Bof (bofvirus) symptomen, besmettelijk, behandeling, oorzaak

Wat zijn de symptomen bof? De GGD's zijn alert op uitbraken van de bof, vanwege een groeiend aantal ziektegevallen van de ziekte in de grotere studentensteden. Naar aanleiding daarvan heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) studenten in grote(re) studentensteden geadviseerd zich te laten inenten. Dit geldt voor studentendie zich nog niet of pas één keer hebben laten inenten. Studenten zijn extra vatbaar voor de bof, omdat ze vaak in grotere groepen bij ekaar zitten.

Bof symptomen, verschijnselen, behandeling, oorzaak

• Alternatieve benaming
• Wat is de bof?
• Oorzaak, besmetting en incubatietijd
• Ziekteverloop en incidentie
• Symptomen bof
• Complicaties bof
• Behandeling bof
• Vaccinatie bof

Alternatieve benaming

Parotitis epidemica.

Wat is de bof?

Bof is een besmettelijke infectieziekte die leidt tot pijnlijke zwelling van de oorspeekselklieren. Het wordt veroorzaakt door het parotitis- of bofvirus.

Oorzaak, besmetting en incubatietijd

De bof wordt veroorzaakt door een virus. De bof is zeer besmettelijk. Besmetting vindt plaats van mens op mens door respiratoire druppeltjes die verspreid worden door de lucht door bijvoorbeeld hoesten en niezen of door rechtstreeks in contact te komen met voorwerpen die zijn besmet met geïnfecteerd speeksel. De incubatietijd - dat wil zeggen de periode tussen besmetting en het verschijnen van de eerste symptomen - is twee tot drie weken. Een patiënt is besmettelijk van vijf dagen voordat de ziekteverschijnselen optreden tot ruim een week daarna.

Ziekteverloop en incidentie

Meestal verloopt bof vrij mild. Een persoon kan de ziekte zonder verschijnselen hebben en zo anderen ongemerkt besmetten. Eén op de drie mensen heeft geen last van symptomen of klachten. De infectie kan op elke leeftijd voorkomen. Studenten zijn extra vatbaar, omdat ze vaak in groepen bij elkaar zitten. Kinderen krijgen gewoonlijk de bof door onderlinge besmetting op school.

Symptomen bof

De klachten en symptomen van de bof zijn:

• Vaak treedt allereerst koorts, hoofdpijn en verlies van eetlust op.
• Er kan ook keelpijn optreden.
• Eén of beide wangen zwellen op door een ontsteking van de oorspeekselklieren. In sommige gevallen zwellen de speekselklieren in de mond ook op, met als gevolg dat eten of de mond opendoen pijn doet. Gewoonlijk worden na ongeveer een week de zwellingen minder en na twee weken zijn ze geheel verdwenen en is de patiënt vaak weer hersteld.

Complicaties bof

Als gevolg van de bofinfectie kunnen complicaties optreden:

• Alvleesklierontsteking. Veelvoorkomende symptomen: misselijkheid en overgeven;
• koorts en koude rillingen; opgezwollen en harde buik die pijn doet bij aanraking;
• Eenzijdige doofheid;
• Reuma;
• Ontsteking van de inwendige geslachtsorganen (teelballen - d.w.z. zaadbalontsteking - en eierstokken), hetgeen overigens zelden tot onvruchtbaarheid leidt. Orchitis of teelbalontsteking komt bij ca. 25% van de postpuberale mannen met bof voor. Vaak is één zaadbal aangedaan. De verschijnselen van orchitis zijn onder meer koorts, rillingen, misselijkheid, braken, pijnlijke zaadballen en hoofdpijn. De pijn in de balzak komt allengs op en de zaadballen zijn vergroot en pijnlijk. De ballen zwellen op tot ongeveer drie of vier keer hun normale omvang. Er kan ook sprake zijn van roodheid van de balzak.
• Zeer zelden (bij ca. 4 tot 10 van de 1000 patiënten) zorgt bof voor hersenvliesontsteking of hersenweefselontsteking en dan vooral bij jonge kinderen en vaak met goede afloop;
• Een vrouw die in de eerste drie maanden van een zwangerschap met het bofvirus wordt besmet, kan spontaan een miskraam krijgen.

Behandeling bof

Voor bof bestaat geen behandeling. Koorts en pijn kunnen zo nodig bestreden worden met koortsremmende en pijnstillende middelen. Hersenvliesontsteking of meningitis is een potentieel levensbedreigende infectie van de hersenvliezen, waarbij een ziekenhuisopname nodig is.

Vaccinatie bof

Kinderen worden tegen de bof gevaccineerd als onderdeel van het combinatievaccin BMR (bof, mazelen en rodehond) als ze 14 maanden zijn en als ze 9 jaar zijn.

Lees verder

• Kinderziekten met vlekjes op de huid, blaasjes, huiduitslag
• Zaadbalontsteking, orchitis: symptomen & behandeling
• Symptomen hersenvliesontsteking bij baby, kinderen en volw
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid