InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Schistosomiasis: symptomen, diagnose en behandeling

Schistosomiasis: symptomen, diagnose en behandeling

Schistosomiasis: symptomen, diagnose en behandeling Schistosomiasis is een ziekte die wordt veroorzaakt door zuigwormen. Deze parasieten kunnen ernstige schade toebrengen aan verschillende organen. Mensen lopen deze ziekte op als ze in aanraking komen met larven van de zuigwormen die in zoet water leven. De larven leven vooral in stilstaand water, maar komen ook vaak voor in stromend water in rivieren. Schistosomiasis komt vooral voor in meren en rivieren in Afrika, Zuid-Amerika, het Midden-Oosten en Azië. De ziekte staat ook bekend onder de namen bilharzia en bilharziose.

Levenscyclus wormen

In totaal zijn er vijf soorten zuigwormen die voor schistosomiasis kunnen zorgen. Zoetwaterslakken splitsen de larven van de parasiet uit. Deze larve kan vervolgens de mens binnendringen via de huid. De larven ontpoppen zich in het lichaam tot wormen van enkele centimeters. De diertjes bewegen zicht voort in de bloedvaten rondom de dikke darm. De wormen leggen eieren in de darmwand. Een deel van de eitjes steekt vervolgens de darm door waardoor ontstekingen optreden. Via de bloedstroom kunnen de eieren ook in organen als de lever belanden en daar schade aanrichten. De eitjes kunnen de blaas bereiken en via de ontlasting en urine het lichaam uitkomen. De zuigwormen hebben de grootste overlevingskans in zoet oppervlaktewater. In zoetwaterslakken rijpen ze vervolgens helemaal uit.

Symptomen

De symptomen van schistosomiasis verschillen per zuigwormsoort. De meest voorkomende kwaal is jeuk op de plek waar de larve het lichaam is binnengetreden. Sommige besmette mensen merken niets van symptomen, anderen krijgen te maken met verschillende klachten. Die treden binnen drie tot acht weken op nadat de larve het lichaam is binnengegaan. De meest voorkomende klachten zijn:

  • Jeuk op plek waar de larve het lichaam is binnengegaan
  • Koorts
  • Diarree (kan ook chronisch worden)
  • Spierpijnen
  • Gewrichtspijnen
  • Branderig gevoel bij plassen
  • Plasaandrang neemt toe
  • Bloed in urine
  • Opgezette buik

Katayamasyndroom

In zeldzame gevallen treden er bij patiënten die lijden aan schistosomiasis het Katayamasyndroom op. Dit is een overgevoeligheidsreactie. Die treedt binnen zes weken op na het eerste contact met zoet water. De patiënt krijgt te maken met koorts en klachten aan de huid. Er verschijnen galbulten op de huid of de huid zwelt op rondom het oog, de lip en de wang. Ook kunnen klachten als hoesten, diarree en kortademigheid optreden. Meestal hebben de zuigwormen in dit stadium nog geen eieren gelegd. Wel komen in het bloed antistoffen voor tegen de parasieten op.

Diagnose

De diagnose van schistosomiasis is eenvoudig te stellen. Meestal wordt een bloedonderzoek uitgevoerd waarin gespeurd wordt naar antistoffen tegen de zuigwormen. Dit bloedonderzoek vindt meestal na zes weken plaats, nadat de patiënt in aanraking is gekomen met zoet water. Vaak worden ook de ontlasting en de urine nagekeken op de aanwezigheid van wormen of wormeieren. In sommige gevallen haalt een arts rectaal weefsel weg voor verder onderzoek.

Behandeling

In bijna alle gevallen wordt het medicijn praziquantel (oftewel biltricide) voorgeschreven bij schistosomiasis. Praziquantel drijft de volwassenen wormen uit het lichaam. Patiënten worden altijd behandeld om te voorkomen dat er nieuwe ontstekingen ontstaan. Als de schistosomiasis wordt veroorzaakt door de parasiet S. japonicum schrijft de arts een hogere dosering voor. Wanneer er sprake is van acute schistosomiasis of het Katayamasyndroom worden er naast de praziquantel ook corticosteroïden (bijvoorbeeld prednison) gegeven. Als de ziekte onbehandeld blijft kunnen er levensbedreigende situaties ontstaan waarbij levercirrose en blijvende schade aan de urinewegen kunnen optreden.

Preventie

Een vaccin bestaat niet tegen schistosomiasis. Wel kan de ziekte makkelijk voorkomen worden door in tropische landen niet te gaan zwemmen of pootje te baden in zoetwater. Er kan beter gezwommen worden in zwembaden met chloor of in de zee. Wanneer je water uit een rivier of meer gebruikt, is het aan te raden dit water op minimaal vijftig graden te koken of het twee dagen stil te laten staan. De larven sterven dan binnen 24 uur. Wie per ongeluk toch met besmet water in contact komt dient zich flink af te drogen, zodat je de zuigwormen die je huid aan het binnendringen zijn van je af worden gewreven. Dit is echter geen garantie om besmetting op schistosomiasis te voorkomen.
© 2014 - 2019 Tina2011, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Schistosomiasis, diagnostiek en behandelingSchistosomiasis, diagnostiek en behandelingSchistosomiasis werd vroeger ook wel bilharzia genoemd. Het is een infectie met zuigwormen die parasitair in de bloedvat…
Zuigwormen of TrematodaZuigwormen of TrematodaZuigwormen zijn platwormen die voornamelijk in de (sub)tropen voorkomen. Ze leven in een vochtige omgeving. Besmetting b…
Schistosomiasis: symptomen, behandeling, diagnose, gebiedenSchistosomiasis: symptomen, behandeling, diagnose, gebiedenSchistosomiasis symptomen zijn niet zo specifiek. De symptomen van schistosomiasis hangen sterk af van de ernst van de b…
Schistosomiasis: infectie parasitaire wormen SchistosomaSchistosomiasis: infectie parasitaire wormen SchistosomaSchistosomiasis wordt ook wel bilharzia genoemd, naar de Duitse arts Theodor Bilharz (1825-1862) - de ontdekker van deze…
Schistosoma: oppassen met zoet water in de (sub)tropenSchistosoma: oppassen met zoet water in de (sub)tropenSchistosoma is een parasiet die in sommige (sub)tropische gebieden in zoet oppervlaktewater voorkomt. Een voorbeeld is d…
Bronnen en referenties
  • https://www.lumc.nl/home/0001/12556/19997/910130430173257
  • http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Professioneel_Praktisch/Richtlijnen/Infectieziekten/LCI_richtlijnen/LCI_richtlijn_Schistosomiasis
  • http://www.tropencentrum.nl/reizigersbureau.asp?dc=216&Cat=3014&Mnu=3000
  • http://www.vaccinatiesopreis.nl/schistosomiasis-bilharzia/
  • Winkler Prins medisch handboek, onder redactie van prof. Dr. Frans J. Meijman, uitgeverij Spectrum
  • Het medisch handboek onder hoofdredactie van Dr. Jannes J.E. van Everdingen, uitgeverij Kosmos-Z&K Uitgevers

Reageer op het artikel "Schistosomiasis: symptomen, diagnose en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tina2011
Gepubliceerd: 23-02-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!