InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De geneeskracht van beredruif

De geneeskracht van beredruif

De beredruif komt van oorsprong voor in Noord-Amerika, waar beren graag van de vruchten van deze struik snoepen. Behalve in Noord-Amerika komt de beredruif ook voor in Scandinavië, Noord-Europa, IJsland, Noord-Azië en Noord-Japan. Textielververs gebruikten de beredruifbessen om textiel mee blauw te kleuren. Op zaterdag hingen ze het op; het was dan in eerste instantie geel. Twee dagen later, na oxidatie, werd het blauw. Dat was op maandag. De textielwerkers hadden dan een dag vrij. Uit dit gegeven ontstond de oorsprong van de uitdrukking ´een blauwe maandag´.
Botanische tekening beredruif / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening beredruif / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Naamgeving beredruif

In het Latijn heet beredruif Arctostaphylos Uva-Ursi. Arctostaphylos is een Latijnse verbastering van de Griekse woorden ´arktos´ wat beer betekent en ´staphylos´ wat ´druiven´ beduidt. ´Uva´ betekent ´bessen´ en ´ursi´ betekent ´beer´. Eigenlijk is de botanische naam een tautologie; er staat tweemaal hetzelfde. De Nederlandse naam beredruif is een vertaling van de Latijnse betekenis. Er zijn alternatieve namen in het Nederlands: Zandbezie en Plaskruid. De laatste betekenis is een verwijzing naar de medicinale eigenschap van de bladeren; een thee van deze bladeren doet een goedaardige prostaatvergroting verkleinen en ontsmet de urinebuis. Dat maakt het plassen gemakkelijker.

Geschiedenis beredruif

Indianen die in wat nu Canada heet woonden, gebruikten beredruifbladeren bij urinewegontsteking, verstuikingen, zwellingen en irritaties. In Engelse kruidenboeken wordt deze geneesplant voor het eerst genoemd in de 13e eeuw als medicijn voor infecties van de urinewegen. Europeanen en Indianen hadden los van elkaar de medicinale werkingen op de urinewegen van deze plant ontdekt. Vanaf de 16e eeuw wordt beredruifblad ook op het continent genoemd als middel om ontstoken urinewegen mee te behandelen. Halverwege de 18e eeuw werd de plant ingesloten in het arsenaal van geneesplanten wat universitair opgeleide dokters gebruikten. Het kwam terecht in de Engelse farmacopee, een boek met een overzicht van geneesplanten en hun werkingen. Omdat beredruif veel looistoffen bevat werd het gebruikt bij leerbewerking. Het blad werd eveneens als smaakmaker vermengd door tabak.

Werkzame stoffen beredruif

De bessen zijn eetbaar maar worden niet gebruikt voor medicinale doeleinden; daarvoor wordt alleen het blad aangewend. In het blad zitten vooral hydrochinonemonoglycosiden zoals arbutine, hydrochinon, methylarbutine en in mindere mate piceoside. Verder zit er een beetje vrij hydrochinon in. Looistoffen zitten er in grote getale in; ellagitanninen, galluszuur en gallotanninen. Op het gebied van flavonoïden bevat beredruifblad: hyperoside, isoquercitrine, quercetine, quercitrine en myricetine. Ook zitten er de pentacyclische triterpenen ursolzuur en oleanolzuur in. In mindere mate bevat beredruifblad: de fenolische zuren p-cumarinezuur en syringinezuur, etherische olie, de iridoïde monotropeïde, allantoïne, malonzuur, citroenzuur, kininezuur, mierenzuur, de bitterstof ericoline, de resine ursone, de glycoside piceïne, de vitaminen B1, B2, B3 en C, betacaroteen, de mineralen calcium, magnesium, kalium, mangaan, chroom, kobalt, aluminium, ijzer, fosfor, seleen, silicium, natrium, tin en zink, vezels, vetten betasitosterol en taraxosterol.

Medicinale werking beredruif

De belangrijkste werking van beredruif is dat het een mild urinair antisepticum is; dat wil zeggen dat het de urinewegen ontsmet. Arbutine en methylarbutine zijn de voornaamste werkzame stoffen. Door chemische omzettingen via de lever ontstaat de stof hydrochinon, een stof die onder andere antibacterieel is tegen de E.coli bacterie. Verder is het een astringerend of slijmvliessamentrekkend middel. Ook is het een natuurlijke pijnstiller en een bloedstelpend middel. Daarnaast verminderen de aanwezige looistoffen de slijmvliesafscheiding en is het een ontstekingsremmend middel door de aanwezigheid van looistoffen, ursolzuur, hyperoside en arbutine in beredruifblad. Al deze medicinale werkingen maken beredruifblad een prima middel bij:
  • Blaasontsteking en terugkerende blaasontsteking,
  • Beredruif / Bron: Walter Siegmund, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Beredruif / Bron: Walter Siegmund, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
    Benigne Prostaat hypertrofie of goedaardige prostaatvergroting,
  • Honeymoonblaasontsteking bij seksueel actieve vrouwen,
  • Blaasontsteking door verzwakte weerstand bij ouderen,
  • Blaasontsteking bij postmenopauzale vrouwen,
  • Herhaalde blaasontsteking door reflux, het terugstromen van urine in de urineleider,
  • Preventie van blaasontsteking bij gecatheteriseerde patiënten,
  • Asymptomatische bacteriurie of bacteriën in urine zonder klachten,
  • Sterk geurende urine,
  • Chronische infecties van de urinewegen,
  • Nierontsteking,
  • Nierbekkenontsteking,
  • Etter in de urine,
  • Prostaatontsteking,
  • Urinebuisontsteking,
  • Bedplassen door infecties.

Overige medicinale werkingen

De geneeskrachtige werkingen op de blaas zijn de meest voorkomende redenen om beredruif voor te schrijven. Er zijn daarnaast nog meer medicinale werkzaamheden:
  • Omdat beredruif mild diuretisch werkt en het urinezuur uit het lichaam drijft, voorkomt het nierstenen en niergruis.
  • Te zure urine wordt tegen gegaan door arbutine en de aanwezige flavonoïden.
  • De astringerende werking maakt beredruif een middel tegen diarree, dysenterie en dunne en dikke darmontsteking.
  • Het wordt ingezet als adjuvans bij milde luchtwegenaandoeningen omdat het hoestbedarend werkt.

Uitwendige geneestoepassingen beredruif

Door de astringerende werking van de looistoffen wordt beredruif gebruikt om de huid sneller te doen herstellen. Daarnaast bleekt het de huid. Mond, huid, ogen en geslachtsdelen kunnen ermee behandeld worden om infecties te verhelpen. Er kan een aftreksel van de bladeren met olie worden gemaakt welke met een omslagdoek wordt opgebracht. Dit is een behandelmethode bij:
  • Huiduitslag,
  • Roodheid van de huid,
  • Beredruif / Bron: Walter Siegmund, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)Beredruif / Bron: Walter Siegmund, Wikimedia Commons (CC BY-2.5)
    Lichte brandwonden,
  • Hoofdhuidschilfers.

Gorgelen, mondspoeling met afgekoeld afkooksel:

  • Tandvleesontsteking,
  • Mondslijmvliesontsteking,
  • Aften.

Vaginale spoeling:

  • Witte vloed,
  • Vaginale ontsteking.

Oogbaden:

  • Oogbindvliesontsteking.

Wassen met aftreksel:

  • Depigmentatie van de huid.

Raadpleeg de fytotherapeut

Beredruifblad wordt niet door iedereen goed verdragen, ook al is het sterk verdund. Beredruifbladeren mogen in tegenstelling tot de vruchtjes, nooit gegeten worden; ze bevatten teveel looistoffen. Beredruifmedicijnen geeft aan urine een groenige kleur. Een fytotherapeut zal voorschrijven om nooit meer dan 5 kuren met beredruif per jaar te doen. Kinderen onder de 12 mogen het niet inwendig gebruiken. Het is ook niet goed voor zwangere vrouwen om het te gebruiken. Zo zijn er nog een aantal contra-indicaties en waarschuwingen waarvan de fytotherapeut je op de hoogte kan brengen. Raadpleeg altijd een fytotherapeut als je geneesplanten wilt gebruiken. Alle geneeskrachtige werkingen in dit boek komen uit het Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst, een standaardwerk in de fytotherapie.

Lees verder

© 2013 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Welke planten bij welke grondsoortWelke planten bij welke grondsoortBij elke grondsoort hoort een plantensassortiment, maar voordat je de tuin rijkelijk beplant is het uiterst verstandig o…
Blauwe maan: twee keer een volle maan in een maandIn 2009 werd veelal aangekondigd dat er tijdens de jaarwisseling van 2009 op 2010 een blauwe maan zou zijn. Veel mensen…
Fytotherapie, planten A, B, C, D, EFytotherapie, planten A, B, C, D, EFytotherapie is een "alternatieve geneeswijze" die door de heilzame krachten van planten allerlei kwaaltjes verhelpt of…
Cranberry en blaasontstekingCranberry en blaasontstekingDe Cranberry of Grote veenbes, Latijnse naam Vaccinium macrocarpon of Oxycoccus macrocarpos (Aiton) Pursh is afkomstig u…
Fytotherapie, geneeskunde met plantenFytotherapie is de behandeling van klachten en ziektes met natuurlijke geneesmiddelen. Deze zijn afkomstig van planten.…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "De geneeskracht van beredruif"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Eddy, 17-05-2019 05:02 #4
Sinds ik het neem heb ik geen prostaat problemen meer, werkt echt. Het heeft mij een operatie bespaard.

Margreet, 09-09-2017 23:05 #3
Gelukkig las ik een artikel over beredruifblad en ik ben er heel blij mee.
Zodra ik merk dat er iets met mijn blaas gaande is( en dat is vaak), doe ik 2 theelepels beredruifbladthee in een zeefje in een theeglas. Gooi er kokend water op, laat het 10 minuten trekken en drink het 3 keer per dag. Samen met dmannose en cranberry pillen is het me vaak gelukt een antibioticakuur te voorkomen.
Ik merk dat ik door de thee grote plassen moet doen en dat is heel fijn tijdens zo'n periode. Weg met de bacteriën. Ik heb gelezen dat de blaaswand weer glad wordt en de bacteriën geen vat kunnen krijgen. Dus beredruifbladthee heb ik altijd in huis.

Julien de Groote, 05-08-2016 18:14 #2
Ik neem dagelijks de bloedverdunner Xarelto 20. Mag ik daarbij eveneens een kuur beredruif nemen? Ik stel deze vraag omdat voor beredruif wordt opgegeven dat het eveneens bloedstelpend is. Reactie infoteur, 27-08-2016
Dat lijkt me een vraag voor een fytotherapeut.

Rajen Martina, 21-12-2015 01:45 #1
Waar groeit die beredruif, ik wil meer weten over geneeskrachtige planten. Reactie infoteur, 09-02-2016
Op Terschelling.

Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 27-05-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Special: Geneesplanten
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!