Schildklierontsteking symptomen en klachten - thyreoiditis

Schildklierontsteking symptomen en klachten - thyreoïditis. Thyreoïditis is de medische term voor een ontsteking van de schildklier. Er bestaan verschillende soorten thyroiditis en de behandeling verschilt per soort. Er worden de volgende drie soorten schildklierontsteking onderscheiden: Hashimoto-thyroïditis; Subacute granulomateuze thyroïditis; Stille thyroïditis, ook wel postpartum thyroïditis genoemd. Het meest voorkomende type schildklierontsteking is de ziekte van Hashimoto.

Schildklierontsteking symptomen en klachten - thyreoïditis

• De schildklier
• Schildklierontsteking (thyreoïditis)
• Hashimoto thyroïditis
• Subacute granulomateuze thyroïditis
• Stille thyroïditis

Klik hier voor een artikelenreeks over schildklieraandoeningen.

De schildklier

De schildklier is een vlindervormige klier in het onderste, voorste deel van de hals, onder het strottenhoofd, tegen de luchtpijp. De belangrijkste taak van de schildklier is het produceren van schildklierhormonen. Hormonen zijn chemische stoffen die door klieren worden uitgescheiden en fungeren als boodschappers om bepaalde lichaamsdelen te vertellen wat ze moeten doen. De schildklierhormonen reguleren de stofwisseling, ook wel metabolisme genoemd - dat is het geheel van chemische processen in een organisme.

De werking van de schildklier wordt geregeld door de hypofyse, een klein orgaan onder aan de hersenen. De hypofyse maakt een hormoon die de schildklier aanzet tot de productie van het schildklierhormoon. De hypofyse staat weer onder controle van de hypothalamus, een onderdeel van de hersenen.

Schildklierontsteking (thyreoïditis)

Thyroïditis is de medische term voor een ontsteking (geen infectie) van de schildklier. Er bestaan verschillende soorten thyroiditis en de behandeling verschilt per soort.

Er worden de volgende drie soorten schildklierontsteking onderscheiden:

• Hashimoto-thyroïditis;
• Subacute granulomateuze thyroïditis; en
• Stille thyroïditis.

Hashimoto thyroïditis

Hashimoto thyroïditis is een auto-immuunziekte, waarbij het lichaam antilichamen maakt die de schildklier beschadigen. Het is het meest voorkomende type thyroïditis. Het is vernoemd naar de Japanse arts, Hakaru Hashimoto, die deze ziekte voor het eerst beschreef in 1912. De ziekte van Hashimoto komt ongeveer acht keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en is dikwijls genetisch bepaald. De ziekte manifesteert zich vooral bij vrouwen tussen de 30 en 50 jaar.

De ziekte van Hashimoto is een chronische ontsteking van de schildklier, waarbij de schildklier te langzaam werkt en dus te weinig schildklierhormonen aanmaakt. Een te traag werkende schildklier wordt hypothyroïdie genoemd en het gevolg hiervan is dat een aantal processen in het lichaam trager verlopen. De behandeling bestaat uit de toediening van een synthetisch schildklierhormoon.

Subacute granulomateuze thyroïditis

Subacute granulomateuze thyroïditis of thyroiditis van De Quervain komt zelden voor. Deze aandoening werd voor het eerst beschreven in 1904. Het ontstaat vaak na infectie met een virus, waardoor het ook wel virale thyroïditis wordt genoemd.

Het wordt vaak verward met een keelontsteking, aangezien patiënten vaak klagen over keelpijn, terwijl dit in feite pijn in de hals is ter hoogte van de schildklier. De schildklier zwelt het algemeen snel op en is zeer pijnlijk en gevoelig. Ook kunnen de oren en kaken pijn doen, kan (lichte) koorts optreden of gewichtsverlies. Door de ontsteking werkt de schildklier aanvankelijk te snel (hyperthyreoïdie), gevolgd door een voorbijgaande periode waarin de schildklier te langzaam werkt (hypothyreoïdie). De patiënt voelt zich dan zeer vermoeid, apathisch en lusteloos.

De meeste patiënten genezen volledig van deze aandoening. Normaalgesproken verdwijnt de aandoening binnen een paar maanden op natuurlijke wijze, maar soms is er sprake van een recidief. In sporadische gevallen wordt de schildklier zodanig beschadigd dat er blijvende hypothyroïdie ontstaat. Er is geen oorzakelijke therapie voor dit type thyroïditis. Als de pijnklachten heel hevig zijn, kan hiervoor paracetamol worden gegeven. In zeer ernstige gevallen kan de huisarts corticosteroïden als prednison voorschrijven.

Stille thyroïditis

Stille thyroïditis wordt ook wel postpartum thyroïditis genoemd. Post partum betekent 'na de bevalling'. Het blijkt dat bij ongeveer een op de acht vrouwen binnen enkele maanden tot circa één jaar na de bevalling stille thyroïditis ontwikkelt, als gevolg van bepaalde veranderingen die zich tijdens de zwangerschap in het immuunsysteem voordoen. Symptomen zijn zeldzaam - vandaar de benaming 'stille thyroïditis'. Als er al symptomen optreden, dan zijn de belangrijkste verschijnselen een vergrote schildklier met eerst toename (= hyperhyroïdie) en dan afname (= hypothyroïdie) van de productie van schildklierhormonen. Dit type schildklierontsteking verdwijnt gewoonlijk na enkele maanden vanzelf, doch het kan zich herhalen na een volgende zwangerschap.

Klik hier voor een special over schildklieraandoeningen.

Lees verder

• Te snel werkende schildklier symptomen - hyperthyreoïdie
• Te traag werkende schildklier symptomen - hypothyreoïdie
• Jodium: in voeding, jodiumtekort symptomen, schildklier
• Struma, krop: opgezwollen of vergrote schildklier klachten