InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Total bodyscan: aanrader of afrader?

Total bodyscan: aanrader of afrader?

Sinds een aantal jaren is het mogelijk je hele lichaam preventief te laten onderzoeken door middel van een zogeheten total bodyscan. Een total bodyscan biedt de mogelijkheid om aandoeningen in een vroeg stadium te ontdekken en te behandelen. De belangstelling is enorm. Toch is het maar de vraag of een total bodyscan voordeel oplevert. Tijdens een total bodyscan wordt met behulp van moderne beeldvormende technieken zoals MRI (magnetic resonance imaging) en CT (computed tomography) gekeken naar mogelijke aandoeningen in bijvoorbeeld het hart, de longen, de hersenen, en het bloedvatenstelsel. Ook is het mogelijk op basis van een total bodyscan in te schatten wat de kans is om in de toekomst bepaalde aandoeningen te ontwikkelen, zodat de juiste voorzorgsmaatregelen kunnen worden genomen. Omdat ieder mens uniek is wordt het onderzoek afgestemd op de persoonlijke situatie, waarbij met name leeftijd, leefstijl, medisch verleden, erfelijke aanleg, en eventuele bestaande klachten van belang zijn.

Total bodyscans zijn nog niet toegestaan

Op dit moment zijn total bodyscans nog verboden in Nederland. Onze wetgeving staat geen uitgebreid preventief onderzoek toe zonder dat daar een directe medische aanleiding voor is. Toch staat bijna driekwart van de Nederlanders positief tegenover zo'n grondige check-up, aldus een online poll uit 2009 van dokterdokter.nl. Mensen die zich graag willen laten doorlichten kunnen terecht in bijvoorbeeld Duitsland, Engeland, of Oostenrijk, waar de scans wel zijn toegestaan.

Aanbieders van total bodyscans adverteren wél in Nederland. In antwoord op kamervragen hierover antwoordde Minister Schippers van Volksgezondheid op 17 oktober 2013 dat mensen zelf een afweging moeten kunnen maken. De minister heeft aan de Gezondheidsraad advies gevraagd naar de voorwaarden waaronder de scans in Nederland zouden kunnen worden toegestaan. Ze verwacht dit advies voor de zomer van 2014.

Medische instanties zijn tegen total bodyscans

Verschillende instanties in ons land hebben inmiddels hun bedenkingen geuit ten aanzien van preventieve total bodyscans. Volgens het Nederlands Huisartsen Genootschap is screening onder mensen zonder klachten niet zinvol, aangezien de kans heel klein is dat daarmee iets gevonden wordt dat medisch ingrijpen vereist. Ook wijst het Genootschap op mogelijke onbedoelde effecten: voor iemand met een ongezonde leefstijl kan een goede testuitslag een reden zijn om op dezelfde voet door te gaan, en iemand die hoort dat er iets niet helemaal goed is kan zich opeens patiënt gaan voelen.

Bovendien is in dergelijke onderzoeken de kans groot dat ten onterechte een afwijking wordt vastgesteld (een fout-positieve uitslag), wat leidt tot onnodige ongerustheid en extra ongemak door vervolgonderzoeken. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Radiologie is er nog geen enkele wetenschappelijke studie gepubliceerd die het nut van total bodyscans heeft bewezen, noch wat betreft levensverlenging, noch wat betreft kosteneffectiviteit. Ook stelt de vereniging dat van geen enkele scantechniek bekend is in hoeverre daarmee in een gezonde populatie ziekten kunnen worden aangetoond of uitgesloten.

Total bodyscans zijn niet zonder risico

Er is nog een andere reden waarom total bodyscans niet aan te raden zijn. Bij het onderzoek wordt onder andere gebruikgemaakt van CT-scans. Een CT-onderzoek is een speciale vorm van röntgenonderzoek waarmee driedimensionale afbeeldingen gemaakt kunnen worden van de interne lichaamsdelen. Maar dat is niet zonder risico, zo blijkt uit een inventarisatie in het wetenschappelijke tijdschrift American Journal of Roentgenology van juli 2013. Men schat dat in de Verenigde Staten ongeveer 2% van alle kankergevallen is toe te schrijven aan het gebruik van röntgenstraling in het diagnostisch onderzoek.

Röntgenstraling is een vorm van ioniserende straling. Dat betekent dat de straling zoveel energie heeft dat er elektronen door worden losgemaakt uit de atomen of moleculen van het materiaal waar de straling doorheen gaat. In het menselijk lichaam kan dit leiden tot schade aan het DNA. Als deze schade niet of verkeerd wordt hersteld, kunnen de betreffende cellen zich ontwikkelen tot kwaadaardige cellen, en uiteindelijk tumoren. Omdat schade door röntgenstraling een random proces is, kun je dit risico nooit helemaal uitsluiten.

Conclusie

De preventieve total bodyscan is een opkomend fenomeen dat al heel wat discussie heeft losgemaakt. Uit angst voor ernstige ziekten zoals kanker en hartfalen laten veel mensen zich gemakkelijk verleiden tot een total bodyscan, onder het mom van 'baat het niet dan schaadt het niet'. Dat laatste blijkt echter een grote misvatting. Een total bodyscan is zeker niet zonder risico. Bovendien is de kans groot dat zo'n onderzoek onnodige zorgen oplevert. En omdat er wetenschappelijk nog geen voordelen bekend zijn, maar wel nadelen, wijzen veel medische professionals de total bodyscan vooralsnog af.
© 2013 - 2019 Verus, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Bodyscan: preventief medisch onderzoekBodyscan: preventief medisch onderzoekMeestal wordt een ziekte pas ontdekt als men klachten krijgt. Ver daarvoor is de ziekte echter vaak al aanwezig in het l…
Total Body Scan, informatieTotal Body Scan, informatieDe Total Body Scan brengt het lichaam in beeld. Steeds meer mensen laten vrijwillig en op eigen kosten, een Total Body S…
Bodyscan op Schiphol, gevaarlijk?Bodyscan op Schiphol, gevaarlijk?De bodyscan wordt ook wel eens de naaktscan genoemd oftewel een securityscan. De bodyscan is niet hetzelfde als de Secur…
Full body scan: De gevarenFull body scan: De gevarenVeel bedrijven adverteren met zogenaamde 'Full body scans'. Tijdens een Full body scan onderga je een medische check-up.…
Gezondheid: preventief lichamelijk onderzoekGezondheid: preventief lichamelijk onderzoekEr zijn, zoals bij zoveel zaken, voor- en tegenstanders van het preventief lichamelijk onderzoek. Immers, het kan mensen…
Bronnen en referenties
  • http://www.dokterdokter.nl/gezondheid/psyche/5728/total-bodyscan-een-goed-idee
  • http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/10/17/beantwoording-kamervragen-over-het-aanprijzen-van-body-scans.html
  • http://www.nhg.org/nhg-standpunt-over-medische-check-ups-bij-mensen-zonder-klachten
  • http://www.radiologen.nl/37/4278/
  • http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/tijdschriftartikel/118669/geef-commerciele-bodyscans-geen-kans.htm
  • http://www.ajronline.org/doi/abs/10.2214/AJR.12.9226

Reageer op het artikel "Total bodyscan: aanrader of afrader?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Verus
Gepubliceerd: 04-12-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!