InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Meer depressies in de herfst en winter maar waardoor?

Meer depressies in de herfst en winter maar waardoor?

Meer depressies in de herfst en winter maar waardoor? Onderzoek onder huisartsen heeft aangegeven dat zij een duidelijk verband zien tussen een verstoorde biologische klok en depressie in de herfst en de winter. Bij mensen met die herfstdepressies zijn de lichaamsfuncties verstoord en daardoor maken ze veel minder hormonen aan. En die moeten er juist voor zorgen dat ze zich goed voelen. Minder licht, lagere temperaturen minder buiten zijn en korte dagen veroorzaken die verstoring van de biologische klok en dus van een herfstdepressie.

Veel meer mensen zijn in de herfst en winter depressief: waarom?

In de herfst en de winter meldden zich veel vaker mensen bij hun huisarts omdat ze zich erg neerslachtig voelen. Daarom wordt voor depressiviteit in deze periode ook vaker een behandeling gestart dan bijvoorbeeld in het voorjaar of de zomer.

Relatie biologische klok en depressie

Elk mens heeft een biologische klok. Dit is een soort systeem in de mens dat er voor zorgt dat een groot aantal zaken in het lichaam volgens een soort schema plaatsvinden. Dit zijn onder andere:
  • ademhaling
  • hartslag
  • stofwisseling
  • hormoonspiegels
  • schommelingen in de lichaamstemperatuur
  • slaap-waakritme

Hoe wordt de biologische klok aangestuurd?

De biologische klok is een inwendig systeem dat in een bepaald deel van de hersenen wordt geregeld. Dit wordt ook wel aangeduid met de suprachiasmatische kern. Veel van de biologische ritmen worden per 24 uur bestuurd. Zij staan ook bekend onder de naam circadiane ritmen. Invloeden van buitenaf hebben een grote rol bij het ingaan van die 24 uurs klok. Van groot belang daarbij is de mate van daglicht.

De biologische klok is in de war

Een biologische klok is dus vooral afhankelijk van zaken die buiten de persoon om spelen. Maar ook het eigen gedrag kan grote invloed hebben op de biologische klok van iemand. Hij kan bijvoorbeeld helemaal in de war raken als iemand laat naar bed gaat of als iemand in ploegendienst werkt. Ook reizen naar andere tijdzones heeft grote invloed op de biologische klok. Iets dichter bij huis maar wel van invloed is ook de overgang naar zomer- en wintertijd. Dat ene uur dat iemand helemaal van slag maken. Het duurt dan bij de meeste mensen een paar dagen voordat hun innerlijke klok dat weer heeft opgepikt en ze weer in een nieuw ritme zitten.

Jetlag

Zoals gezegd is het reizen naar landen waar een heel andere tijdsindeling heerst ook funest voor de biologische klok. Deze jetlag zorgt ervoor dat de belangrijke lichaamsprocessen helemaal in de war raken. Dit zorgt voor:
  1. Veel minder energie hebben
  2. Problemen met concentreren
  3. Niet kunnen slapen of veel te kort slapen of overdag niet wakker kunnen blijven
Overigens heeft de een ook meer last van een jetlag dan een ander, maar meestal is binnen een week iemand wel gewend aan het nieuwe ritme. Er volgt vaak echter bij thuiskomst opnieuw een jetlag waar dan ook weer aan gewend moet worden. Wie bovendien aan het begin van de herfst naar een land gaat waar het hartje zomer is, zal bij thuiskomst vaak veel problemen hebben met zijn biologische klok. Het lichaam was net aan het wennen aan de veranderingen in Nederland met kortere dagen, veel minder licht en zon en wordt dan opeens in een land gedropt waar weer volop zon is en licht. Dit betekent dat het lijf eerst bezig was aan het wennen aan de herfst, vervolgens terug werd gevoerd naar de zomer, dan weer terug werd gegooid in de herfst bij thuiskomst. Dat is een hele aanslag op de biologische klok.

Biologische klok en iemands stemming

De biologische klok zorgt voor allerlei processen in het menselijk lichaam en dus ook voor stemming en gedrag. In de zomer zijn de meeste mensen vrolijker, staan ze eerder en gemakkelijk op. Dat heeft te maken met hun hormoonspiegel, maar ook bijvoorbeeld met hun lichaamstemperatuur.

Ontregelde biologische klok

Door seizoenswisselingen, werk op andere tijden, reizen naar andere tijdszones en andere zaken kan die biologische klok dus helemaal ontregeld raken. Veel daarvan weten mensen zelf niet. Dat hun lichaamstemperatuur lager is bijvoorbeeld merken ze nauwelijks (soms hebben ze het wat extra koud of juist warm) maar ook een verandering in het hormoon cortisol in het bloed is aan de buitenkant niet te zien. Toch kunnen beide grote gevolgen hebben voor het welzijn van iemand. Dit kan ondermeer zijn:
  1. Slapen gaat moeilijker. Moeilijker in slaap komen of veel te vroeg wakker worden. Ook overdag slapen en dan ís nachts minder goed kunnen slapen horen daar bij
  2. Veel meer geconcentreerd zijn.
  3. Op heel andere tijden willen eten, veel meer of veel minder willen eten dan normaal

De relatie tussen de biologische klok en depressie

Mensen met een depressie hebben heel vaak een biologische klok die helemaal in de war is. Veel voorkomend is het slaapgedrag van iemand met een depressie. Iemand die depressief is slaapt bijna niet of slaap alleen maar. Problemen met inslapen als ze naar bed gaan of al heel vroeg wakker worden en dan niet meer kunnen slapen zijn ook symptomen. Mensen met een depressie willen overdag ook vaak slapen, zijn niet geconcentreerd en zijn eigenlijk altijd moe. Iemand die niet een goed slaap-waakritme heeft loopt ook gevaar. In het verkeer bijvoorbeeld zijn zij er vaak niet bij en dat kan voor hele gevaarlijke situaties zorgen. Ook het denkvermogen en het immuunsysteem lijden onder een verstoord bioritme.

Depressie en het dagelijkse leven

Iemand die aan een depressie lijdt heeft moeite met een groot aantal zaken die normaal heel gewoon zijn. Dit zijn onder andere:
  • Opstaan
  • Naar het werk gaan
  • Boodschappen doen
  • Met andere mensen omgaan
  • Eten
  • Naar bed gaan
  • Slapen
  • Een normaal ritme hebben

Herstellen van bioritme bij depressie

Depressie wordt vaak behandeld met psychotherapie en of met medicijnen. Een groot deel van de huisartsen is echter van mening dat het herstellen van het bioritme (zeker als het gaat om klachten die in de herfst en de winter ontstaan) helpen de depressie op te lossen. Mensen kunnen daar zelf heel veel aan doen, maar dat vergt wel enig doorzettingsvermogen. Want iemand die depressief is, is vaak lusteloos en heeft helemaal geen zin om iets te doen. Toch is dat broodnodig. Om het bioritme te herstellen helpen de volgende zaken:
  • Houdt vast aan een vast ritme van opstaan, eventueel naar school of werk gaan en het doen van activiteiten. Wijk daar niet van af, ook niet als het bed roept dat je best kan blijven liggen en het buiten nog heel donker en koud is.
  • Beweeg veel. Door te bewegen worden endorfinen aangemaakt, de zogenaamde gelukshormonen. Zij zorgen voor meer welbevinden.
  • Ga naar buiten om zoveel mogelijk licht op te vangen. Dit helpt het bioritme te herstellen. Wie buiten is en dan ook nog beweegt slaat twee vliegen in één klap.
  • Probeer toch leuke dingen te doen hoewel die helemaal niet leuk voelen. En praat met mensen over je gemoedstoestand. Dat lucht op en geeft ook vaak het gevoel dat er mensen zijn die om je geven. Ga ook zeker naar een huisarts bij depressieve gevoelens die meer dan 2 weken aanhouden.

Lees verder

© 2010 - 2019 Singalees, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Postnatale depressie: symptomen, oorzaken & behandelingEen postnatale depressie is een depressie die optreedt bij vrouwen na een zwangerschap. Wat zijn de symptomen? Hoe ontst…
Depressie en slaapstoornissenEen depressieve persoon lijdt vaak aan slapeloosheid. Toch komt het niet zelden voor dat personen een overmatige slaapbe…
Depressie bij jongeren kan zich anders uitenDepressie bij jongeren kan zich anders uitenVroeger dacht men dat depressiviteit alleen voor kon komen bij volwassenen. Inmiddels is bekend dat niet alleen jongeren…
Dipje of depressie?Dipje of depressie?Bijna iedereen voelt zich weleens somber, dat is heel normaal. Als deze dip wel erg lang duurt, kan het zijn dat je een…
Depressie: symptomen en oorzaken van een depressieDepressie: symptomen en oorzaken van een depressieBij een depressie bent u langere tijd somber en hebt u nergens plezier in. Daarnaast zult u snel geïrriteerd raken, onze…
Bronnen en referenties
  • www.biologischeklokendepressie.nl
  • Onderzoek DocPanel in opdracht van Servier Nederland Farma BV
  • Germain A, Kupfer DJ. Cirdadian rhythm disturbances in depression. Hum Psychopharmacol Clin Exp 2008 Oct;23(7): 571-85.

Reageer op het artikel "Meer depressies in de herfst en winter maar waardoor?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Hendrik, 21-12-2011 18:09 #1
Geweldig om dit te lezen. Eindelijk een artikel dat de spijker op z'n kop slaat.

Sinds een paar weken ben ik niet helemaal mijzelf. Sinds ongeveer een week voel ik mij ook neerslachtig en lusteloos. Overige klachten waar ik mee te maken heb zijn:

- Hyperventilatie
- Hartslag
- Vermoeidheid
- Lusteloosheid
- Neerslachtigheid
- Sterk vermindere eetlust
- Verminderde concentratie
- Heel vroeg al klaar wakker zijn

Ik besefte een paar dagen geleden dat ik hier een jaar terug ook last van had, in mindere mate welliswaar. Ik ben toen op internet het fenomeen winterdepressie tegengekomen. In sommige artikelen kan ik mij wel vinden, in andere niet. In bovenstaand artikel vindt ik echter al mijn klachten terug. Een heerlijk gevoel om mijn klachten aan iets toe te kunnen wijzen. Ik dacht al dat ik gek werd, iets wat de neerslachtige gevoelens niet echt ten goede komt.

Gelukkig zijn mijn klachten niet zo erg als van anderen waar ik op internet over lees. Ik ga gewoon naar mijn werk, naar vrienden / familie en probeer me zo veel mogelijk te ontspannen.

Ook neem ik vitaminensupplementen, extra vitamine D3 supplementen, Passiflora (om te ontspannen) en Sint Janskruid (de natuurlijke AD). Tevens heb ik een lichttherapie apparaat gehuurd waar ik sinds twee dagen gebruik van maak. Baat het niet dan schaad het niet.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik mij na het lezen van dit artikel ook al een stuk beter voel. Reactie infoteur, 21-12-2011
Fijn dat je er iets aan hebt. Als iets wordt onderkend, is dat vaak al heel fijn. En om te weten dat je niet de enige bent is vaak ook erg prettig. Vandaag was het wel de kortste dag, dus we gaan weer de goede kant uit. Succes nog even in deze periode met weinig licht. Ik heb er zelf ook last van en ik ga altijd halverwege de winter naar een land waar de zon volop schijnt. Dat helpt mij het patroon ook doorbreken. Maar ga dan niet direct in de herfst. Dan krijg je het driedubbel terug, omdat je dan net wat bent gewend aan de herfst, dan weer in een soort zomer komt en dan weer voor lange tijd terug moet in herfst en winter.

Infoteur: Singalees
Laatste update: 14-11-2011
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Depressies
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!