InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Urineweginfectie: ontstaan, soorten en behandeling

Urineweginfectie: ontstaan, soorten en behandeling

Een urineweginfectie wordt vaak veroorzaakt door de E.Coli bacterie, die in de plasbuis opstijgen en zorgt voor een infectie. Deze bacterie groeit in de urine, dit komt veel voor bij situaties waar de blaas niet goed functioneert en niet goed kan worden leeggeplast. Waardoor de bacterie niet wordt afgevoerd.

Verschillende soorten

Verschillende verschijningsvormen van acute urineweginfecties:
Acute urineweginfecties omvatten een grote variëteit van klinische beelden. Gemeenschappelijk is de aanwezigheid van micro-organismen in de urine. De verschillende verschijningsvormen zijn:
  • nierbekkenontsteking (pyelitis), al of niet begeleid door een ontsteking van het nierweefsel (pyelonefritis)
  • blaasontsteking (cystitis)
  • urinebuisontsteking (urethritis, niet overgebracht door geslachtsverkeer)
  • ontstekingen van de prostaat (prostatitis)
  • infecties zonder symptomen (asymptomatisch)

Gecompliceerde en ongecompliceerde urineweginfecties

Urineweginfecties worden verder onderverdeeld in ongecompliceerde en gecompliceerde urineweginfecties. In het eerste geval heeft de gastheer in principe een normale afweer. Bij gecompliceerde urineweginfecties heeft de gastheer functionele of anatomische afwijkingen aan de urinewegen en/of er zijn andere oorzaken van verminderde weerstand, zoals diabetes mellitus en stoornissen aan het immuunapparaat. Deze stoornissen kunnen ontstaan zijn door ziekte en/of immunosuppressieve medicatie. De afweer van de gastheer is verstoord, waardoor het micro-organisme minder ziekmakende eigenschappen hoeft te hebben om toch een infectie te veroorzaken (zelfs bloedvergiftiging). Dit komt ook tot uiting in het scala van micro-organismen die men bij deze groep isoleert.

Symptomen van een acute urineweginfectie

De symptomen van een acute urineweginfectie zijn afhankelijk van de betrokken organen en het onderliggend lijden. Het brede scala van symptomen kan variëren van frequente lozingsdrang, pijnlijke lozing, buikpijn, koorts, flankpijn, algehele malaise en tot zelfs levensbedreigende sepsis. Bij zuigelingen en kleine kinderen kan er gebrek aan eetlust zijn, slecht groeien, algehele malaise en onbegrepen periodes met koorts. Bij grote kinderen kunnen incontinentie en bedplassen ontstaan. Bij bejaarden kan verwardheid, koorts en incontinentie optreden.

Diagnose

Van een urineweginfectie wordt gesproken wanneer er klinische verschijnselen bestaan in combinatie met bacteriurie. Indien deze klinische verschijnselen ontbreken, spreekt men van asymptomatische bacteriurie. Wanneer er wél typische mictieklachten bestaan, maar bacteriurie en een aanwijsbare oorzaak zoals een urethritis of vaginitis ontbreken, is er sprake van een urethraalsyndroom.

In de meeste gevallen blijft een urineweginfectie beperkt tot een oppervlakkige ontsteking van de mucosa van de blaas: een cystitis. Kenmerkend hierbij is een pijnlijke mictie (strangurie) in combinatie met een frequente mictie (pollakisurie); soms is er ook pijnlijke aandrang (dysurie), pijn in de onderbuik of hematurie.

Indien de infectie zich uitbreidt naar het weefsel van de nier of de prostaat, ontstaat respectievelijk een pyelonefritis of een acute prostatitis. Deze infecties gaan in het typische geval gepaard met tekenen van weefselinvasie, te weten: hoge koorts, koude rillingen, misselijkheid en pijn in een flank of het perineum, terwijl mictieklachten kunnen ontbreken. Indien een cystitis optreedt bij een overigens gezonde, niet-zwangere, volwassen vrouw, spreekt men van een ongecompliceerde urineweginfectie.

Bij risicogroepen (mannen, zwangeren, kinderen en patiënten met afwijkingen aan de nieren of urinewegen, een verminderde weerstand of een verblijfskatheter) wordt evenals bij invasieve infecties (pyelonefritis of acute prostatitis) gesproken van een gecompliceerde urineweginfectie. Een gecompliceerde urineweginfectie bij mannen kan worden aangetoond door palpatie. De arts voelt of de prostaat is opgezet. Bij nierbekkenontsteking kan dit niet gebeuren, omdat de arts daar niet bij kan. Klachten zijn dan last van de onderrug en koorts.

Verschil tussen mannen en vrouwen

Acute infecties in de thuissituatie komen veel bij vrouwen voor. Al bij schoolkinderen komen ze voor en nemen vervolgens toe met de leeftijd. Bij het ontwikkelen van seksuele activiteit neemt dit verder toe. Ook bij vrouwen ouder dan 70 jaar ziet men frequent infecties, maar deze zijn (anders dan bij jongeren) vaak asymptomatisch. Urineweginfecties bij mannen zijn zeldzaam (behalve bij bejaarde mannen) en vaak een uiting van een afwijking in de urinewegen.

Urineweginfecties worden hoofdzakelijk veroorzaakt door bacteriën afkomstig uit de ontlasting, die via de plasbuis in de blaas terechtkomen en eventueel van daaruit verder gaan naar de nier of de prostaat. In zeldzame gevallen ontstaat een prostaat- of een nierbekkenontsteking via de bloedbaan.

Blaasontstekingen zijn een typische vrouwenkwaal. De korte plasbuis en de uitgang van de plasbuis zo dicht bij de anus, in tegenstelling tot bij mannen, zijn hiervoor verantwoordelijk. Daarnaast geeft het hebben van gemeenschap een grotere kans op deze infecties. Er zijn nog andere omstandigheden waardoor een urineweginfectie kan worden uitgelokt. Bedoeld worden een zwangerschap vanwege een ontstane verwijding van de urineleiders tussen de nieren en de blaas en een slappere blaas; mannen die de blaas niet helemaal kunnen leegmaken ten gevolge van bijvoorbeeld een vergrote prostaat (of obstructie van het ‘klepje’ tussen de prostaat en de blaas); jonge kinderen waarbij urine terugloopt van de blaas naar de urineleider tussen de nier en de blaas; vrouwen met een verzakking waardoor de blaas niet helemaal kan worden leeggemaakt; vrouwen na de overgang met dunnere slijmvliezen van de schede en lage urinewegen ten gevolge van een tekort aan vrouwelijk hormoon; patiënten met blaas- of nierstenen, met een verblijfskatheter, verlammingsverschijnselen van de blaas of een verminderde weerstand door bijvoorbeeld suikerziekte, bestraling of medicijnen die de weerstand verlagen.

Bij mannen is de behandeling langer dan bij vrouwen. Dit verschil ontstaat doordat bij vrouwen het oppervlak van de urinebuis en de blaas kleiner is dan bij mannen. Het aantal bacteriën bij mannen is dus groter. Bovendien is de ontsteking bij mannen gecompliceerd en bij vrouwen (vaak) ongecompliceerd.

Behandeling

Ongecompliceerde urineweginfecties

  • 1e keus: nitrofurantoïne (2 dd 100 mg met gereguleerde afgifte) gedurende 5 dagen
  • 2e keus: trimethoprim (1 dd 300 mg) gedurende 3 dagen
  • 3e keus: één gift fosfomycine (3 gram).

Gecompliceerde urineweginfecties

Risicogroepen en alle patiënten met tekenen weefselinvasie, 10 dagen:
  • 1e keus: amoxicilline-clavulaanzuur (0-2 jr: 40/5 mg/kg in 3 giften, 2-7 jr: 3 dd 125/31,25 mg, 7-12 jr: 3 dd 250/62,5 mg, vanaf 12 jr: 3 dd 500/125 mg)
  • 2e keus: co-trimoxazol (0-12 jr: 2 dd 18 mg/kg, vanaf 12 jr: 2 dd 960 mg; niet in zwangerschap) of een fluorchinolon (norfloxacine 2 dd 400 mg of ciprofloxacine 2 dd 500 mg; niet in zwangerschap, tijdens lactatie of indien jonger dan 16 jr).
© 2008 - 2018 Baasb, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pijn in buik na plassen, buikpijn na plassen: oorzakenPijn in buik na plassen, buikpijn na plassen: oorzakenWaar kan de klacht 'pijn in de buik na het plassen' of 'buikpijn na het plassen' op duiden? In de meest gevallen wordt p…
Blaasontsteking bij de vrouw, symptomen en behandelingCystitis of blaasontsteking is een vaak voorkomende aandoening bij vrouwen, vooral tijdens de menopauze. Vele vrouwen be…
Blaasontsteking: oorzaken, symptomen, behandeling, voorkomenBlaasontsteking: oorzaken, symptomen, behandeling, voorkomenEen blaasontsteking of cystitis is een ontsteking van de urineblaas. De urinebuis is daarbij ook ontstoken. Men spreekt…
Waarom moet ik vaak plassen? PlasproblemenWaarom moet ik vaak plassen? Plasproblemen'Waarom moet ik vaak plassen?' is een vraag die veel mensen zich stellen. Vaak heeft vaak moeten plassen te maken met ou…
Blaasontsteking: oorzaken en genezingEen blaasontsteking, ook wel urineweginfectie of cystitis genoemd, komt bij veel mensen voor: één op de vijftig mensen h…

Reageer op het artikel "Urineweginfectie: ontstaan, soorten en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

A. Verrijt, 25-02-2014 10:07 #4
Mijn man heeft 2 maanden geleden een gecompliceerde blaasontsteking gehad en heeft het nu weer, kan dit wat is de oorzaak hiervan? Heeft wel verhoogde suiker en is 79 jaar.

Vanessa, 16-11-2011 19:23 #3
Ik heb frequent last van blaasontsteking, welke niet altijd te localiseren is in een urine sediment, maar slechts na een kweek te hebben gedaan. Middels een echo wilden ze mijn blaas en urineweg bekijken. Hierdoor hadden ze ontdekt dat ik slechts een nier heb. MOmenteel zijn de klachten van frequent blaasontstekingen ofwel bacterieen in mijn urine na een kweek te hebben gedaan, nog niet voorbij. Ik heb zelfs binnen 1 maand, na 2 keren eerst nitrofurantine (werd ik eerst misselijk van en kreeg darmklachten en had niet meer dan 1 tablet ingenomen) en daarna augmentine (amoxiline-cluvaan) en dan weer Nitrofurantine te hebben ontvangen, toch weer steeds een bacterie ontdekt. Nu is een micitiecrygrafie op de lijst om te onderzoeken wat er aan de hand is.

Ik heb tussen de antibioticum heen een miskraam gehad. Mijn baby (16 weken) had veel rode plekken, wat uitwees op een infectie. Klopt dat? Zouden de infecties/ bacterieen wat te maken kunne hebben met de miskraam?

Heeft mijn mononier mogelijk invloed op de frequente infecties? Is het nu wel verantwoord zwanger te raken voordat de onderzoekingen zijn volstrekt? Wat zou de maatregel kunnen zijn indien wordt ontdekt dat het aan de "afwezige nier" ligt? Dat die bijvoorbeeld niet voldoende is ontwikkeld of een bron is voor de bacterieen?

Ik zie uit naar uw reactie en advies.

A,olden-Oosthoek, 30-06-2011 20:56 #2
IS HET MOGELIJK DAT JE HIER AAN OVERLIJDT, dat werd tegen mij gezegd in het ziekenhuis waar mijn man overleden is, hij was opgenomen voor een hernia. In Praag zei de dokter op de luchthaven dat hij een infectie aan zijn urinewegen had, deze brief is in Nederland nooit vertaald.

Sonja van de Kerkhof, 30-09-2009 02:21 #1
Hallo nu ik kom net van het ziekenhis af en heb een urineweg infectie hebben me antibiotica voorgeschrevn maar helaas ben ik er allergisch voor dat heb ik de arst gezged en nu wat moeten we nu doen ze wist ook geen raad kunt u me helpen groetjes sonja

Infoteur: Baasb
Gepubliceerd: 04-11-2008
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!