Het HELLP-syndroom: symptomen, behandeling en gevolgen
Het HELLP-syndroom en ook preclampsie zijn ernstige ziektebeelden, tot zelfs levensbedreigend voor moeder en baby toe. Dit syndroom kan een acuut verloop kennen alsook langzaam sluieren, en dit zowel tijdens de zwangerschap als tijdens de eerste dagen na de bevalling optreden.Wat is het HELLP-syndroom?
HELLP is een complicatie van een zwangerschapsvergiftiging. De volledige benaming van HELLP is Hemolysis Elevated Liver enzymes and Low Platelets, wat wil zeggen dat HELLP bestaat uit hemolyse, verhoogde concentratie van leverenzymen en verlaagde bloedpaatjes (=trombocytopenie).Wat wordt er vastgesteld tijdens de verschillende onderzoeken bij vermoeden van het HELLP-syndroom?
- verhoogde bloeddruk die niet daalt
- eiwitten in de urine (eiwitverlies)
- ophoping vocht in het lichaam
- doorbloeding van van de placenta is niet goed meer
- conditie van de baby kan verslechten, groeiachterstand
- door middel van een bloedonderzoek wordt de bloedstolling, lever- en nierfunctie beoordeeld
Wat zijn de symptomen van preclampsie en/of HELLP?
- een pijnlijke 'band' in de bovenbuik ter hoogte van de maag-lever
- algemeen ziektebeeld: misselijkheid, overgeven, hoofdpijn
- wazig tot zeer slecht zien, 'sterretjes' zien
- vocht vasthouden in het lichaam
- donkerkleurige tot zelfs bruin-zwarte urine, vaak ook weinig urine gedurende langere tijd
- insulten bij de moeder
Ondanks de verscheidene symptomen kunnen deze symptomen ontbreken of zijn ze niet duidelijk genoeg om deze direct te kunnen linken aan preclampsie of HELLP.
De behandeling van het HELLP-syndroom?
In principe is de behandeling van het HELLP-syndroom gelijk aan de behandeling van preclampsie. Bij ernstige afwijkingen van de gemiddelde waarden van de verscheidene onderzoeken wordt overgegaan tot ziekenhuisopname, dit kan evengoed met spoed gebeuren als de situatie hiertoe aanzet.In het ziekenhuis start een intensieve opvolging en bewaking van de gezondheid van zowel moeder als ongeboren baby.
Deze opvolging en bewaking gebeurt 24u op 24u, wat wil zeggen dat de onderzoeken ook 's nachts verdergaan, wat dan weer niet bevorderlijk voor de nachtrust is.
Met deze intensieve opvolging wordt getracht verergering van het ziektebeeld te voorkomen. Een eerste stap hiertoe is vaak bedrust en het toedienen van medicijnen via infuus.
Enkele voorbeelden omtrent deze onderzoeken:
- de bloeddruk wordt regelmatig gemeten, vaak kan dit zijn om de 20 of 30 minuten dmv een automatische bloeddrukmeter
- de stolling, lever- en nierfunctie wordt regelmatig gecheckt dmv een bloedonderzoek
- de doorbloeding van de placenta, baarmoeder van de moeder en bloedsomloop en organen van de baby wordt gecontroleerd dmv een doppleronderzoek
- de vochtbalans wordt bijgehouden (verschil tussen vochtinname en urineproduktie)
- eiwit in de urine wordt gemeten
De gevolgen vóór de bevalling, ná de bevalling voor zowel moeder als kind
Zwanger vrouwen met preclampsie of HELLP kunnen orgaanstoornissen ontwikkelen. Eén van de meest gevreesde complicaties is het optreden van zwangerschapsstuipen, deze kunnen zeer schadelijk tot zelfs dodelijk zijn voor moeder en kind. Een andere gevreesde complicatie is een hersenbloeding, die meestal in het geval van HELLP fataal is. Verder is er buiten oedeem in de hersenen (wat tot hoofdpijn en soms tot verlamming of blindheid leidt) ook oedeem thv het netvlies wat het gezichtsvermogen kan aantasten. Door longoedeem kan er zich benauwdheid ontwikkelen. De slechte doorbloeding van de baarmoeder heeft tot gevolg dat de placenta niet naar behoren meer werkt wat tot groeiachterstand en zuurstofnood bij de baby leidt. Een ander risico is een vroegtijdige loslating van de placenta. Wanneer preclampsie in HELLP overgaat, kan de slechte stolling van het bloed er voor zorgen dat er op verschillende plaatsen in het lichaam bloedingen ontstaan.Uiteindelijk is de beste behandeling het beëindigen van de zwangerschap, dit kan enkel op voorwaarde dat de conditie van de zwangere vrouw gestabiliseerd is. Wanneer het beëindigen van de zwangerschap in eerste instantie niet noodzakelijk is, zal getracht worden de baby zolang mogelijk te laten groeien en ontwikkelen om de kans op een zo goed mogelijke situatie na de geboorte te creëren.
De verwerking van al deze gebeurtenissen kan zowel voor moeder als partner als omgeving -met zowel positieve als negatieve afloop- een grote impact hebben op het opnieuw voortgaan met hun leven. Vaak is verder psychologische begeleiding nodig om doorheen het verwerkingsproces te raken.
Ondanks alle behandelingen kan het nog steeds voorkomen dat zwangere vrouwen en/of hun baby sterven door het HELLP-syndroom. Gelukkig kan door steeds verdergaand medisch en wetenschappelijk onderzoek reeds meer en meer voorkomen worden dat dit toch gebeurt. Jammergenoeg is tot op heden nog steeds niet bekend waarom een zwangere vrouw preclampsie of het HELLP-syndroom krijgt.
