Probleem of stoornis: Pavor nocturnus en slaapwandelen

De pavor nocturnus ofwel nachtschrik is een beangstigende ervaring die zich voordoet tijdens de slaap en, anders dan een nachtmerrie, niets met dromen te maken heeft. Hierbij is de betrokkene verzonken in een diepe fase 4 slaap waar hij plotseling in grote ontzetting uit ontwaakt, wat dikwijls vergezeld gaat van gillen, huilen, een snelle ademhaling en zweten. Hij kan zich actief tegen kalmeringspogingen van anderen verzetten door te trappen en om zich heen te slaan als om een denkbeeldig kwaad af te weren.

Meestal wordt hij niet volledig wakker, maar gaat weer onder zeil zonder zich de volgende morgen iets van de episode te herinneren. Als u tijdens de pavor nocturnus wél wakker wordt zult u zich verward en gedesoriënteerd voelen.

Een pavor nocturnus zal zich voornamelijk voordoen aan het begin van de nacht, wanneer men het diepste slaapt. Gewoonlijk bestaat er geen verband met een of andere droominhoud of een nachtmerrie. Het vaakst doet dit verschijnsel zich voor bij kinderen 6% van alle kinderen heeft er weleens last van, vergeleken met nog geen 1% van de volwassenen. Het probleem begint gewoonlijk tussen het vierde en twaalfde jaar en verdwijnt tijdens de adolescentie vanzelf.

Diagnose volgens DSM IV

  • Volgens het diagnostisch handboek hebt u een reëel probleem met pavor nocturnus als sprake is van het volgende:
  • Het gebeurt dikwijls dat u plotseling wakker schiet met een schreeuw en diverse tekenen van enorme angst (zoals een jagende pols, een hijgende ademhaling en zweten).
  • Anders dan bij nachtmerries, herinnert u zich bij het wakker worden geen akelige droom en u bent het voorval de volgende morgen vergeten.
  • U (of uw familie) vindt deze episodes zo akelig dat u professionele hulp inroept.

Slaapwandelen

Bij slaapwandelen gaat het om herhaaldelijk optredende episodes gewoonlijk van enkele minuten tot een half uur waarin de betrokkene slapend en wel rondloopt, ergens gaat zitten, wat praat of iets eet. Een slaapwandelaar schijnt zich niet van zijn omgeving bewust te zijn, heeft de blik op oneindig en reageert niet op pogingen van anderen om hem te wekken. Het kan zijn dat u uit bed komt, naar beneden gaat, iets eet, het toilet bezoekt of zelfs het huis uit gaat.

De patient praat slecht gearticuleerd en is moeilijk te verstaan. Ofschoon er tijdens het slaapwandelen gewoonlijk alleen simpele handelingen worden verricht, worden er soms ook ingewikkelde bezigheden uitgevoerd zoals het besturen van een auto of bedienen van machines.

Ook gebeuren daarbij weleens gekke dingen: men doet bijvoorbeeld een plas in de keuken of kruipt in andermans bed. Soms kan de slaapwandelaar de indruk wekken ergens voor weg te lopen, alsof hij een naderend gevaar ontvlucht.
Als men hem wakker krijgt (wat bijzonder moeilijk is), is hij eventjes de kluts kwijt en bereikt dan weer een normale wakende toestand. Als hij daarna weer naar bed gaat en verder slaapt, weet hij s morgens soms niets meer van het gebeurde.

Dit kan vervelend zijn als u ergens anders wakker wordt dan waar u zich oorspronkelijk te slapen heeft gelegd, terwijl u geen idee heeft hoe of waarom u daar terecht gekomen bent. Het slaapwandelen treedt gewoonlijk op in fase 3 of van de REM slaap, meestal vroeg in de nacht. Zulke episodes kunnen in de hand worden gewerkt door alcohol- of middelengebruik bij iemand die daar vatbaar voor is.

In de kindertijd komt slaapwandelen veel voor zon 20 tot 30% van de kinderen heeft minstens én keer geslaapwandeld. Maar bij een kleine 5% komt het vaker voor. Het begint normaliter tussen het vierde en achtste jaar en verdwijnt tijdens de adolescentie vanzelf. Een kind dat slaapwandelt, wil uit gêne over dit probleem dikwijls niet bij vriendjes logeren of op een kamp gaan.
© 2008 - 2020 Sophocles, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat zijn slaapproblemen?Wat zijn slaapproblemen?Iedereen kent het wel, slaapproblemen, wie heeft er nou niet eens last van? Bij sommige mensen blijft dit probleem maar…
Veel voorkomende soorten parasomniaVeel voorkomende soorten parasomniaEr zijn verschillende soorten parasomnia. De eerste soort is pavor nocturnus. Bij deze slaapstoornis krijgt de persoon e…
Probleem of stoornis: SlaapproblemenDe slaap is een van de grote mysteries en vreugden van het leven en een of meer nachten slecht slapen een van de grote m…
Nachtmerrie: oorzaak, voorkomen en de betekenisNachtmerrie: oorzaak, voorkomen en de betekenisEen nachtmerrie is een benauwende, angstaanjagende droom. Vaak is er het gevoel dat men bezwijkt onder een drukkende las…

Probleem of stoornis: Slaapstoornis door een middelAls u problemen met slapen heeft, is het eerste wat u zich moet afvragen of dit kan worden veroorzaakt door een middel o…
Probleem of stoornis: Slaapstoornis door lichamelijke kwalenDe meeste lichamelijke ziekten kunnen tot slaapstoornissen leiden gewoonlijk door de ermee samengaande symptomen zoals p…

Reageer op het artikel "Probleem of stoornis: Pavor nocturnus en slaapwandelen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Petra L., 25-08-2014 12:43 #13
Ik heb sinds een jaar of 12 last van deze symptomen, ik droom bijvoorbeeld dat er een fiets wordt gestolen en ik spring dan op uit m'n bed en schreeuw voor het raam: Heey. Vervolgens ren ik de trap af naar beneden, doe de deur van slot en loop dan de tuin in, vervolgens realiseer ik me wat ik aan het doen ben en ga weer terug naar boven. Ook droom ik weleens dat m'n kinderen worden gestolen of dat er ingebroken wordt en ren ik ook de trap op en neer. Ik lees in de beschrijving dat mensen het zich niet herinneren, maar ik herinner het me vaak wel, omdat ik vaak wakker word als ik dat aan het doen ben. Is dit ook Pavor Nocturnus?

Laura, 20-03-2014 19:59 #12
Zelf ben ik 22 jaar en heb nu enkele jaren last van deze angstaanvallen. Bij mij is het ook echt pure paniek, kortademig, hartkloppingen en heel echt heel hard gillen. Zelf vind ik het wel fijn om wakker gemaakt te worden. Het hele huis is toch wakker dus dan komt er altijd wel iemand om me te troosten.
Meestal gaat bij mij de angst over dieren. Dit vind ik echt heel vreemd. Ik heb namelijk niks met dieren en heb een doodgewone kantoor baan. Ik zie dan ook geen enkele link met dieren. Zijn er meer mensen die meestal over dieren dromen? Meestal weet ik het 's ochtends vroeg niet meer maar als mijn familie het mij verteld komt er vaak wel iets van herkenning naar boven. Maar als ze het mij niet zouden vertellen zou ik het niet meer weten.

Momenteel slaap ik iedere nacht met de app "sleep talker". Deze app begint met opnemen zodra er geluid word gemaakt. Zo kwam ik erachter dat ik iedere nacht praat. Ook het gillen word opgenomen. Hierbij is het opvallend dat dit eigenlijk altijd rond dezelfde tijd gebeurt.

Als ik ergen anders slaap vertel ik het altijd zodat mensen er op voorbereid zijn. Hopelijk word er iets op gevonden. Vind het erg vervelend vooral voor mijn omgeving. Iedereen is toch gehecht aan een goede slaap.

Lidia van der Wolf, 09-01-2013 20:43 #11
Misschien helpt Melatonine 5 mg. Via uw huisarts op recept verkrijgbaar.

Liesbeth van Rooijen, 02-01-2013 16:16 #10
Een van mijn zoons (23 jaar uitwonend) heeft zo'n ernstig slaapprobleem dat ik ten einde raad ben. Hij is tijdens zijn slaap al 2 keer door een glazen ruit/deur gegaan en er gaat bijna geen nacht voorbij of hij is aan het slaapwandelen. Uiteraard hebben wij hulp gezocht en zijn bij het slaapcentrum in Heeze terecht gekomen (Kempenhage kliniek) maar de medicijnen die hij daar kreeg voorgeschreven helpen nul. Afgelopen weekend zijn wij met het gezin naar Londen geweest en daar wilde hij weer het raam uit (ondanks de medicijnen die hij nu niet meer neemt). Gelukkig is er verder niets gebeurd alleen moest zijn teen gehecht worden. Mijn zoon is niet gestoord, studeert aan de TU Eindhoven, gebruikt weinig alcohol en heeft een leuk leven met volop vrienden. De volgende dag weet hij zich niets te herinneren alleen is hij dodelijk vermoeid.
Mijn idee is nu om het in het alternatieve circuit te zoeken al zal het moeilijk zijn om hem daarmee naar toe te krijigen. Hij is een echte techneut en heeft niets met ''zweverig gedoe'' zoals hij zelf zegt.
Is er iemand die hier ervaring mee heeft?

Anja, 12-09-2012 12:48 #9
Hoi
ik ben informatie gaan zoeken voor mijn dochter, mijn dochter schrikt midden in de nacht wakker en gilt dat ze mensen uit de muren ziet komen en spinnen, ik kan op internet niet echt vinden wat het kan zijn kan jullie mij hierbij helpen?
Met vriendlijke groet anja Reactie infoteur, 12-09-2012
Hoi Anja,
Hoe oud is je dochter/
Sophocles

Wanda, 21-02-2012 23:17 #8
Kan men tijdens slaapwandelen ook een overdosis paracetamol innemen en een afscheidsbrief schrijven? Reactie infoteur, 22-02-2012
Dat lijkt me onwaarschijnlijk. Maar zeg nooit, nooit.

Sophocles

Marjon Koster, 18-10-2011 15:46 #7
Mijn man slaapwandeld al sinds kind, doet echt van alles in zijn slaap. Gaat soms twee keer per nacht douchen, aankleden en wil dan naar buiten, trekt alle stekkers uit de stopcontacten, staat vanuit het niets de deur vast te houden omdat het huis instort vogens hem, gooit met kleding en dekbed enz.

Een aantal jaren geleden heeft hij mij mijn keel dicht geknepen tot mijn zoon hem wakker kreeg door op zijn rug te slaan. Is naar slaapcentrums geweest maar niemand kan ons helpen. Vaak is hij agressief naar mij toe, scheld me uit omdat ik hem niet help, omdat hij negen van de tien keer iets heeft ingeslikt zegt hij dan, zoals autobanden, boomstammen de vreemdste dingen.

Twee dagen geleden zat zijn buik vol met levende garnalen zei hij en werd weer boos op mij omdat ik ze niet weg kon halen. Daarna zei hij dat hij ons allemaal dood wilde steken omdat hij het zat was. Dit heeft mij zeer bang gemaakt en hij slaapt nu alleen in ons vakantiehuisje, wij zijn nu echt ten einde raad en weten niet wat te doen. Reactie infoteur, 19-10-2011
Beste Marjon,

Verbijsterend, een excessieve vorm van de pavor nocturnus.Aangezien de reguliere geneeskunst geen oplossing kan bedenken blijft er maar één advies over. Aangezien je soms in een levensgevaarlijke situatie terechtkomt is het misschien een goed idee om een emmer water op de kamer te zetten. Loopt de situatie uit de hand, want als ik het goed begrijp spreekt uw man u altijd aan om hem te helpen, gewoon emmer water over het hoofd kieperen. Een slaapwandelaar plots wakker maken kan in principe geen kwaad. De kwestie is om hem uit zijn slaap en daarmee uit zijn slaapwandelactie te halen.

Misschien is het mogelijk om een therapeut te zoeken die uw man kan aanleren om 'zijn dromen te sturen'. Lees de volgende link. http://www.gezondheidsnet.nl/slaap-lekker/artikelen/576/bepaal-je-eigen-fantastische-dromen

Sterkte toegewenst.

Sophocles

Jasper, 23-08-2011 00:50 #6
Sinds vorig jaar 2de pinksterdag heb ik dit probleem. Als me vrouwtje is blijven slapen is er niks aan de hand. Gaat ze naar huis toe om te slapen dan ga ik die nacht lopen spoken. Weet zelf van niks maar de koelkast is leeg en de drank is op. Stuur me vrouwtje zelfs berichtjes en geef er zelf antwoord op. De volgende dag krijg ik te horen van dr waar heb je het over. Weet zelf helemaal van niks.

Frere, 04-06-2010 13:32 #5
Ikzelf heb dit probleem al 15 jaar, dokters en neurologen konden mij niet helpen tenzij slaappillen voorschrijven! Dat is voor mij taboe. Ik wil geen medicijnen innemen als ze zelfs de oorzaak niet vinden. Zelfs hersenscans en al gedaan. Zonder resultaat.
Nu ben ik in behandeling bij een zeer goede accunpunturiste. En wat blijkt? Dat de nieren de oorzaak zijn van angst en wraak. De nieren werken niet meer goed samen met de andere organen. Zij heeft mij behandeld en effectief ik slaap veel, veel beter! en de angsten zijn voorlopig weg.

Basje, 23-05-2010 12:47 #4
Ik ben er achtergekomen door mijn vriendin dat ik ga slaapwandelen in mijn slaap. Dit doe ik alleen wanneer ik alcohol gedronken heb. Nu is dat opzich niet echt een probleem dat slaapwandelen, alleen ik heb zowat iedere muur op de boven verdieping ondergeplast. En nu snap je wel dat mijn vriendin dit ook niet leuk meer vindt, die wordt punt 1 iedere keer wakker van mij en die maakt mij dan wakker. Kan iemand mij vertellen wat hier aan gedaan kan worden? Reactie infoteur, 24-05-2010
Duidelijk geen alcohol meer, probleem opgelost

Sophocles

An, 22-03-2010 12:47 #3
Mijn zoon zit SINDS september in het eerste leerjaar en sindsdien heeft hij last van nachtangsten dit gebeurt soms, 's avonds moet hij altijd nog schoolwerk doen, kan dit te maken hebben met dit? Ook mijn man speelt vaak zo'n spelletjes op xbox en gaat vaak met schieten, kan dit soms de oorzaak zijn? Vanaf welke leeftijd gaat dit over? Reactie infoteur, 22-03-2010
Beste An,

Als er zorgen over maakt, een bezoekje aan de huisarts kan nooit kwaad.

Sophocles

M. van Essen, 06-07-2009 19:19 #2
Is slaapwandelen bij kinderen altijd onschuldig of kan er sprake zijn van een probleem? Mijn zoon gaat sinds 4 weken elke nacht slaapwandelen en is daarbij soms angstig. Reactie infoteur, 26-08-2009
Hangt een beetje van de leeftijd af, maar in principe is slaapwandelen inderrdaad volledig onschuldig. Doet ich meer voor op heel jonge leeftijd en dooft al snel weer uit.

Sophocles

M. van der Veen, 26-05-2008 12:31 #1
Ik heb de ervaring van een cliënt die onder invloed van alcohol na 2 uur geslapen te hebben de voordeur uitloopt, deze open laat staan en slechts in onderbroek gekleed de straat oploopt, geen idee waarheen en cliënt is 10-20 minuten weggebleven. Kom je altijd weer terug op de plaats van bestemming? Reactie infoteur, 26-05-2008
Nee!

Sophocles

Infoteur: Sophocles
Gepubliceerd: 05-02-2008
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Reacties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!