InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Zaadbalontsteking, orchitis: symptomen & behandeling

Zaadbalontsteking, orchitis: symptomen & behandeling

Zaadbalontsteking, orchitis: symptomen & behandeling Wat is een zaadbalontsteking, wat zijn de symptomen van een zaadbalontsteking en hoe wordt een zaadbalontsteking behandeld? Een ontsteking van de zaadbal (testis of teelbal) wordt orchitis genoemd. Een andere naam is zaadbalontsteking of teelbalontsteking. Zo'n ontsteking kan gepaard gaan een ontsteking van de bijbal (epididymis). Dit wordt epididymo-orchitis genoemd. Meestal is slechts één kant aangedaan, maar soms doet de ontsteking zich voor in beide zaadballen. Symptomen zijn onder meer roodheid en zwelling van de zaadbal aan de aangedane zijde en pijn.

Zaadbalontsteking


Zaadbalontsteking: inleiding

Een ontsteking van de zaadbal (testis of teelbal) wordt orchitis genoemd. De testisontsteking kan op zichzelf optreden of in combinatie met de ontsteking van de bijbal (epididymis). In dat geval wordt het epididymo-orchitis genoemd. Meestal is slechts één kant aangedaan, maar soms doet de ontsteking zich voor in beide zaadballen.

Oorzaken van een zaadbalontsteking

Zowel bacteriën als virussen kunnen orchitis veroorzaken. De bacteriën Escherichia coli, Staphylococcus, en Streptococcus zijn vaak de boosdoeners. Orchitis kan ook ontstaan als complicatie na een prostaatontsteking (prostatitis). En zoals in de inleiding reeds opgemerkt, kan een ontsteking van de bijbal (epididymitis) ook leiden tot orchitis.

Seksueel overdraagbare aandoening

Bacteriën die seksueel overdraagbare aandoeningen (soa), veroorzaken, zoals gonorroe, chlamydia en syfilis, kunnen orchitis veroorzaken. Deze bacteriën worden tijdens het vrijen overgedragen. Een risicofactor is het hebben van veel wisselende seksuele partners.

Bof

Een andere oorzaak voor orchitis is parotitis epidemica, oftewel de bof. Tijdens de kindertijd treedt deze complicatie van bof slechts zelden op. Na de kindertijd gaat echter een hoger percentage van de gevallen met complicaties gepaard. Orchitis komt bij 25% van de postpuberale mannen met bof voor. Het is een gevreesde complicatie vanwege de vermeende kans op vruchtbaarheidsstoornissen. Aangezien het doorgaans eenzijdige orchitis betreft, treedt onvruchtbaarheid nauwelijks op. Slechts 1 op de 6 patiënten heeft bilaterale orchitis en zelfs in deze gevallen leidt het zelden tot steriliteit. Het is dus een onterechte zorg.¹

Teelbalkanker / Bron: Joshya/Shutterstock.comTeelbalkanker / Bron: Joshya/Shutterstock.com
Geen verhoogde kans op teelbalkanker
Enkele onderzoekers beweren dat het doormaken van zaadbalontsteking de kans verhoogt op het ontstaan van zaadbalkanker.² Tot op heden is hiervoor echter onvoldoende bewijs geleverd.³

Symptomen van zaadbalontsteking

De symptomen van orchitis zijn onder andere:
  • (hoge) koorts;
  • misselijkheid en braken;
  • diarree;
  • roodheid en zwelling van de zaadbal aan de aangedane zijde;
  • afscheiding vanuit de plasbuis (urethra);
  • pijn bij het plassen (dysurie);
  • bloed in het sperma;
  • pijn tijdens de geslachtsgemeenschap of tijdens de zaadlozing;
  • pijn in de lies;
  • pijn in de dijen, bij de balzak of de onderbuik;
  • de pijn in de testis wordt vaak heviger tijdens de ontlasting (poepen) of bij inspanning.

Bij een orchitis als complicatie van de bof, is er eerst een zwelling van één of beide wangen door een ontsteking van de oorspeekselklier. De hierboven opgesomde verschijnselen van orchitis, beginnen ongeveer zeven tot tien dagen na het begin van de bof.

Bloedafname / Bron: Istock.com/anna1311Bloedafname / Bron: Istock.com/anna1311

Behandeling en diagnose van zaadbalontsteking

Door middel van urineonderzoek kan onderzocht worden welke organismen de infectie hebben veroorzaakt. Bij het vermoeden dat er een geslachtsziekte in het spel is, zal er bloedonderzoek plaatsvinden. Een echografie van de ontstoken testikel kan uitsluitsel geven of er spake is van orchitis of van een teelbaltorsie, een andere pijnlijke aandoening van de teelbal waarbij de zaadstreng om de teelbal is gedraaid.

Antibiotica

Meestal wordt orchitis behandeld met een antibioticum. De pijn kan door middel van ontstekingsremmers worden verlicht. Verder kunnen de pijn en zwelling worden bestreden door:
  • bedrust
  • met een speciaal verband (een kussentje van watten) het scrotum hoger brengen;
  • ijspakkingen en koude kompressen.

Voorts moeten eventuele achterliggende oorzaken adequaat worden behandeld.

Noten:
  1. RIVM. Bof, wat weten we er nog van? http://www.rivm.nl/infectieziektenbulletin/bul124/bof.html
  2. Swerdlow AJ, Huttly SR, Smith PG. Testicular cancer and antecedent diseases. Br J Cancer. 1987;55:97-103.
  3. S.E. van Brummelen, E. de Vries, P.M. Schneeberger, R.S. van Binnendijk, P. Lestrade en P.C. Wever. Twee patiënten met de bof. Ned Tijdschr Geneeskd. 2006;150:1732-5

Lees verder

© 2010 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Gezwollen balzak: oorzaken zwelling van balzak of scrotumGezwollen balzak: oorzaken zwelling van balzak of scrotumEen zwelling van de balzak, gezwollen balzak of vergrote scrotum kan verschillende oorzaken hebben. Een gezwollen balzak…
Teelbalkanker of zaadbalkanker: symptomen, behandelingTeelbalkanker of zaadbalkanker: symptomen, behandelingBij teelbalkanker/zaadbalkanker is er sprake van een kwaadaardig gezwel van de teelbal. Teelbalkanker komt niet vaak voo…
Teelbaltorsie of torsio testis: symptomen, behandelingTeelbaltorsie of torsio testis: symptomen, behandelingBij teelbaltorsie, ook wel torsio testis genoemd, is er sprake van draaiing van de teelbal/zaadbal, waardoor de bloedvaa…
Bof: symptomen, oorzaken, complicaties en behandelingBof: symptomen, oorzaken, complicaties en behandelingWat zijn de symptomen bof (parotitis epidemica) en hoe kan bof behandeld worden? Bof wordt veroorzaakt door het parotiti…
Pijn in lies of liespijn: oorzaken van een pijnlijke liesPijn in lies of liespijn: oorzaken van een pijnlijke liesPijn in lies, liespijn of pijn in liesstreek. Waar zit je lies? Je liezen zitten links en rechts, bij de overgang van de…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • http://www.emedicinehealth.com/inflammation_of_the_testicle_orchitis
  • http://www.gezondiza.nl/%7Bdd1d7ee0-55a0-4361-b9bb-c2f8dec39796%7D
  • http://www.agisweb.nl/Voor_Consumenten/Agis_Extra_s/Zorgservice/Medische_encyclopedie/Medische_encyclopedie?view=medicinfo&page=2&index=%7B8214c4fc-6e2f-469b-a290-7de5ac563e85%7D
  • RIVM. Bof, wat weten we er nog van? http://www.rivm.nl/infectieziektenbulletin/bul124/bof.html
  • S.E. van Brummelen, E. de Vries, P.M. Schneeberger, R.S. van Binnendijk, P. Lestrade en P.C. Wever. Twee patiënten met de bof. Ned Tijdschr Geneeskd. 2006;150:1732-5
  • Swerdlow AJ, Huttly SR, Smith PG. Testicular cancer and antecedent diseases. Br J Cancer. 1987;55:97-103.
  • Afbeelding bron 1: Joshya/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/anna1311

Reageer op het artikel "Zaadbalontsteking, orchitis: symptomen & behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Daniel, 13-03-2013 21:31 #1
Een vraagje wat zou het zijn! als ik jagende pijn heb aan mijn rechtse lies streek, en als ik in in mijn rechter teelbal lichtjes knijp doet het pijn. Wat zou het kunnen zijn? Iets om van wakker te blijven! Kan iemand mij daar bij helpen. mvg Daniel

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 20-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Teelballen - aandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!