-medicine/healthy-rooibos-tea-benefits/
  • Afbeelding bron 1: Htonl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 2: Winfried Bruenken (Amrum), Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • Afbeelding bron 3: Winfried Bruenken (Amrum), Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • Afbeelding bron 4: Onbekend, Wikimedia Commons (FAL)
  • Afbeelding bron 5: Ian Beatty from Amherst, MA, USA, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • Afbeelding bron 6: KENPEI, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Rooibos: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde rooibosthee"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Gepubliceerd: 16-07-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Kruidengeneeskunde
Bronnen en referenties: 29
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!