InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Zwangerschap > Hormoonverstorende stoffen tijdens de zwangerschap

Hormoonverstorende stoffen tijdens de zwangerschap

Hormoonverstorende stoffen tijdens de zwangerschap Hormoonverstorende stoffen zijn chemische stoffen die een hormoonverstorende werking kunnen hebben. Zij kunnen tijdens de zwangerschap een risico vormen voor de gezondheid van de foetus en baby’s. Om welke stoffen gaat het? Waarom zijn ze schadelijk? Wat kun je doen als je zwanger of moeder van jonge kinderen bent om blootstelling van deze stoffen zoveel mogelijk te voorkomen?

De invloed van hormoonverstorende stoffen

Ongeboren baby’s en jonge kinderen zijn bijzonder gevoelig voor invloeden van buitenaf zoals sommige chemicaliën. Zij zijn extra kwetsbaar omdat zij nog volop in ontwikkeling zijn. Deze stoffen kunnen invloed hebben op de ontwikkeling van het brein, de ontwikkeling van het immuunsysteem of/en de hormoonhuishouding verstoren. Er is een mogelijk verband tussen de toename van:
  • verminderde vruchtbaarheid
  • hormoon gerelateerde kanker
  • gedrags- en leerproblemen
  • allergieën
De effecten zijn niet altijd meteen zichtbaar.

In Plos Oneschrijven Amerikaanse wetenschappers dat 'blootstelling aan ftalaten (veel gebruikte chemische stoffen om kunststof flexibel te maken, komt ook voor in lijm, vloerbedekking en douchegrodijnen) lijkt ernstige effecten op de intelligentie van kinderen te hebben. Kinderen van moeders die veel met de stoffen in aanraking kwamen, scoren 6 tot 7 punten slechter op een IQ-test.'

Hoe krijg je hormoonverstorende stoffen binnen?

  • Hormoonverstorende stoffen kun je binnenkrijgen
  • door inademing
  • contact met de huid
  • via de mond

In verschillende onderzoeken is aangetoond dat hormoonverstorende stoffen en andere synthetische chemicaliën de placenta kunnen passeren.

Denemarken en hormoonverstorende stoffen

In de uitzending van Zembla over zorgwekkende stoffen op 19 december 2013 was te zien dat er in 1992 in Denemarken al alarm werd geslagen. 15% van de jonge Deense mannen heeft daar een slechte kwaliteit van sperma, men zag een toename van het aantal mannen met teelbalkanker, men zag ook dat bij jonge vrouwen de borstontwikkeling eerder begon dan 15 jaar daarvoor. Dit ziet men ook terug bij dieren die aan hormoonverstorende stoffen worden blootgesteld. Het Deense parlement heeft daarom wetgeving ontwikkelt en bepaalde stoffen verboden (zoals alle weekmakers). Men gaat daarbij uit van het voorzorgprincipe.

Het voorzorgsprincipe in Denemarken voor hormoonverstorende stoffen

Met het voorzorgsprincipe neem je bijvoorbeeld een stof uit de handel of informeer je zwangere vrouwen over de mogelijke risico’s van deze stoffen totdat je zeker weet dat ze echt geen risico vormen voor het ongeboren kind of jonge kinderen. Denemarken vindt het belangrijk om hierover voorlichting te geven zodat (aanstaande) moeders een keuze hebben. Zij vinden dat het gaat om risico’s waarvan je je bewust moet zijn. Elke zwangere vrouw krijgt daarom een folder waarin staat hoe je de blootstelling aan deze stoffen kunt verminderen. Deze folder is ontwikkelt door het Deense ministerie van Milieu en zorgt ervoor dat elke zwangere vrouw in Denemarken de keuze heeft inzake dagelijkse dingen die je zwangerschap (en dus de latere gezondheid van je kind) kunnen beïnvloeden.

Het WHO rapport ‘Endocrine Disrupting Chemicals’

In 2012 verscheen er het rapport ‘Endocrine Disrupting Chemicals’ van de World Health Organization (WHO) waarin alle onderzoeken over hormoonverstorende stoffen op een rij zijn gezet. De conclusie van dit rapport was ‘hormoonverstorende stoffen vormen een wereldwijde bedreiging voor de volksgezondheid’.

Nederland en hormoonverstorende stoffen

In de uitzending van Zembla was te zien dat in Nederland zwangere vrouwen nog niet over hormoonverstorende stoffen worden geïnformeerd. Ondank het alarmerende rapport van de WHO en een oproep van 89 vooraanstaande wetenschappers op persoonlijke titel aan de Europese Commissie voor strengere maatregelen en betere testmethoden wat betreft hormoonverstorende stoffen doet Nederland nog helemaal niets om te wijzen op de risico’s van deze zorgwekkende stoffen. Na navraag door de programmamakers werd duidelijk dat de Nederlandse overheid vindt dat er nog niet genoeg bewijs is om zwangere vrouwen te informeren en nu al voor te lichten. Er zijn echter onderzoeken gedaan met proefdieren waaruit duidelijk de schadelijke effecten van hormoonverstorende stoffen naar voren kwam.

Zwanger en hormoonverstorende stoffen

Als je zwanger bent kan je er zelf voor zorgen om zo min mogelijk (of om bij sommige stoffen helemaal niet) in aanraking te komen met hormoonverstorende stoffen. Onderstaande lijst (gebaseerd op de informatie uit de Deense folder) geeft ook meteen inzicht waar hormoonverstorende stoffen allemaal in verwerkt worden.
  • Beperk of vermijd de blootstelling aan
  • Cosmetica, lotions en dergelijke
  • Reinigingsmiddelen
  • Verf, spuitbussen en haarverf
  • Producten die een antibacteriële behandeling hebben gehad (bijvoorbeeld bepaalde sokken)
  • Parfum
  • Producten die gemaakt zijn van zacht pvc (zogenaamde weekmakers)

Chemische stoffen van veel producten die wij in huis hebben (denk aan verf, elektrische apparaten, nieuwe meubels, nieuwe vloeren et cetera) komen vrij en belanden in de lucht en het stof. Zo kunnen deze stoffen in ons lichaam worden opgenomen. Daarom is het belangrijk om:
  • Eén keer per week stof te verwijderen
  • Minimaal twee maal per dag je huis te luchten (of meer bij nieuwbouwhuis)
  • Nieuwe kleren en beddengoed voor gebruik te wassen (is vaak bespoten met allerlei stoffen)
  • Etiketten te lezen (ook van buikbalsems en dergelijke!) en probeer producten te vermijden met butylparaben, propylparaben, isobutylparaben, triclosan, benzophenone-1, benzophenone-2, 3 benzylidene camphor , ethyl4 aminobenzoate, bisfenol A (BPA), diethylflataat (DEP), PEG (polyethylene glycol/polyether glycol, PEG derivaten, parafine/aardolieproducten/siliconen en kunstmatige geurstoffen). Een stof als aspartaam (E951 zit onder andere in frisdrank) stimuleert de aanmaak van het hormoon prolactine.
  • Je eten niet te verwarmen in plastic bakjes
  • Groenten en fruit voor gebruik te wassen
  • Nieuw keukengerei ook voor gebruik te wassen
  • Er bij stil te staan dat in voedselverpakkingen ook bepaalde weekmakers kunnen zitten (zowel plastic verpakkingen, als de binnencoating van conservenblikken, als vershoudfolie en dergelijke)

Kies als je zwanger bent zoveel mogelijk voor:
  • Producten met het eco label
  • Biologische groenten en fruit
  • zonproducten met minerale filters

De baby en hormoonverstorende stoffen

Als je baby er eenmaal is dan is het beter om te kiezen voor:
  • Het eco label
  • Producten zonder parfum
  • Speelgoed met het Ce label
  • Ongeparfumeerd speelgoed
  • Oud en zacht speelgoed weg te gooien
Daarnaast gelden alle adviezen die al eerder genoemd werden voor als je zwanger bent.

Lees verder

© 2014 - 2019 Opgroeien, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zwanger: voordelen en risico's van groente en fruitZwanger: voordelen en risico's van groente en fruitGroente en fruit zijn belangrijke bronnen van vitaminen en mineralen en bevatten daarnaast vaak ook veel voedingsvezels.…
Zwanger en verse vruchtensappenZwanger en verse vruchtensappenVerse vruchtensappen, zoals verse sinaasappelsap, zijn lekker, verfrissend en gezond. Het lijkt een ideaal drankje voor…
Zonnebrandolie, een belangrijke factorZonnebrandolie, een belangrijke factorAls je zonnebrandolie insmeert wordt je beschermd tegen de schadelijke UV-straling. Dan krijg je geen huidkanker. Afhank…
Bioactieve stoffenSteeds meer raken we bekend met deze grote groep voedingsstoffen. Ze zijn dan niet onmisbaar, maar hebben wel een gezond…
De bombardeerkeverEr loopt op aarde, in midden- en zuidelijk Europa om precies te zijn, een insectje rond, dat een levende chemische fabri…
Bronnen en referenties
  • www.rivm.nl
  • www.eenveilignest.nl
  • www.wecf.nl
  • ‘Zorgwekkende stoffen’ (Uitzending Zembla, 19 december 2013)
  • www.zembla.incontxt.nl
  • 'Weekmakers kunnen leiden tot lager IQ kind (De Volkskrant, 11 december 2014)
  • 'Weekmakers leiden tot lager IQ' (GezondNU.nl, 2014)
  • 'Een gezond en lekker leven volgens...Majorie van Duursen' (Lekker Weten, zomer 2016)

Reageer op het artikel "Hormoonverstorende stoffen tijdens de zwangerschap"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Opgroeien
Laatste update: 01-06-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Zwangerschap
Special: Jonge kinderen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!